Xəbər lenti

  • 2017-01-19
  • 14:25 “CinemaPlus”da “Qanlı Yanvar” filmi pulsuz nümayiş etdiriləcək
    14:05 Aviauçuşların təhlükəsizliyinə dair proqram hazırlanacaq
    13:47 "Reina" terrorçusu azərbaycanlılarla təlim keçibmiş
    13:35 Sabaha olan hava proqnozu
    13:20 Trampın BMT səfiri deyir ki, Rusiyaya inanmaq olmaz
    13:04 Tehranın mərkəzində çoxmərtəbəli bina yanğından sonra çöküb
    12:52 TRT Şəhidlər xiyabanından canlı yayım verəcək
    12:35 Bahar Muradova: Lavrov vəziyyətə adekvat olan açıqlama verməli idi
    12:18 İtaliyada qar uçqunu nəticəsində 30 nəfər ölüb(Yenilənib)
    12:02 İran BMT-nin silah embarqosunu pozur
    11:49 Azərbaycandan ixracla bağlı təkliflər paketi hazırlanıb
    11:32 Azərbaycan ABŞ-ın xətrinə İrana qarşı çıxacaqmı? – TƏHLİL
    11:26 Senator ABŞ-ın Rusiya siyasətini dəyişməsini istəyir
    11:18 Kipr liderləri birləşmə ilə bağlı danışıqlar aparır
    11:05 Telefon və internet xidmətlərinin ödənişi onlayn olacaq
    10:55 Bahar Muradova: Sergey Lavrov bugünkü vəziyyətə adekvat olan açıqlama verməli idi
    10:40 Lapşin Azərbaycandan üzr istəməyə hazırdır
    10:28 Bayden Davosda Rusiyanı tənqid edib
    10:18 Dollar bahalaşdı:1.8311
    10:10 Moskva Astana görüşünə kürdləri də dəvət edib
    09:55 İtaliyada otel qarın altında qalıb
    09:45 Neft ucuzlaşdı
    09:30 Türkiyə baş konsulluğuna hücum olub - Sürixdə
    09:15 FED uçot dərəcəsini bir neçə dəfə artırmağı planlaşdırır
    09:01 Azərbaycanda orqan transplantasiyası mümkün olacaq
    00:15 Gədəbəy / Şınıx-Kollu-Qarabağlı
    00:12 2017-ci ildə dollar daha da möhkəmlənəcək
    00:07 Ata Corc Buş reanimasiyaya yerləşdirilib
  • 2017-01-18
  • 23:51 “Honkonq qripi”ndən artıq ölən var
    23:45 Türkiyəyə səyahət etmək istəyən rusların sayı iki dəfə artıb
    23:27 Ərdoğan Erməni Vəqflər Birliyinin sədri ilə görüşdü
    23:13 700 fransız İŞİD-ə qoşuldu
    22:59 Ukrayna separatçı rejimi heç vaxt tanımayacaq
    22:42 Hacıbala Abutalıbov jurnalistlərə məsləhət verdi
    22:29 Tacikistanın Baş Qərargah rəisi yol qəzasında ölüb
    22:11 Azərbaycan prezidenti Barzani ilə görüşdü
    21:50 "Receb İvedik 5" filmində qalmaqallı səhnələr yığışdırıldı
    21:41 Çində 1,4 milyon nəfər köçürüləcək
    21:33 Çavuşoğlu ABŞ-da Maykl Flinnlə görüşüb
    21:10 CHP TBMM-də konstitusiya dəyişikliklərini baykot etdi
    20:57 Gürcüstanda etiraz aksiyası keçirildi
    20:44 Elmar Məmmədyarov İƏT baş katibi ilə görüşüb
    20:30 Türkiyə və Rusiya Hələbdə birgə əməliyyat keçirdi
    20:07 Türkiyədə daha bir terrorist ələ keçirildi
    19:55 İlham Əliyev Vahid Ələkbərovla görüşdü
    19:45 Moldova MDB-yə inteqrasiya etmək istəyir
    19:32 “Tramp Qarabağ məsələsində təşəbbüsü Rusiyaya verəcək” – MÜSAHİBƏ
    19:17 İsveç ən böyük təhlükəni radikal islamçılardan gözləyir
    18:58 Erməni hərbçisi öldürüldü
    18:39 Koçaryanın ABŞ-a köçmək xəbəri təkzib olunub
    18:26 NATO –nu yalançılıqda ittiham etdilər
    18:10 OPEC-in neft hasilatı azalıb
    18:00 Eks baş prokuror prezident müşaviri oldu
    17:55 Tbilisidə azərbaycanlıların pulsuz müayinəsi təşkil olunub
    17:41 Putin Trampa görə Obamanı ittiham etdi
    17:28 Rusiyada "Honkonq qripi"ndən ilk ölüm faktı qeydə alınıb
    17:07 Türkiyədə saxlanılan İŞİD-çi bombaların yerini göstərdi (video)
    16:52 Qafqaz Universitetinin müəllim və tələbələrinin taleyinə aydınlıq gətirlib
    16:31 Suriyadakı İŞİD-in başçısı tacik polis polkovniki imiş
    16:22 Əli Şəmxani: “ABŞ Astana görüşünə dəvət olunmayıb”
    16:15 Lavrov ABŞ-ı Rusiyanı şərləməkdə günahlandırır
    16:05 Malidə hərbi bazada partlayışda azı 37 nəfər ölüb
    15:51 Azərbaycanda nüvə xammalı ehtiyatları axtarılacaq
    15:35 Lavrova bəyanatla cavab verildi
    15:27 Nazir: "Avropanın ən böyük problemi Avropanın özüdür"
    14:57 Qubad İbadoğludan Lavrov açıqlaması: "Moskva buna göz yummayacaq"
    14:55 Azərbaycan və İslam İnkişaf Bankı arasında qrant sazişi imzalanıb
    14:23 CİA 11 milyondan çox gizli sənədi ictimaiyyətin istifadəsinə verib
    14:18 Kılıçdaroğlu və Baxçalı bir araya gəliblər
    14:06 Sabah havanın kəskin dəyişəcəyi gözlənilir
    13:51 İtaliyada zəlzələ baş verib
    13:45 Corc Buş xəstəxanaya yerləşdirilib
    13:30 "ASAN" xidmətin iş qrafiki dəyişdi
    13:20 BSU-nun yeni rektoru Kamal Abdulladan danışdı
    13:15 Çin ABŞ-a Tayvanla bağlı etiraz edib
    12:58 Böyük Britaniya turistlərini Qambiyadan təxliyyə edir
    12:37 Təhsil Nazirliyi “Qafqaz” Universitetinin bağlanmasına reaksiya verib
    12:25 Davosda Azərbaycan və İsveçrə prezidentləri arasında görüş olub
    29
    10:40:00
    İyul
    906 nəfər oxuyub

    Barış üçün savaşan Türkiyə

    Bir neçə gündür ki, Türkiyə bütün dünyanın diqqət mərkəzindədir. Türkiyə ordusunun İŞİD və PKK əleyhinə keçirdiyi antiterror əməliyyatları istər ölkə ictimaiyyəti, istərsə də xarici dövlətlər tərəfindən dəstəklənir. NATO-nun son toplantısı və müxalifət liderlərinin çıxışları göstərdi ki, Türkiyə hal-hazırda ağıllı və düşünülmüş bir addım atmaqdadır. Ankarada olan bir çox ictimai-siyasi görüşlərdə gəldiyim şəxsi qənaət də budur. Bu yazını yazmağıma səbəb isə bəzən terror əməllərinə milli azadlıq donu geyindirilməsidir. Halbuki milli azadlıq hərəkatı ilə terror arasında ciddi bir fərq var. Azadlıq - günahsız insanların öldürülməsi deyil, hər kəsin barış içində azad yaşamasıdır.  

    Bir insan kimi hər zaman şiddətə qarşı olmuşam. Amma insanlığa qarşı şiddət göstərənlərin  cəzalandırılmasının tərəfdarıyam.  Çünki kütləvi qırğınlara, uşaqların şiddətə məruz qalmasına və sair kimi qeyri- insani əməllərə səbəb olan adamların çıxıb hürriyyətdən danışmağı bəşəriyyətə həqarətdir. Üstəlik etdikləri vəhşilikləri utanmadan  cəmiyyətə milli mücadilə adı ilə sırımaq istəyirlər. Onların öz cəzalarını alması vacibdir və bu zaman heç bir etnik ayrıseçkilikdən söz gedə bilməz. Həmin ölkə istər Türkiyə olsun, istər bir başqası.

    Türkiyə soyuna fərq qoymadan bütün vətəndaşlarına eyni hüquqları, eyni haqları verib. Burda hər kəs eyni şərtlər altında təhsil alır, peşə seçir, biznes qurur, seçkili orqanlarda hər kəs seçmək və seçilmək imkanına sahibdir. Bu gün ən ucqar kəndlərində belə infrastruktur quran bir Türkiyə görürük. Etnik kökündən asılı olmayaraq, özünə ağıllı deyən heç kim bu Türkiyəni dağıtmaq istəməz. Regionun yüz illərdir, oturuşmuş və özünə rəqib tanımayan bir ölkəsidir Türkiyə. Ətrafındakı onunla yaxından uzaqdan əlaqəsi olan bütün xalqlar çətinliyə düşəndə ona güvənir, ondan kömək istəyir və ona sığınır. Nəinki öz vətəndaşlarının, hətta ona yaxın ölkələrin  də bircə arzusu ola bilər- daha güclü Türkiyə. Burda yaşayan hər kəs başa düşür ki,  Türkiyədən qopmaq nə deməkdir.  Ən yaxşı halda regiondakı kiçik xalqlar kimi səfalət və cəhalət içində itib batacaqlar,  ya da məzhəb davaları içində öz qanlarına bulanacaqlar.

    Təəssüf ki, Türkiyənin düşmənləri də çoxdur və onlar ölkənin inadla cəhalətdən çıxmaq istəməyən bölgələrini alət kimi istifadə edirlər.

    Tarix boyu dövlət qurmağı ağıllarına gətirməyən, Türkiyə Cumhuriyyətinin təzyiqi nəticəsində zorla maariflənən və Türkiyənin digər vətəndaşları ilə eyni hüquq və haqlara sahib olan kürd xalqı vardı,  lakin XX əsrin ortalarından sonra başqa qüvvələrin təsiri altında bu xalqın vəhşi və cahil nümayəndələri terror yolu ilə irreal bir dövlət eşqinə düşmüşdülər və Türkiyənin bölgələrində yaşayan vətəndaşları da öz çirkin əməllərinə qatmaq istəyirdilər. Nəzərə alsaq ki, Ermənistan istisna olmaqla dünyada etnik cəhətdən mono dövlət tapmaq mümkün deyil, demək, istənilən ölkədə aranı qarışdırmaqdan ötrü ən gözəl vasitə milli zəmində qarşıdurma yaratmaq ola bilər. Bunu hesablayan PKK terrorçuları və havadarları olmayan ağılları ilə bu çirkabı Türkiyənin  etnik baxımdan qarışıq olan digər bölgələrinə də daşıya bilərlər.

     Ancaq Türkiyə vətəndaşı durumu düzgün qiymətləndirməyi bacarır.  O, yaxşı başa düşür ki, güclü Türkiyə güclü Mən deməkdir. Yalnız güclü Türkiyədə onun uşaqları yaxşı təhsil alacaq, peşə seçəcək və yararlı vətəndaş olacaqlar, sakit və terrorsuz küçələrdə nəvələrini gəzdirəcəklər. Buna qarşı çıxanlar isə layiqincə cəzalandırılmalıdır.

    Tarixdən, coğrafiyadan da bəllidir ki, dünyadakı bütün dövlətlərin tərkibində müxtəlif xırda və böyük xalqlar bərabər yaşayır. Eyni regionda məskunlaşmış xalqlar ümumi maraqlar ətrafında birləşərək dövlət qururlar. Yəni dövlət etnik cəhətdən tək bir xalqa məxsus ola bilməz. Fransa deyəndə orda yaşayan bütün insanlar nəzərdə tutulur. Halbuki bu dövlətin ərazisində əsrlərdir məskunlaşmış mənşəcə fransız olmayan xalqlar da var. Bu günkü çağdaş Fransa çoxsaylı mühacirlərin sayəsində etnik baxımdan daha da rəngarəngləşir. İndi bu gözəl dövlətdə milli ayrıseçkilik salmaq və onu dağıtmağa çalışmaq Fransanın heç bir vətəndaşının marağında deyil. Eyni sözləri İtaliya, İngiltərə və başqa dövlətlər haqqında da söyləmək olar. Hər birinin bir neçə əsr yaşı olan bu dövlətlər mövcudiyyətlərini ərazilərində yaşayan insanların əzmi nəticəsində qoruyublar.

    Elə Türkiyə tarixindəki Çanaqqala savaşı da sübut etdi ki, bölgədə yaşayan bütün xalqlar bu dövlətin var olmağında maraqlıdırlar. Ona görə də qanları ilə, canları ilə bir savaş möcüzəsi yaratdılar. Orda həlak olanlar təkcə türklər deyildi, kürd, laz, çərkəz və digər xalqların nümayəndələri də vardı. Heç təəccüblü deyil ki, müasir türkçülüyün əsasını qoyan şəxs mənşəcə kürd idi- Ziya Gökalp türklüyü qürurla tərənnüm edib.

    Bu gün türk demək Türkiyədə etnik mənsubiyyəti deyil, bu dövlətin sahibi olduğunu göstərir. Dövlət qurmaq üçün təkcə etnik mənsubiyyət və dini birlik yetmir. Milli, iqtisadi, siyasi, hərbi birliyin olması da vacib şərtdir. Əgər yeni yaranan dövlət siyasi arenada öz yerini tapırsa, bütün bu maraqlar onun dövlətçiliyində əks olunur. Azərbaycan respublikasının yaranmasını buna misal göstərmək olar. Əsrlərdir mövcud olan ədəbiyyatımız, inkişaf etmiş milli mədəniyyətimiz milli mənliyimizin formalaşmasında mühüm rol oynadı. Zəngin təbii sərvətindən istifadə hüququndan məhrum olan xalq dövlət yaratmaq haqqını bərpa etdi və öz dövlətini qurdu. Qeyd edək ki, milli şüurun oyanmasında, dövlətçilik zərurətinin yaranmasında  ərazi bütövlüyümüzün təhlükədə olması da əsas rol oynadı. Çanaqqala döyüşündəki kimi Azərbaycanın milli azadlıq hərəkatında da çoxluq təşkil edən etnik türklərlə bərabər regionda yaşayan bütün xalqlar- ləzgisi, talışı, avarı, tatı, udini və sair iştirak etdilər. Bu dövlət uğrunda şəhid oldular, qazi oldular.

    Bir məsələni də xüsusi vurğulamaq lazımdır: ölkəmizdə yaşayan qeyri-müsəlman xalqların nümayəndələri də eyni şücaəti göstərmişdilər. Türkiyə və Azərbaycanın yaxın tarixi bir daha göstərir ki, bir dövlətin var olması həmin dövlətin ərazisində yaşayan bütün insanların- dinindən, irqindən, etnik mənsubiyyətindən asılı olmayaraq- maraqlarına cavab verməlidir. Tayfa maraqları əsasında qurulan dövlətlər dərin-dərin tarixdə qaldı.

    Eyni zamanda dini ideologiya əsasında formalaşan dövlətçilik ənənəsi də orta əsrlərdən xəbər verir. Müasir dövlət məfhumu məhdud çərçivədə başa düşülməməlidir.   Türkiyə Cumhuriyyəti qurulandan sonra Atatürkün uzaqgörən siyasəti nəticəsində  osmanlıdan qalan  gərəksiz mirasdan- ümmət məsələsindən birdəfəlik əl çəkildi.

    Bu gün yenidən eyni xülyaya  düşənlər unutmasınlar ki, ümmət arzusu ilə yaşayan osmanlı çökdü. Bu istək Türkiyə Cumhuriyyətinə zərər vura bilər. Atatürkün reformalarını inkar etməyə çalışanlar Türkiyəni cəhalətə sürükləmək istəyirlər. Özündən əvvəlki iqtidarı Türkiyənin dörd bir yanı ilə düşmənçilikdə ittiham edənlər bu gün özləri məcburən dörd bir yana savaş açmaqdadırlar. Bir dəfəlik qəbul etməli idilər  ki,  başında durduqları dövlət regiondakı durumuna görə bütün ölkələrdən fərqlənir.  Hərbi qüvvəsinə görə dünyanın 10 güclü dövlətindən biri olan Türkiyə son dövrlərdə  iqtisadi sahədə də çox irəliləyib. Sahib olduğu hərbi güclə yanaşı iqtisadi əzmini  də artırsa,  qarşısında çətin durulası bir qüvvə olar. Məhz, buna görə də bütün kiçik xalqların himayədarına, gözü götürməyənlərin isə düşməninə çevrilir.

    Türkiyə bütün qonşuları ilə barış qurmaq cəhdlərinə baxmayaraq, yenə də savaşmaq məcburiyyətindədir. Çünki ilk növbədə ətrafındakı terror təşkilatlarını zərərsizləşdirməlidir. Güclü dövlətçilik ənənəsinə malik Türkiyə regionda barışın carçısına çevrilməlidir və çevriləcək. Regiondakı bütün xalqların hüzur və barış içində yaşaması üçün bu, ən vacib şərtdir. Terroru lənətləyən Türkiyənin son hərbi addımları sülhə doğru aparır.

    Yazarın arxivi