Xəbər lenti

  • 2017-03-24
  • 23:54 İranda 130 maşın toqquşdu: 59 yaralı
    23:40 Yıldırımdan Kılıçdaroğluna: Əyləci boşalmış avtomobil kimi...
    23:25 Anar Məmmədovun əmlakına həbs qoyuldu - Məhkəmə qərarı
    23:18 Türkiyəyə girmək istəyən 4 PKK-lı saxlanıldı
    22:57 Ərdoğan Türkiyə-Finlandiya matçını izlədi
    22:45 ABŞ-dan Səudiyyə Ərəbistanına növbəti məhkəmə şikayəti
    22:16 Nazirin biabırçı təqdimatı: Xaosun, terrorun memarı...
    21:48 Dünyanın 100 ən gözəl qadını seçildi - türklər də var
    21:36 ABŞ HİV-lə mübarizə üçün Ukraynaya 22 milyon dollar ayırdı
    21:12 İslamofobiçilərin gözlədiyi olmadı: London terrorçusunun əsl adı...
    20:57 Dəkkədə kamikadze özünü partlatdı
    20:43 Nalbandyanla Hoqland görüşdü: Qarabağdan danışdılar
    20:15 Türkiyədə yenə zəlzələ oldu
    20:00 Qırmızı iPhone 7 bu gün satışa çıxarılır
    19:45 "Bugatti" 39 min dollarlıq velosiped hazırladı
    19:23 İŞİD Çeçenistandakı hücumun məsuliyyətini üzərinə götürdü
    19:00 Türkiyə hökuməti “Mercedes”i araşdıracaq
    18:47 Serbiya NATO üzvü olmayacaq
    18:40 İlham Əliyev yunanıstanlı həmkarını təbrik etdi
    18:30 Putinlə Le Pen görüşdü
    18:09 Somali üçün SOS çağırışı: 100 mindən çox uşaq acından öləcək
    17:45 Kuşadasında miqrant qayığı batdı: 11 ölü
    17:30 London terroruna görə tutulanların sayı 9-a çatdı
    17:15 WikiLeaks-dən CİA ilə bağlı növbəti iddia
    17:00 Kiyevdə öldürülmüş sabiq millət vəkilinin qatili məlum oldu
    16:50 Angela Merkel: Türkiyədəki referendumu gözləyək
    16:37 Şimali Kipr referenduma erkən gedəcək
    16:17 Bolqarıstan türk jurnalistləri ölkəyə buraxmadı
    16:00 Kanadadan İslamofobiya əleyhinə qanun
    15:45 Berti Foqts Bakıya gəlib
    15:20 ABŞ-a gediş çətinləşir: yeni viza qaydaları
    15:05 İŞİD türkmən kəndinə basqın etdi: 5 nəfər güllələndi
    14:50 Venesuela əsgərləri Kolumbiyadan çıxdı
    14:40 Türkiyədə zəlzələ oldu
    14:26 Hüsnü Mübarək azadlığa buraxıldı
    14:06 Müdafiə naziri ön xətdə yoxlama apardı
    13:55 Ərdoğan britaniyalı nazirlə görüşəcək
    13:48 AFFA "Zirə" klubunu cərimələdi
    13:36 Lapşin anası ilə görüşdü
    13:25 SOCAR Ukraynaya aviasiya yanacağı satacaq
    13:15 "Sberbank"dan Dadaşeva bacıları haqda yazılanlara təkzib: Yalandır
    13:00 London terroruna görə Azərbaycan səfirliklərinin bayraqları endirildi
    12:55 Çeçenistanda toqquşma: 6 rus əsgəri öldürüldü
    12:44 Azərbaycanda yenilik: virtual laboratoriya yaradılır
    12:38 Qeyri-qanuni taksi sürənlər cərimələndi
    12:25 Sabah Bakıda 14 dərəcə isti olacaq
    12:18 Azərbaycan nefti bahalaşıb
    12:10 Bayram günləri yol qəzalarında ölən və yaralananların STATİSTİKASI
    11:55 Daha bir miqrant faciəsi: 250 nəfərin öldüyü deyilir
    11:45 3 mindən çox Rusiya vətəndaşı Ermənistana gedib
    11
    10:40:00
    Sentyabr
    1151 nəfər oxuyub

    Qaranlığı aydınlada bilməyən ziyalılar

    Son bir neçə yazımız kimi bu məqalə də axır vaxtlar cəmiyyətdə baş alıb gedən fiziki və mənəvi şiddət, daha doğrusu, dözümsüzlük haqqındadır. Bir-birimizin fikrinə və düşüncələrinə dözümsüzlük o həddə çatıb ki, artıq siyasi polemikalarda belə təhqir və həqarət adi hala çevrilib. Acınacaqlısı odur ki, aydınlarımız (bir-iki istisna olmaqla) bu qaranlıq məqamlara  heç bir işıq sala bilmirlər. Halbuki bu dəqiqə cəmiyyətin ən çox ziyalı sözünə ehtiyacı var.

    “Cahilliyin qurbanları” adlı yazım gənc bir jurnalistin ölümü ilə nəticələnən hadisəyə və ziyalılarımızın susmasına həsr olunmuşdu. Məqalə dərc olunandan çox qısa müddət sonra Mingəçevirdə daha bir şiddət hadisəsi baş verdi, yenə gənc bir insan zorakı ölümə qurban getdi.  Etiraz əlaməti olaraq şəhər əhalisi ayağa qalxdı, polislə qarşıdurma baş verdi. Hətta prezident də hadisəyə münasibət bildirdi. Ancaq yenə də heç bir ziyalı səsini çıxartmadı. Halbuki cəmiyyətdə baş verən bütün hadisələrə ilk reaksiya verən təbəqə, məhz, ziyalı olmalıdır. Xüsusən də əgər cəmiyyətdə şiddət və zorakılıq kimi neqativ hallar güclənirsə...

    Dözümsüzlük yalnız fiziki şiddətdə özünü göstərmir. Son zamanlar mediada Elçibəy, Rəsulzadə və onların əsas ideoloji xətti -türkçülük, Turan ideyası təhqir obyektinə çevrilib. Böyük bir imperiyanın çöküşündən sonra dövlət yaratmağa, ona bacardıqları qədər yeni nəfəs verməyə çalışan insanların hərəkətləri bu gün yenə müzakirə obyektidir. Zənnimizcə, ötən əsrin 92-93-cü illərində olanlara ən yaxşı qiyməti tarixçilər verəcək. Ancaq o da şübhəsizdir ki, dövlətin yarandığı mürəkkəb dövrdə, savaşın, inqilabların, çevrilişlərin, baş alıb gedən xəyanətlərin içində ən doğru qərarları vermək lazım idi. Bəlkə də bu gün bizə elə gələ bilər ki, o qərarlar doğru deyildi, vəziyyətdən çıxış yolları vardı, başqa variantlar mövcud idi. Əlbəttə, üstündən 20 il keçəndən sonra rahat divanda çay içə- içə hadisələri təhlil edib variant tapmaq asandır. Əsl maraqlı məqam başqadır. Maraqlı olan odur ki, əvvəllər ittihamlar hakimiyyətyönlü adamlar tərəfindən səsləndirilirdisə, bu dəfə özünü müxalifət adlandıran qisimdən gəlməyə başlayıb. Hakimiyyətyönlülərin bu ittihamları niyə səsləndirdiyi bəllidir və səbəbləri araşdırmağa ehtiyac yoxdur. Amma əks siyasi xətdə duran insanlar niyə ölkənin aktual problemlərini buraxıb Elçibəyin ideologiyasına hucuma keçiblər? Özünü alternativ media adlandıran Meydan.tv-nin apardığı məqsədyönlü siyasət nəyə xidmət edir?

    Bu barədə danışmazdan öncə qeyd edək ki, XXI əsrdə yeni texnologiyalar sayəsində kütləvi informasiya vasitələri yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyub. Artıq dünyadan xəbər tutmaq üçün qəzet almağa, ya da televiziyada xəbər saatlarını gözləməyə ehtiyac yoxdur. Mobil telefonlar həyatımızın istənilən anında istədiyimiz informasiyanı bizə çatdıra bilir. Bir vaxtlar dördüncü hakimiyyət sayılan media artıq qlobal mənada aparıcı gücə çevrilib və hər güc kimi öz resurslarını düzgün istifadə etməsə, qorxulu və əzici ola bilər. İnkişaf etmiş dövlətlərdə bəlkə də bunun elə bir qorxusu yoxdur. Lakin oturuşmamış cəmiyyətlərdə, kifayət qədər problemləri olan ölkələrdə həqiqətən də zərərli olmaq ehtimalı yüksəkdir. Necə ki, Azərbaycanda baş verir. Unutmayaq ki, media toplumun fikrinə birbaşa təsir etməyi bacaran qüvvədir.

    İndi qayıdaq yuxarıda haqqında danışdığımız səbəblərə. Avropadan və başqa yerlərdən külli miqdarda qrantlar alınır və çox vaxt onları alan şəxslərin nə siyasi savadı, nə də xüsusi bir istedadı var. Bu səbəbdən də cəmiyyətdə hər hansı siyasi çəkiyə malik deyillər. Əksər hallarda aldıqları qrantları doğrultmurlar. Məhz, buna görə də qrantların arxası gəlmir.  Bu səbəbdən də özlərinə diqqət çəkmək üçün cəmiyyətdə ən çox tərəfdaşları olan tarixi şəxslərin kölgəsinə sığınırlar. Əlbəttə ki, tarixi şəxsiyyətlərə baxış birmənalı ola bilməz. Lakin onlar məqsədyönlü şəkildə hədəf alınırsa, demək ki, bunun altında başqa məqamlar var. Şəxsi maraqlardan çıxış edərək cəmiyyətə fikir sırımaq hələ fikir müxtəlifliyi demək deyil.

    Fikir müxtəlifliyi, eyni məsələyə fərqli baxışlar, müzakirələr və mübahisələr hər zaman cəmiyyəti düşünməyə vadar edir, bir qığılcım rolunu oynayır, cəmiyyətin beynini yatmağa qoymur. Oyaq və düzgün fikirləşən cəmiyyət onlardan düzgün nəticə çıxara bilər. Azərbaycan toplumunun gələcək yüksəlişi üçün vacib olan şərtlərdən biri də müxtəlif fikirliliyin cəmiyyətdə baş rol almasıdır. Düzdür, bu zaman təhqirlərə, siyasi etikadan kənar ifadələrə çox yer verilməsi əsəblərə toxunur.

    Nəzərə alsaq ki, bu təhqirlər milyonların sevdiyi bir şəxsə qarşı çevrilir, o zaman təsəvvür eləmək çətin deyil ki, cəmiyyətdə necə gərginlik yarana, əsl aktual problemlərdən uzaqlaşaraq qarşılıqlı şiddətə yol aça bilər.

    Danılmaz faktdır ki, ölümündən 15 il sonra da Azərbaycanda ən böyük nüfuza sahib olan tarixi şəxsiyyətlərdən  biri Əbülfəz Elçibəydir. 20 ildir ki, Elçibəyin kölgəsi qılınclanır. Elçibəy siyasi lider idi və təbii ki, hamının onu sevməsi mümkün deyildi. Adətən, onu səriştəsiz prezident olmaqda ittiham edirdilər. İndi isə cinayətdə suçlayırlar. Yenə də təhqirlər və tarixi təhriflər. Hər şeyə daha böyük bir baxış açısından yanaşan Elçibəy bütün vəziyyətlərdə cəmiyyət üçün müsbət olan nüanslar tapırdı, sağ olsaydı, yəqin indi ona qarşı yaradılan bu düşmən əhval-ruhiyyədə də müsbət nələrsə tapacaqdı.

    Elçibəy sovet ideologiyasından və solçuluqdan o qədər uzaq bir insan idi ki, “bizdən olmayan düşməndir” prinsipini heç vaxt qəbul etmirdi. Təbiəti etibari ilə həqiqi demokrat olan Elçibəy bütün siyasi kursları izləyən insanlarla işləməyi qəbul edirdi.  

    Bu gün Elçibəyi hədəf seçməklə avtomatik olaraq onun tərəfdaşlarının, ona rəğbət bəsləyən insanların mənfi çalarlı da olsa, maraq obyektinə çevrilirsən və gündəmə gəlirsən. Yəni bu bir taktikadır.

    Azərbaycan dövlətinin banisi Rəsulzadənin əsasını qoyduğu siyasi xətt sonradan Elçibəy tərəfindən davam etdirildi. Sirr deyil ki, Azərbaycanın bir dövlət kimi möhkəmlənməsində Elçibəy ana ideologiya kimi türkçülüyü seçmişdi. Onun üçün Azərbaycan- Türkiyə münasibətləri hər zaman öndə gəlirdi və bütün xarici siyasətə bu prizmadan yanaşılırdı. Bu gün hədəf təkcə Elçibəy və Rəsulzadə deyil. Onları sevənləri qıcıqlandıran həm də varisi olduqları siyasi mirasa qarşı yönəlmiş həqarət və təhqirlərdir və təhqir təhqirlə qarşılanıb təhqirlə cavablandırılır. Çünki qarşı tərəfdən olan ziyalıların əksəriyyəti heyrətamiz şəkildə susqunluqlarını qoruyurlar.

    Bu arada tarixçi alim, professor Cəmil Həsənlinin son məqalələrində mövzuya təhqirsiz, heç bir aqressiya göstərmədən münasibət bildirməyi səhrada su kimi təsir edir. Professor Qulu Məhərrəmlinin, Mehriban Vəzirin çıxışları da bu qəbildəndir. Cəmiyyətdə nüfuz sahibi olan ziyalılarımızın bu gün passivlik nümayiş etdirmələri bağışlanmazdır. Sıravi insanlar onların sözünə inanır və güvənir. İstənilən məsələdə ziyalı sözü cəmiyyətdə böyük rol oynaya, fikirlərə yön verə bilir. Unutmayaq ki, bütün cəmiyyətlərdə intibahlar həmin şairlərin, yazıçıların, rəssamların, alimlərin sözündən, fikrindən başlayıb. Biz illərdir öz mənfəəti üçün, vəzifə, pul və şohrət ordənləri üçün çalışanları nəzərdə tutmuruq. Onlar çoxdan ziyalı yox, ziyanlı mövqedə duranlardır. Bizim sözümüz hər zaman fikir azadlığını təlqin edən, millət, vətən savaşında güvəndiyimiz söz sahiblərinədir. Niyə susursunuz, nəyi gözləyirsiniz? Yəni çəpərlənmiş vətənin çəpəri o qədər hündür oldu ki, siz artıq baş verənləri görmürsünüz, Ramiz Rövşən? Yoxsa artıq qəribə adamın ruhu sizi narahat etmir, Rüstəm Behrudi? Bu günü aydınsız olan, bir vaxtların Aydınlar Birliyinin yaradıcısı Vaqif Bayatılı hardadır?

    Bu adları sonsuza qədər uzatmaq olar. Susqunluqla aydın olmaq mümkün deyil. Aydını olmayan cəmiyyət isə qaranlığa məhkumdur. Tarixi və zamanı unutmayın. Gələcək nəsillər qaranlıqda doğulmasın.

    Yazarın arxivi