Xəbər lenti

  • 2017-02-21
  • 22:50 Azərbaycanlı diplomat Aİ komissarı ilə görüşüb
    22:46 1,4 milyon uşaq aclıqla üz-üzədir
    22:34 Ukrayna da Qarabağdakı "referendum"u tanımır
    22:12 Cocuq Mərcanlıda raket zərərsizləşdirilib
    21:56 Mehriban Əliyevanın deputat mandatı ləğv ediləcək
    21:43 Səfirimiz Gürcüstanın Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi ilə görüşüb
    21:36 Türkiyə və Rusiya daha bir ortaq layihə həyata keçirəcək
    21:17 Səlahəddin Dəmirtaş 5 ay müddətində həbs edildi
    20:59 Trampın qərarları neftin qiymətinə müsbət təsir göstərir
    20:42 İran sərhəd-keçid məntəqəsini bağladı
    20:26 AKP-lilər Mehriban Əliyevanı təbrik etdi
    20:08 Birinci xanım: "Prinsiplərimə sadiq qalacağam"
    20:00 Sabah üç şəhərdə qaz olmayacaq
    19:46 Rusiya İraq kürd müxtar vilayətindən neft alacaq
    19:31 Ermənilər Ağdamı atəşə tutdu
    19:09 Ərdoğan İlham Əliyevi təbrik etdi: Mehriban Əliyevaya görə
    18:53 Elmar Məmmədyarov Türkiyəyə gedir
    18:41 Bakı Mühəndislik Universitetinin nizamnaməsi təsdiq edildi
    18:28 Çində partlayış baş verib
    18:10 “WhatsApp”dan daha bir yenilik
    17:59 "Prezident özündən sonra estafeti Mehriban Əliyevaya verməyi düşünür"
    17:50 Türkiyədəki sonuncu referendum anketinin nəticəsi bəlli oldu
    17:34 "İqtidar komandasına baxanda ən layiqli namizəd Mehriban Əliyevadır"
    17:33 Sergey Markov:Mehriban Əliyevanın vitse-prezident təyin olunması ölkəyə fayda verəcək
    17:22 Elmar Məmmədyarov Türkiyəyə gedib
    17:15 Bərzani Türkiyəyə gəlir
    17:05 Ermənistan baş naziri Gürcüstana səfər edəcək
    16:45 Çin ABŞ-a xəbərdarlıq etdi
    16:33 Novruz Məmmədov: "Hamı bu vəzifədə Mehriban Əliyevanı görürdü"
    16:28 Oskanianın oğlu adam oğurluğunda ittiham olunur
    16:14 Gürcüstanda Kür çayı tullantılardan təmizlənir
    16:02 "İdarəetmədə təkmilləşmə olacaqsa, təyinat effektli olacaq"
    15:56 Elmar Məmmədyarov Belçika xalqını təbrik etdi
    15:45 Yaralı fələstinlini öldürən əsgərə 18 ay cəza
    15:33 BMT: Qəddafinin oğlunun taleyi məlum deyil
    15:07 Mehriban Əliyeva: "Cənab prezident, bu yüksək etimada görə Sizə minnətdaram"
    15:03 "Dünyada analoqu olmayan situasiya yaranıb" - ADP sədri
    14:50 Rusiya dünyanın ən böyük neft istehsalçısı oldu
    14:35 “Parabank”ın məcburi ləğv prosesi dayandırılıb
    14:20 Ağdamda çobanlar atəşə tutulub
    14:04 Arif Hacılı: "Bu təyinat hakimiyyətdaxili qarşıdurmanı gücləndirəcək"
    13:55 Uşaqlar üçün İslam ensiklopediyası hazırlanacaq
    13:50 Roma Papasının nümayəndəsi:Xocalını törədənlər cəzasız qalmayacaq
    13:38 Tailandda körpü dağıldı - Xəsarət alan var
    13:23 Fazil Mustafa: "Bu postun ən layiqli namizədi odur"
    13:22 Dollar bahalaşdı
    13:12 Azərbaycan nümayəndə heyəti İrana səfərə gedir
    13:01 İlham Əliyevin sədrliyi ilə Təhlükəsizlik Şurasının iclası keçirildi
    12:41 Cocuq Mərcanlıda açıq səma altında muzey yaratmaq təklif olunur
    12:31 Yeni vitse-prezident təyin olundu
    11
    10:40:00
    Sentyabr
    1116 nəfər oxuyub

    Qaranlığı aydınlada bilməyən ziyalılar

    Son bir neçə yazımız kimi bu məqalə də axır vaxtlar cəmiyyətdə baş alıb gedən fiziki və mənəvi şiddət, daha doğrusu, dözümsüzlük haqqındadır. Bir-birimizin fikrinə və düşüncələrinə dözümsüzlük o həddə çatıb ki, artıq siyasi polemikalarda belə təhqir və həqarət adi hala çevrilib. Acınacaqlısı odur ki, aydınlarımız (bir-iki istisna olmaqla) bu qaranlıq məqamlara  heç bir işıq sala bilmirlər. Halbuki bu dəqiqə cəmiyyətin ən çox ziyalı sözünə ehtiyacı var.

    “Cahilliyin qurbanları” adlı yazım gənc bir jurnalistin ölümü ilə nəticələnən hadisəyə və ziyalılarımızın susmasına həsr olunmuşdu. Məqalə dərc olunandan çox qısa müddət sonra Mingəçevirdə daha bir şiddət hadisəsi baş verdi, yenə gənc bir insan zorakı ölümə qurban getdi.  Etiraz əlaməti olaraq şəhər əhalisi ayağa qalxdı, polislə qarşıdurma baş verdi. Hətta prezident də hadisəyə münasibət bildirdi. Ancaq yenə də heç bir ziyalı səsini çıxartmadı. Halbuki cəmiyyətdə baş verən bütün hadisələrə ilk reaksiya verən təbəqə, məhz, ziyalı olmalıdır. Xüsusən də əgər cəmiyyətdə şiddət və zorakılıq kimi neqativ hallar güclənirsə...

    Dözümsüzlük yalnız fiziki şiddətdə özünü göstərmir. Son zamanlar mediada Elçibəy, Rəsulzadə və onların əsas ideoloji xətti -türkçülük, Turan ideyası təhqir obyektinə çevrilib. Böyük bir imperiyanın çöküşündən sonra dövlət yaratmağa, ona bacardıqları qədər yeni nəfəs verməyə çalışan insanların hərəkətləri bu gün yenə müzakirə obyektidir. Zənnimizcə, ötən əsrin 92-93-cü illərində olanlara ən yaxşı qiyməti tarixçilər verəcək. Ancaq o da şübhəsizdir ki, dövlətin yarandığı mürəkkəb dövrdə, savaşın, inqilabların, çevrilişlərin, baş alıb gedən xəyanətlərin içində ən doğru qərarları vermək lazım idi. Bəlkə də bu gün bizə elə gələ bilər ki, o qərarlar doğru deyildi, vəziyyətdən çıxış yolları vardı, başqa variantlar mövcud idi. Əlbəttə, üstündən 20 il keçəndən sonra rahat divanda çay içə- içə hadisələri təhlil edib variant tapmaq asandır. Əsl maraqlı məqam başqadır. Maraqlı olan odur ki, əvvəllər ittihamlar hakimiyyətyönlü adamlar tərəfindən səsləndirilirdisə, bu dəfə özünü müxalifət adlandıran qisimdən gəlməyə başlayıb. Hakimiyyətyönlülərin bu ittihamları niyə səsləndirdiyi bəllidir və səbəbləri araşdırmağa ehtiyac yoxdur. Amma əks siyasi xətdə duran insanlar niyə ölkənin aktual problemlərini buraxıb Elçibəyin ideologiyasına hucuma keçiblər? Özünü alternativ media adlandıran Meydan.tv-nin apardığı məqsədyönlü siyasət nəyə xidmət edir?

    Bu barədə danışmazdan öncə qeyd edək ki, XXI əsrdə yeni texnologiyalar sayəsində kütləvi informasiya vasitələri yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyub. Artıq dünyadan xəbər tutmaq üçün qəzet almağa, ya da televiziyada xəbər saatlarını gözləməyə ehtiyac yoxdur. Mobil telefonlar həyatımızın istənilən anında istədiyimiz informasiyanı bizə çatdıra bilir. Bir vaxtlar dördüncü hakimiyyət sayılan media artıq qlobal mənada aparıcı gücə çevrilib və hər güc kimi öz resurslarını düzgün istifadə etməsə, qorxulu və əzici ola bilər. İnkişaf etmiş dövlətlərdə bəlkə də bunun elə bir qorxusu yoxdur. Lakin oturuşmamış cəmiyyətlərdə, kifayət qədər problemləri olan ölkələrdə həqiqətən də zərərli olmaq ehtimalı yüksəkdir. Necə ki, Azərbaycanda baş verir. Unutmayaq ki, media toplumun fikrinə birbaşa təsir etməyi bacaran qüvvədir.

    İndi qayıdaq yuxarıda haqqında danışdığımız səbəblərə. Avropadan və başqa yerlərdən külli miqdarda qrantlar alınır və çox vaxt onları alan şəxslərin nə siyasi savadı, nə də xüsusi bir istedadı var. Bu səbəbdən də cəmiyyətdə hər hansı siyasi çəkiyə malik deyillər. Əksər hallarda aldıqları qrantları doğrultmurlar. Məhz, buna görə də qrantların arxası gəlmir.  Bu səbəbdən də özlərinə diqqət çəkmək üçün cəmiyyətdə ən çox tərəfdaşları olan tarixi şəxslərin kölgəsinə sığınırlar. Əlbəttə ki, tarixi şəxsiyyətlərə baxış birmənalı ola bilməz. Lakin onlar məqsədyönlü şəkildə hədəf alınırsa, demək ki, bunun altında başqa məqamlar var. Şəxsi maraqlardan çıxış edərək cəmiyyətə fikir sırımaq hələ fikir müxtəlifliyi demək deyil.

    Fikir müxtəlifliyi, eyni məsələyə fərqli baxışlar, müzakirələr və mübahisələr hər zaman cəmiyyəti düşünməyə vadar edir, bir qığılcım rolunu oynayır, cəmiyyətin beynini yatmağa qoymur. Oyaq və düzgün fikirləşən cəmiyyət onlardan düzgün nəticə çıxara bilər. Azərbaycan toplumunun gələcək yüksəlişi üçün vacib olan şərtlərdən biri də müxtəlif fikirliliyin cəmiyyətdə baş rol almasıdır. Düzdür, bu zaman təhqirlərə, siyasi etikadan kənar ifadələrə çox yer verilməsi əsəblərə toxunur.

    Nəzərə alsaq ki, bu təhqirlər milyonların sevdiyi bir şəxsə qarşı çevrilir, o zaman təsəvvür eləmək çətin deyil ki, cəmiyyətdə necə gərginlik yarana, əsl aktual problemlərdən uzaqlaşaraq qarşılıqlı şiddətə yol aça bilər.

    Danılmaz faktdır ki, ölümündən 15 il sonra da Azərbaycanda ən böyük nüfuza sahib olan tarixi şəxsiyyətlərdən  biri Əbülfəz Elçibəydir. 20 ildir ki, Elçibəyin kölgəsi qılınclanır. Elçibəy siyasi lider idi və təbii ki, hamının onu sevməsi mümkün deyildi. Adətən, onu səriştəsiz prezident olmaqda ittiham edirdilər. İndi isə cinayətdə suçlayırlar. Yenə də təhqirlər və tarixi təhriflər. Hər şeyə daha böyük bir baxış açısından yanaşan Elçibəy bütün vəziyyətlərdə cəmiyyət üçün müsbət olan nüanslar tapırdı, sağ olsaydı, yəqin indi ona qarşı yaradılan bu düşmən əhval-ruhiyyədə də müsbət nələrsə tapacaqdı.

    Elçibəy sovet ideologiyasından və solçuluqdan o qədər uzaq bir insan idi ki, “bizdən olmayan düşməndir” prinsipini heç vaxt qəbul etmirdi. Təbiəti etibari ilə həqiqi demokrat olan Elçibəy bütün siyasi kursları izləyən insanlarla işləməyi qəbul edirdi.  

    Bu gün Elçibəyi hədəf seçməklə avtomatik olaraq onun tərəfdaşlarının, ona rəğbət bəsləyən insanların mənfi çalarlı da olsa, maraq obyektinə çevrilirsən və gündəmə gəlirsən. Yəni bu bir taktikadır.

    Azərbaycan dövlətinin banisi Rəsulzadənin əsasını qoyduğu siyasi xətt sonradan Elçibəy tərəfindən davam etdirildi. Sirr deyil ki, Azərbaycanın bir dövlət kimi möhkəmlənməsində Elçibəy ana ideologiya kimi türkçülüyü seçmişdi. Onun üçün Azərbaycan- Türkiyə münasibətləri hər zaman öndə gəlirdi və bütün xarici siyasətə bu prizmadan yanaşılırdı. Bu gün hədəf təkcə Elçibəy və Rəsulzadə deyil. Onları sevənləri qıcıqlandıran həm də varisi olduqları siyasi mirasa qarşı yönəlmiş həqarət və təhqirlərdir və təhqir təhqirlə qarşılanıb təhqirlə cavablandırılır. Çünki qarşı tərəfdən olan ziyalıların əksəriyyəti heyrətamiz şəkildə susqunluqlarını qoruyurlar.

    Bu arada tarixçi alim, professor Cəmil Həsənlinin son məqalələrində mövzuya təhqirsiz, heç bir aqressiya göstərmədən münasibət bildirməyi səhrada su kimi təsir edir. Professor Qulu Məhərrəmlinin, Mehriban Vəzirin çıxışları da bu qəbildəndir. Cəmiyyətdə nüfuz sahibi olan ziyalılarımızın bu gün passivlik nümayiş etdirmələri bağışlanmazdır. Sıravi insanlar onların sözünə inanır və güvənir. İstənilən məsələdə ziyalı sözü cəmiyyətdə böyük rol oynaya, fikirlərə yön verə bilir. Unutmayaq ki, bütün cəmiyyətlərdə intibahlar həmin şairlərin, yazıçıların, rəssamların, alimlərin sözündən, fikrindən başlayıb. Biz illərdir öz mənfəəti üçün, vəzifə, pul və şohrət ordənləri üçün çalışanları nəzərdə tutmuruq. Onlar çoxdan ziyalı yox, ziyanlı mövqedə duranlardır. Bizim sözümüz hər zaman fikir azadlığını təlqin edən, millət, vətən savaşında güvəndiyimiz söz sahiblərinədir. Niyə susursunuz, nəyi gözləyirsiniz? Yəni çəpərlənmiş vətənin çəpəri o qədər hündür oldu ki, siz artıq baş verənləri görmürsünüz, Ramiz Rövşən? Yoxsa artıq qəribə adamın ruhu sizi narahat etmir, Rüstəm Behrudi? Bu günü aydınsız olan, bir vaxtların Aydınlar Birliyinin yaradıcısı Vaqif Bayatılı hardadır?

    Bu adları sonsuza qədər uzatmaq olar. Susqunluqla aydın olmaq mümkün deyil. Aydını olmayan cəmiyyət isə qaranlığa məhkumdur. Tarixi və zamanı unutmayın. Gələcək nəsillər qaranlıqda doğulmasın.

    Yazarın arxivi