Xəbər lenti

  • 2017-02-21
  • 22:50 Azərbaycanlı diplomat Aİ komissarı ilə görüşüb
    22:46 1,4 milyon uşaq aclıqla üz-üzədir
    22:34 Ukrayna da Qarabağdakı "referendum"u tanımır
    22:12 Cocuq Mərcanlıda raket zərərsizləşdirilib
    21:56 Mehriban Əliyevanın deputat mandatı ləğv ediləcək
    21:43 Səfirimiz Gürcüstanın Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi ilə görüşüb
    21:36 Türkiyə və Rusiya daha bir ortaq layihə həyata keçirəcək
    21:17 Səlahəddin Dəmirtaş 5 ay müddətində həbs edildi
    20:59 Trampın qərarları neftin qiymətinə müsbət təsir göstərir
    20:42 İran sərhəd-keçid məntəqəsini bağladı
    20:26 AKP-lilər Mehriban Əliyevanı təbrik etdi
    20:08 Birinci xanım: "Prinsiplərimə sadiq qalacağam"
    20:00 Sabah üç şəhərdə qaz olmayacaq
    19:46 Rusiya İraq kürd müxtar vilayətindən neft alacaq
    19:31 Ermənilər Ağdamı atəşə tutdu
    19:09 Ərdoğan İlham Əliyevi təbrik etdi: Mehriban Əliyevaya görə
    18:53 Elmar Məmmədyarov Türkiyəyə gedir
    18:41 Bakı Mühəndislik Universitetinin nizamnaməsi təsdiq edildi
    18:28 Çində partlayış baş verib
    18:10 “WhatsApp”dan daha bir yenilik
    17:59 "Prezident özündən sonra estafeti Mehriban Əliyevaya verməyi düşünür"
    17:50 Türkiyədəki sonuncu referendum anketinin nəticəsi bəlli oldu
    17:34 "İqtidar komandasına baxanda ən layiqli namizəd Mehriban Əliyevadır"
    17:33 Sergey Markov:Mehriban Əliyevanın vitse-prezident təyin olunması ölkəyə fayda verəcək
    17:22 Elmar Məmmədyarov Türkiyəyə gedib
    17:15 Bərzani Türkiyəyə gəlir
    17:05 Ermənistan baş naziri Gürcüstana səfər edəcək
    16:45 Çin ABŞ-a xəbərdarlıq etdi
    16:33 Novruz Məmmədov: "Hamı bu vəzifədə Mehriban Əliyevanı görürdü"
    16:28 Oskanianın oğlu adam oğurluğunda ittiham olunur
    16:14 Gürcüstanda Kür çayı tullantılardan təmizlənir
    16:02 "İdarəetmədə təkmilləşmə olacaqsa, təyinat effektli olacaq"
    15:56 Elmar Məmmədyarov Belçika xalqını təbrik etdi
    15:45 Yaralı fələstinlini öldürən əsgərə 18 ay cəza
    15:33 BMT: Qəddafinin oğlunun taleyi məlum deyil
    15:07 Mehriban Əliyeva: "Cənab prezident, bu yüksək etimada görə Sizə minnətdaram"
    15:03 "Dünyada analoqu olmayan situasiya yaranıb" - ADP sədri
    14:50 Rusiya dünyanın ən böyük neft istehsalçısı oldu
    14:35 “Parabank”ın məcburi ləğv prosesi dayandırılıb
    14:20 Ağdamda çobanlar atəşə tutulub
    14:04 Arif Hacılı: "Bu təyinat hakimiyyətdaxili qarşıdurmanı gücləndirəcək"
    13:55 Uşaqlar üçün İslam ensiklopediyası hazırlanacaq
    13:50 Roma Papasının nümayəndəsi:Xocalını törədənlər cəzasız qalmayacaq
    13:38 Tailandda körpü dağıldı - Xəsarət alan var
    13:23 Fazil Mustafa: "Bu postun ən layiqli namizədi odur"
    13:22 Dollar bahalaşdı
    13:12 Azərbaycan nümayəndə heyəti İrana səfərə gedir
    13:01 İlham Əliyevin sədrliyi ilə Təhlükəsizlik Şurasının iclası keçirildi
    12:41 Cocuq Mərcanlıda açıq səma altında muzey yaratmaq təklif olunur
    12:31 Yeni vitse-prezident təyin olundu
    22
    10:40:00
    Sentyabr
    1685 nəfər oxuyub

    Avropa "ailəsindən" Türk "ailəsinə"

    Son bir neçə ayda, az qala, bütün dünyanın başı İŞİD-ə qarışsa da, şotland xalqının referendum kecirməsi xəbəri və bu prosesin sonucu kimi müstəqil dövlət olmaqdan könüllü imtina edib, Böyük Britaniya Krallığının tərkibində qalmağı seçməsi müsbət mesajları ilə dunyanı silkələdi. Şotlandların bu addımının tarix üçün nə qədər əhəmiyyətli olduğunu anlamaqdan ötrü Yer kürəsində əsrlər boyu sürən, indi də davam edən torpaq, müstəqillik uğrunda müharibələri, tökülən qanları xatırlamaq kifayətdir. Şotlandiyada baş verənlər haqda dunyanın bütün öndə gələn KIV-ləri yazdılar, şərhlər verdilər, müxtəlif mövqelər səsləndirdilər. Amma bu mövzuda bizi düşündürən başqa məsələlərdir. Təbii ki, bu hadisənin müsbət, insani mesajları da var. 

    Əsas mövzuya keçmədən öncə qeyd edim ki, Böyük Britaniya Birləşmiş Krallığı 1801-ci ildə dörd kiçik dövlətin- İngiltərə, Şotlandiya, Uells və İrlandiyanın birləşməsindən doğulub. Buna görə də Birləşmiş Krallıq adlanır. Əlbəttə, zaman keçdikcə “ayrılaq, müstəqil olaq” kimi fikirlərin yaranması, bunu müdafiə edən insanların olması normaldır. Çünki krallıq öz vətəndaşları üçün demokratik bir cəmiyyət qurmuşdur. İnsanları azaddırlar, istədiklərini əldə edə bilirlər və azad cəmiyyətdə yaşayırlar. Bu da bir millətin mədəni, sivil inkişafına xidmət edir. Onlar öz müqəddaratlarını, talelərini həll etmək iqtidarındadırlar. Ancaq necə olur ki, Böyük Britaniya Krallığı belə bir problemlə qarşılaşır və dərhal ona demokratik çözüm tapa bilir, başqa ölkələrdə isə bu kimi problemlər illərlə uzanır və həlli hələ də tapılmır. Bu sadəcə bir demokratiya məsələsidirmi? Kəsinliklə xeyr! Qərb özündə rahat şəkildə çözdüyü problemlərin başqa ölkələrdə də həllinə qəsdən əngəl yaradır, hətta bəzən bu yolla özü savaş ocaqlarını alovlandırır. Belə savaş ocaqları olan ölkələrin adlarını bir-bir sadalamağa ehtiyac yoxdur. Türkiyədəki problemlərə diqqət yetirin, bəs edər. Niyə Türkiyə onun inkişafına mane olan bir problemi həll edə bilmir? Niyə ora hələ də savaş ocağı kimi qalmaqdadır? Kürdlər pulu, silahı hardan alır? Əllərinə silah verib, pul basdılar ki, döyüş! Amerika və Avropaya həm də silah satmaq lazımdır. Avropa, təbii ki, şotlandları qızışdırıb silah verməz əllərinə. Qan ocaqlarını öz məkanında alışdırmayacaq ki?! Qan harda lazımdırsa, orda axıdılır. Əfqanistanda, İraqda savaş yaradırlar ki, silah sata bilsinlər. Belə savaş ocaqlarını Türkiyədə də, başqa yerlərdə də yaratmaq lazımdı onlara. Demokratiyanın məsələyə dəxli yoxdur. Əvvəla nə Amerika, nə də Avropa gəlib bizə demokratiya ixrac etməyəcək! Demokratiyanı, demokratik cəmiyyəti biz özümüz qurmalıyıq. Sadəcə Qərbin demokratik institutlarından təcrübələrindən faydalanmaq olar.  Bunda da Avropa maraqlı deyil. Niyə? Bax, “ikili standart” siyasəti deyirik. Budur ikili standart. Şotlandiya məsələsi də savaşla, qanla nəticələnə, illərlə uzana, həlli olmayan problemə çevrilə bilərdi, amma imkan verilmədi. Nədən? Çünki “Avropa ailəsi” deyə bir siyasi termin var. Şotlandların məsələsi göstərdi ki, bu sadəcə adi termin deyil. Bəli, avropalılar öz ailələrində olan problemləri çözə bildilər. Əksi olsaydı, Avropa Birliyi elə bir zədə alardı ki, bütün dünyanın düzəni pozulardı. Şotlandiyanın müstəqillik referendumundan sonra İtaliyanın Şimal hissəsi, Fransada bretonlar, İspaniyada kataloniyalılar və basklar, Belçikada flamandlar da “müstəqillik istəyirik” deyə sıraya düzülə bilərdilər və bu nəticə Avropa Birliyini sözün əsl mənasında çökdürərdi. Nəhayət, Şotlandiyanın da təbii sərvətləri var. Britaniya onları itirməmək üçün problemi böyüdə, silahlı toqquşmalara qədər uzadardı. Odur ki, Avropa ölkələri bu məsələyə son dərəcə həssaslıqla yanaşdılar. Referendum bitər-bitməz NATO-nun baş katibi Rasmussenin açıqlaması, ABŞ prezidenti Obamanın mövqeyi prosesin nə qədər böyük əhəmiyyət daşıdığını göstərir. Deməli, bu referendumda təkcə Şotlandiyanın yox, bütün Avropanın taleyi həll olundu. 

    Bunları yazmaqda məqsədim heç də Avropanın zərərli bir yer olduğunu demək deyil. Əksinə, insan anlayışına yüksək dəyər verilən bir yerdi, amma öz sərhədləri içərisində. Bizləri də yaxın buraxmırlar, ona görə ki, demokratik cəmiyyət qurmamızda maraqlı deyillər. Belə olan halda biz nə etməliyik? Güclü olmaq lazımdır! Bu baxımdan da biz və digər türk dövlətləri, əlimizdən gələni edərək ya təcili “Avropa ailəsi”nə daxil olmalıyıq, ya da özümüz yeni bir ailə- “Türk Dövlətləri” ailəsi yaradıb, güclərimizi birləşdirməliyik ki, ən azından, bizim ərazilərdə, bizim insanımızın üzərində istədikləri oyunu oynamasınlar.

     

    Yazarın arxivi