Xəbər lenti

  • 2017-02-21
  • 22:50 Azərbaycanlı diplomat Aİ komissarı ilə görüşüb
    22:46 1,4 milyon uşaq aclıqla üz-üzədir
    22:34 Ukrayna da Qarabağdakı "referendum"u tanımır
    22:12 Cocuq Mərcanlıda raket zərərsizləşdirilib
    21:56 Mehriban Əliyevanın deputat mandatı ləğv ediləcək
    21:43 Səfirimiz Gürcüstanın Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi ilə görüşüb
    21:36 Türkiyə və Rusiya daha bir ortaq layihə həyata keçirəcək
    21:17 Səlahəddin Dəmirtaş 5 ay müddətində həbs edildi
    20:59 Trampın qərarları neftin qiymətinə müsbət təsir göstərir
    20:42 İran sərhəd-keçid məntəqəsini bağladı
    20:26 AKP-lilər Mehriban Əliyevanı təbrik etdi
    20:08 Birinci xanım: "Prinsiplərimə sadiq qalacağam"
    20:00 Sabah üç şəhərdə qaz olmayacaq
    19:46 Rusiya İraq kürd müxtar vilayətindən neft alacaq
    19:31 Ermənilər Ağdamı atəşə tutdu
    19:09 Ərdoğan İlham Əliyevi təbrik etdi: Mehriban Əliyevaya görə
    18:53 Elmar Məmmədyarov Türkiyəyə gedir
    18:41 Bakı Mühəndislik Universitetinin nizamnaməsi təsdiq edildi
    18:28 Çində partlayış baş verib
    18:10 “WhatsApp”dan daha bir yenilik
    17:59 "Prezident özündən sonra estafeti Mehriban Əliyevaya verməyi düşünür"
    17:50 Türkiyədəki sonuncu referendum anketinin nəticəsi bəlli oldu
    17:34 "İqtidar komandasına baxanda ən layiqli namizəd Mehriban Əliyevadır"
    17:33 Sergey Markov:Mehriban Əliyevanın vitse-prezident təyin olunması ölkəyə fayda verəcək
    17:22 Elmar Məmmədyarov Türkiyəyə gedib
    17:15 Bərzani Türkiyəyə gəlir
    17:05 Ermənistan baş naziri Gürcüstana səfər edəcək
    16:45 Çin ABŞ-a xəbərdarlıq etdi
    16:33 Novruz Məmmədov: "Hamı bu vəzifədə Mehriban Əliyevanı görürdü"
    16:28 Oskanianın oğlu adam oğurluğunda ittiham olunur
    16:14 Gürcüstanda Kür çayı tullantılardan təmizlənir
    16:02 "İdarəetmədə təkmilləşmə olacaqsa, təyinat effektli olacaq"
    15:56 Elmar Məmmədyarov Belçika xalqını təbrik etdi
    15:45 Yaralı fələstinlini öldürən əsgərə 18 ay cəza
    15:33 BMT: Qəddafinin oğlunun taleyi məlum deyil
    15:07 Mehriban Əliyeva: "Cənab prezident, bu yüksək etimada görə Sizə minnətdaram"
    15:03 "Dünyada analoqu olmayan situasiya yaranıb" - ADP sədri
    14:50 Rusiya dünyanın ən böyük neft istehsalçısı oldu
    14:35 “Parabank”ın məcburi ləğv prosesi dayandırılıb
    14:20 Ağdamda çobanlar atəşə tutulub
    14:04 Arif Hacılı: "Bu təyinat hakimiyyətdaxili qarşıdurmanı gücləndirəcək"
    13:55 Uşaqlar üçün İslam ensiklopediyası hazırlanacaq
    13:50 Roma Papasının nümayəndəsi:Xocalını törədənlər cəzasız qalmayacaq
    13:38 Tailandda körpü dağıldı - Xəsarət alan var
    13:23 Fazil Mustafa: "Bu postun ən layiqli namizədi odur"
    13:22 Dollar bahalaşdı
    13:12 Azərbaycan nümayəndə heyəti İrana səfərə gedir
    13:01 İlham Əliyevin sədrliyi ilə Təhlükəsizlik Şurasının iclası keçirildi
    12:41 Cocuq Mərcanlıda açıq səma altında muzey yaratmaq təklif olunur
    12:31 Yeni vitse-prezident təyin olundu
    23
    10:40:00
    Yanvar
    1814 nəfər oxuyub

    Bu gün o gün deyil!

    Son günlər həm sosial şəbəkələrdə, həm də mediada tarixi qəhrəmanlar, xüsusən də Babəklə bağlı geniş müzakirələr açılır, ziddiyyətli fikirlər söylənir. Müzakirələr, fikir çoxluğu bir cəmiyyəti inkişafa aparan amillərdəndir və olması hər zaman vacibdir. Amma və lakin onlar sağlam bir inkişafa götürürsə təqdir olunmalıdır, milli psixologiyamıza, dəyərlərimizə ziyan vurursa, yox.
    Mövzuya keçməzdən əvvəl diqqətimi çəkən və sual doğuran məsələ budur:  Min ildən artıq yaşı olan tarixə qayıtmağın bu gün bizə nə faydası ola bilər? 

    Kifayət qədər milli və digər problemləri olan Azərbaycanın, bu günün hadisələrinə real qiymət verməsi üçün tarixə qayıtmağa ehtiyac yoxdur. Hər hansı tarixi şəxsiyyətin, qəhrəmanlıq örnəyinin milli təfəkkürdə tutduğu yerin yuxarı pillədən aşağı pilləyə endirilməsi mənəvi baxımdan heç bir xeyir verə bilməz. Üstəlik müzakirə obyekti olan tarixi şəxsiyyətlər çoxdan bu dünyadan köçüblər. Onlarla mübarizə kimə və nəyə lazımdır?

    Zənnimizcə, tarixi şəxsiyyətlərə hücum strategiyasını seçən siyasətçilər bu günün reallığından çıxış etməyi şəxsi mənafe baxımından məqsədəuyğun hesab etmir və gündəmdə qalmaq üçün beşinci sinfin  tarix dərsliklərinə müraciət edirlər. 

    Müzakirə edilən mövzu heç yaxın 100, hətta 200 illik tariximiz belə deyil. Bu mövzuya toxunan siyasətçilərə 5-ci sinif tarix dərsliklərindən əl çəkməyi, heç olmasa, 8 və 9-cu sinfin dərsliklərinə müraciət etməyi tövsiyyə edirəm. Bəlkə dövrümüzə yaxın bir tarixi tədqiq etməyimiz cəmiyyətimizin problemlərinin çözülməsində və inkişafa götürülməsində daha əhəmiyyətli rol oynaya bilər.
    Bu tarixi şəxsiyyətlər öz sözlərini artıq deyiblər. Təbii ki, fəaliyyətləri boyu onların müsbət və mənfi xüsusiyyətləri də olub. Lakin onlar milli ideologiyada müsbət bir obraz kimi əks olunubdur. Ümumiyyətlə, bu gün mənfiləri axtarmağa  nə ehtiyac var? Bütün xalqların qəhrəmanları yalnız müsbətlərdənmi ibarətdir? 

    O ki qaldı Babək haqqında deyilənlərə, gətirilən arqumentlərə... Təbii ki, bu barədə tarixçilərin ortaya faktlarla çıxması daha doğru olar. Lakin elə məqamlar var ki, onlar haqqında bir neçə kəlmə deyəcəyəm, çünki insanlarımızı çaşdırmaq niyyətləri ortada. Əvvəla Babəkin, Azərbaycanın tarixi qəhrəmanı kimi təqdim olunmasına qarşı çıxanlar, onun əslində azərbaycanlı (azərbaycanlıların əcdadı) olmamağını, adının yalnız ərəb salnamələrində çəkildiyini, ondan sonra unudulduğunu və sovet ideologiyasının məhsulu olduğunu arqument gətirirlər. 
    Azərbaycanda tarix elmi XX əsrə qədər inkişaf etməyib, yalnız salnamələrdə olub və XX əsrdən sonra elm kimi formalaşmağa başlayıb. O zaman da Azərbaycan artıq çoxdan Sovetlərin tərkibində idi. Salnamələrdə isə Babək haqqında geniş məlumat var. Zəhmət çəkin, gedin kitabxanalara, oxuyun.

    Sözsüz ki, sovet imperiyası, əsarəti altında olan xalqları manipulyasiya edə bilməkdən ötrü onların tarixini dəyişir, özünün məsləhət bildiyi qəhrəman obrazlarının yaradılması istiqamətində məqsədyönlü təbliğat aparırdı. Məsələn, ərəb işğalına qarşı böyük mücadilə vermiş Xəzər imperiyası sovet tarixşünasları tərəfindən o qədər də önə çəkilmirdi. Qədim türk  imperiyalarından biri olan xəzərlərin adının parlaması imperiyanın ideologiyasına uyğun deyildi. Lakin Babək Sovet ideologiyasina  uyğunlaşdırılmış bir xalq qəhrəmanı idi! Sovet imperiyasının məqsədlərini, lap elə Babəkin mənfi və müsbət cəhətlərini bir tərəfə qoysaq, o, işğalçıya qarşı vuruşmuş bir qəhrəman obrazıdır və milli ideologiyaya yalnız müsbət təsir edə bilər. Babək, millətin qəhrəmanlıq ruhunu qorumağına yardım edən, onun azad yaşamaq istəyini alovlandıran  tarixdir.

    Digər tərəfdən isə Babəkin milli mənşəyinin məsələyə nə dəxli var axı?! O, indi qədim Azərbaycan əraziləri kimi tanınan bölgədə doğulub, mübarizəsini də orda aparıb. Ən əsası isə bütün dünya onu bizim tarixi qəhrəmanımız kimi tanıyır. Az qala, bütün millətlər özünə tarix yazdığı, köklərini mümkün qədər dərinlərə uzatmağa çalışdığı halda biz niyə öz qəhrəmanımızdan imtina etməliyik? Ona görə ki, türk olmayıb? Tutaq ki, belədi. Tutaq ki, Babək türk olmayıb. Amma o, insan olub, azadlıq aşiqi olub, azadlıq uğrunda vuruşub. İnsanın insan kimi formalaşmasının təməl prinsiplərindən biri azad olmasıdır. Tarixçilərin onun haqqında yazdıqlarından bir örnək gətirək: Babək məğlub olanda xəlifə onu bağışlamaq istəyir, lakin  o, “bir gün azad olmaq qırx il qul kimi yaşamağa dəyər” deyərək xəlifənin mərhəmətindən imtina edir. Bundan böyük ideologiyamı var? 

    Bu gün Babəki qəbul etməyənlər sovet ideoloqlarından fərqlənmirlər. Kommunistlər tarixi şəxsiyyətləri necə öz ideologiyalarına uyğunlaşdırıb zirvəyə ucaldırdılarsa,  indi “yeni islam ideoloqları” da eyni həvəs və səylə bu qəhrəmanları tamamilə silmək istəyirlər. 

    Onsuz da  gənc bir dövlət olduğumuz  üçün bu gün hələki milli ideologiya baxımından böhran yaşayırıq, milli dəyərlərimiz müharibə şəraitində olduğumuz dövlət tərəfindən şübhə altına alınır. Belə bir vaxtda artıq təfəkkürümüzdə qəhrəmanlıq simvolu kimi kök salmış və milli dəyərlərin az-çox söykəndiyi tarixi şəxsiyyətlərin müzakirəyə çıxarılması, ən azı, zaman baxımından doğru deyil. 
    Bu gün o gün deyil.

    Yazarın arxivi