Xəbər lenti

  • 2017-03-24
  • 23:54 İranda 130 maşın toqquşdu: 59 yaralı
    23:40 Yıldırımdan Kılıçdaroğluna: Əyləci boşalmış avtomobil kimi...
    23:25 Anar Məmmədovun əmlakına həbs qoyuldu - Məhkəmə qərarı
    23:18 Türkiyəyə girmək istəyən 4 PKK-lı saxlanıldı
    22:57 Ərdoğan Türkiyə-Finlandiya matçını izlədi
    22:45 ABŞ-dan Səudiyyə Ərəbistanına növbəti məhkəmə şikayəti
    22:16 Nazirin biabırçı təqdimatı: Xaosun, terrorun memarı...
    21:48 Dünyanın 100 ən gözəl qadını seçildi - türklər də var
    21:36 ABŞ HİV-lə mübarizə üçün Ukraynaya 22 milyon dollar ayırdı
    21:12 İslamofobiçilərin gözlədiyi olmadı: London terrorçusunun əsl adı...
    20:57 Dəkkədə kamikadze özünü partlatdı
    20:43 Nalbandyanla Hoqland görüşdü: Qarabağdan danışdılar
    20:15 Türkiyədə yenə zəlzələ oldu
    20:00 Qırmızı iPhone 7 bu gün satışa çıxarılır
    19:45 "Bugatti" 39 min dollarlıq velosiped hazırladı
    19:23 İŞİD Çeçenistandakı hücumun məsuliyyətini üzərinə götürdü
    19:00 Türkiyə hökuməti “Mercedes”i araşdıracaq
    18:47 Serbiya NATO üzvü olmayacaq
    18:40 İlham Əliyev yunanıstanlı həmkarını təbrik etdi
    18:30 Putinlə Le Pen görüşdü
    18:09 Somali üçün SOS çağırışı: 100 mindən çox uşaq acından öləcək
    17:45 Kuşadasında miqrant qayığı batdı: 11 ölü
    17:30 London terroruna görə tutulanların sayı 9-a çatdı
    17:15 WikiLeaks-dən CİA ilə bağlı növbəti iddia
    17:00 Kiyevdə öldürülmüş sabiq millət vəkilinin qatili məlum oldu
    16:50 Angela Merkel: Türkiyədəki referendumu gözləyək
    16:37 Şimali Kipr referenduma erkən gedəcək
    16:17 Bolqarıstan türk jurnalistləri ölkəyə buraxmadı
    16:00 Kanadadan İslamofobiya əleyhinə qanun
    15:45 Berti Foqts Bakıya gəlib
    15:20 ABŞ-a gediş çətinləşir: yeni viza qaydaları
    15:05 İŞİD türkmən kəndinə basqın etdi: 5 nəfər güllələndi
    14:50 Venesuela əsgərləri Kolumbiyadan çıxdı
    14:40 Türkiyədə zəlzələ oldu
    14:26 Hüsnü Mübarək azadlığa buraxıldı
    14:06 Müdafiə naziri ön xətdə yoxlama apardı
    13:55 Ərdoğan britaniyalı nazirlə görüşəcək
    13:48 AFFA "Zirə" klubunu cərimələdi
    13:36 Lapşin anası ilə görüşdü
    13:25 SOCAR Ukraynaya aviasiya yanacağı satacaq
    13:15 "Sberbank"dan Dadaşeva bacıları haqda yazılanlara təkzib: Yalandır
    13:00 London terroruna görə Azərbaycan səfirliklərinin bayraqları endirildi
    12:55 Çeçenistanda toqquşma: 6 rus əsgəri öldürüldü
    12:44 Azərbaycanda yenilik: virtual laboratoriya yaradılır
    12:38 Qeyri-qanuni taksi sürənlər cərimələndi
    12:25 Sabah Bakıda 14 dərəcə isti olacaq
    12:18 Azərbaycan nefti bahalaşıb
    12:10 Bayram günləri yol qəzalarında ölən və yaralananların STATİSTİKASI
    11:55 Daha bir miqrant faciəsi: 250 nəfərin öldüyü deyilir
    11:45 3 mindən çox Rusiya vətəndaşı Ermənistana gedib
    13
    10:40:00
    Mart
    1700 nəfər oxuyub

    Möhkəm Çiyinlərin Sadə Sahibləri

    Bu günlərdə Müsavat partiyasının sonuncu qurultayından sonra yaranan narazılıqların nəticəsi olaraq ADR adlı yeni bir təşkilat doğuldu. Təşkilatın təsis konfransına qonaq kimi dəvətli idim. Getdim və uzun illər xalq hərəkatından şəxsən tanıdığım bir çox insanları gördüm orda. Təzə yaranan siyasi təşkilat çoxdan tanıdığım insanların çiyinləri üzərində qurulurdu... 


    Son illərin Azərbaycanı böyük təlatümlərə məruz qalıb. Müstəqil Azərbaycana gedən yol həm inqilablardan, dövlət çevrilişlərindən, həm də qanlı savaşdan keçdi. Bu zaman ərzində həm böyük qələbələrimiz, həm də ağır itkilərimiz  və məğlubiyyətlərimiz oldu. Bütün bunların ağırlığını öz möhkəm çiyinlərində daşıyan, böyük olayların balaca, tanınmayan qəhrəmanları var. 


    Əslində son illərin Azərbaycanı dünyaya səs sala biləcək çoxlu bədii əsərlərin yaranmasına zəmin ola bilərdi. Müharibənin, inqilabların sadə insanların həyatında buraxdığı dəhşətli izlər, cəmiyyətdəki dalğalanmaların mənəviyyata təsiri Hüqonun və Tolstoyun ölməz əsərlərinin mövzusu idi. Təkcə onlarınmı? Bu gün dünyada ən çox oxunan müəlliflərdən biri Xalid Hüseynin əsas mövzuları vətəni Əfqanıstan,  ordakı savaşın sadə insanların həyatında, mənəviyyatında buraxdığı izlərdir. Onun bütün kitablarının səhifələrindən reallıq - zorakılıqlar, vəhşiliklər, dağılmış ailələr, aldanmış insanlar, satılmış vicdanlar və eyni zamanda mərdlik, cəsarət, yüksək humanizm axır. Bəli! Savaşın, inqilabın nəticəsi budur: qanlı təlatümlər həm dağıdıb məhv edər, həm cəmiyyətin dəyərlər sistemini pozar, həm də humanizmi üzə çıxarar, mərdlik və cəsarət meydanına çevrilər. 


    Təəssüf ki, Azərbaycan ədəbiyyatında "Əli və Nino"dan sonra savaşı və insanı anlatan bu səpkili əsərlər yaranmayıb. Əsirlikdə məhv olan qadınlar, vaqonlarda, çadırlarda böyüyən cocuqlar. Bu cocuqlar təkcə ağır həyatla mübarizə aparmırdılar. Onlar eyni zamanda fərqli bir sosiumun üzvləri idilər – qaçqın idilər... Bu cocuqlar böyüyüb  yeni cəmiyyətdə özlərinə yer tapmaq, özlərini təsdiq etmək üçün hərdən alışdıqları mənəvi dəyərləri aşırdılar. Əsrlərlə kiçik bir dağ kəndində dərin köklü qaydalarla yaşayan insanlar birdən birə burulğanın içinə düşmüşdülər, o tərəf -bu tərəfə çırpılırdılar, bulanırdılar, durulurdular. Onlar savaş qurbanları idilər, bu həyatı özləri seçməmişdilər. 


    Lakin təlatümlər, burulğanlar dövründə cəsarəti, mərdliyi ilə dastana çevrilən qəhrəmanlarımız da vardı. Bəli, onlara həm inqilabın, həm də müharibənin zərbələri dəyirdi. Qələbələrini dadmağa, həzz almağa imkan tapmamış məğlubiyyətlərin ağırlığını çiyinlərində hiss edirdilər. Ancaq onlar qurban deyildilər, bu yola bilərək və istəyərək çıxmışdılar. 
    Müstəqil Azərbaycana aparan yol, məhz, bu insanların çiyinləri üzərində quruldu. Onlar həyatın çətinliklərindən şikayətlənmədən, uğrunda əziyyət çəkdikləri vətəndən heç bir şey istəmədən yollarına davam edirlər, hər yeniliyə həvəslə qatılırlar, hər yanan işığa üz tuturlar. Ümidlərini kəsmirlər.


    Böyük yolun görünməyən qəhrəmanları- səlyanlı Ədalət, ağstafalı Ayvazalı, Maşallah müəllim, ağdamlı Hacı Əkbər bəy... Hacı Əkbər bəyi, ailəsini yalnız xalq hərəkatında və müharibədə iştirak etmiş insanlar tanıyır. Əkbər bəy, demək olar ki, ilk gündən oğlanları ilə birlikdə mübarizənin içindədir. Bir oğlu vətən savaşında şəhid oldu, o biri oğlu və özü isə mücadiləyə davam edirdi, baxmayaraq ki, savaşın yaraları ilə paralel həyatın da onlara vurduğu zərbələrin sayı-hesabı yox idi. Və sonda ailənin ikinci oğlu Kənan cox sevdiyi ölkəsini tərk etdi.


    Belə insanların sayı çoxdur. Tanınmayan qəhrəmanlar... güvənilir,möhkəm çiyinlərin sadə sahibləri.. Təəssüf ki, bu qəhrəmanlar "yeni" yazarlarımızı da maraqlandırmır. Real insanların həyatı, savaş və inqilab mövzusu onlarlıq deyil, utopik mövzular axtarırlar. Hər hansı ictimai-siyasi tədbirlərdə, hətta müxalifyönlü olanda belə bu sadə qəhrəmanların adının çəkildiyini duya bilmirik. 


    Vitrində gurultulu adlardır. Yeni yazarlarla bərabər siyasətçilər üçün də bu insanlar nəinki maraqlı deyil, hətta lağ obyektidir, onların söykəndikləri dəyərlərə “köhnəlik”kimi baxırlar. Lakin daha savadlı, daha intellektli olduqlarını iddia edən gənc siyasilər və yazarlar cəmiyyətə təzə heç nə gətirə bilmədiklərinin fərqində belə deyillər. Boşluq üzərində nə isə qurmaq qeyri-mümkündür.  Əlbəttə, başqa ölkələrin təcrübəsindən istifadə edərək yeni cəmiyyət formalaşdırmaq,  dövlət qurmaq, mütərəqqi olan hər bir ideyanı, fikri, gərəkli olanları həyatımıza tətbiq etmək vacibdir. Ancaq içində yaşadığımız  reallığı hesaba almadan “Avropa arzulamaq” utopiyadı, boş xülyadır  və absurddur. Nə yenilikçilərə, nə də cəmiyyətə uğur gətirə bilməz.  


    Məmləkətimizin insanlarının dəyərlərinə, ideyalarına sayğı göstərmədən nə ədəbiyyatda, nə siyasətdə, nə başqa  sahələrdə bir nailiyyət əldə edəməzsiniz, cənablar! Etsəniz belə, topluma faydalı olmayacaqsa, nəyə yarar ki... 


    Turgut Özakmanın "Cumhuriyət" romanında belə bir fikir yer alıb:" Cumhuriyətin önündə hazır bir model yox idi. Yolunu düşünərək, axtararaq, təcrübə edərək açdı. Şərtlərdən, imkanlardan, tarixdən yararlandı.  Pul yox, kredi yox, yetişmiş, yetərli sayda kadr yox, mütəxəssis yox...  Yox oğlu yox! Osmanlıdan borcla dolu batmış bir miras qalmış. O altun nəslin iki gücü vardı sadəcə: Ağıl və yurtsevərlik! Bu iki güclə yola cıxdılar. Möcüzələr yaratdılar."


    Ümid edirəm ki, təzə yaranan təşkilatlar ideloji boşluğa söykənməyəcəklər, görünməyən, tanınmayan sadə qəhrəmanların daşıdıqları böyük dəyərlərə önəm verəcəklər, ən əsası isə  onların təcrübələrindən yararlanaraq, AĞIL VƏ YURTSEVƏRLİKLƏ millətimizə və dövlətimizə faydalı ictimai-siyasi fəaliyyət qura biləcəklər.

    Yazarın arxivi