Xəbər lenti

  • 2017-02-21
  • 22:50 Azərbaycanlı diplomat Aİ komissarı ilə görüşüb
    22:46 1,4 milyon uşaq aclıqla üz-üzədir
    22:34 Ukrayna da Qarabağdakı "referendum"u tanımır
    22:12 Cocuq Mərcanlıda raket zərərsizləşdirilib
    21:56 Mehriban Əliyevanın deputat mandatı ləğv ediləcək
    21:43 Səfirimiz Gürcüstanın Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi ilə görüşüb
    21:36 Türkiyə və Rusiya daha bir ortaq layihə həyata keçirəcək
    21:17 Səlahəddin Dəmirtaş 5 ay müddətində həbs edildi
    20:59 Trampın qərarları neftin qiymətinə müsbət təsir göstərir
    20:42 İran sərhəd-keçid məntəqəsini bağladı
    20:26 AKP-lilər Mehriban Əliyevanı təbrik etdi
    20:08 Birinci xanım: "Prinsiplərimə sadiq qalacağam"
    20:00 Sabah üç şəhərdə qaz olmayacaq
    19:46 Rusiya İraq kürd müxtar vilayətindən neft alacaq
    19:31 Ermənilər Ağdamı atəşə tutdu
    19:09 Ərdoğan İlham Əliyevi təbrik etdi: Mehriban Əliyevaya görə
    18:53 Elmar Məmmədyarov Türkiyəyə gedir
    18:41 Bakı Mühəndislik Universitetinin nizamnaməsi təsdiq edildi
    18:28 Çində partlayış baş verib
    18:10 “WhatsApp”dan daha bir yenilik
    17:59 "Prezident özündən sonra estafeti Mehriban Əliyevaya verməyi düşünür"
    17:50 Türkiyədəki sonuncu referendum anketinin nəticəsi bəlli oldu
    17:34 "İqtidar komandasına baxanda ən layiqli namizəd Mehriban Əliyevadır"
    17:33 Sergey Markov:Mehriban Əliyevanın vitse-prezident təyin olunması ölkəyə fayda verəcək
    17:22 Elmar Məmmədyarov Türkiyəyə gedib
    17:15 Bərzani Türkiyəyə gəlir
    17:05 Ermənistan baş naziri Gürcüstana səfər edəcək
    16:45 Çin ABŞ-a xəbərdarlıq etdi
    16:33 Novruz Məmmədov: "Hamı bu vəzifədə Mehriban Əliyevanı görürdü"
    16:28 Oskanianın oğlu adam oğurluğunda ittiham olunur
    16:14 Gürcüstanda Kür çayı tullantılardan təmizlənir
    16:02 "İdarəetmədə təkmilləşmə olacaqsa, təyinat effektli olacaq"
    15:56 Elmar Məmmədyarov Belçika xalqını təbrik etdi
    15:45 Yaralı fələstinlini öldürən əsgərə 18 ay cəza
    15:33 BMT: Qəddafinin oğlunun taleyi məlum deyil
    15:07 Mehriban Əliyeva: "Cənab prezident, bu yüksək etimada görə Sizə minnətdaram"
    15:03 "Dünyada analoqu olmayan situasiya yaranıb" - ADP sədri
    14:50 Rusiya dünyanın ən böyük neft istehsalçısı oldu
    14:35 “Parabank”ın məcburi ləğv prosesi dayandırılıb
    14:20 Ağdamda çobanlar atəşə tutulub
    14:04 Arif Hacılı: "Bu təyinat hakimiyyətdaxili qarşıdurmanı gücləndirəcək"
    13:55 Uşaqlar üçün İslam ensiklopediyası hazırlanacaq
    13:50 Roma Papasının nümayəndəsi:Xocalını törədənlər cəzasız qalmayacaq
    13:38 Tailandda körpü dağıldı - Xəsarət alan var
    13:23 Fazil Mustafa: "Bu postun ən layiqli namizədi odur"
    13:22 Dollar bahalaşdı
    13:12 Azərbaycan nümayəndə heyəti İrana səfərə gedir
    13:01 İlham Əliyevin sədrliyi ilə Təhlükəsizlik Şurasının iclası keçirildi
    12:41 Cocuq Mərcanlıda açıq səma altında muzey yaratmaq təklif olunur
    12:31 Yeni vitse-prezident təyin olundu
    21
    10:40:00
    İyul
    1085 nəfər oxuyub

    Sovetin can verib ölməyən ənənəsi: fəxri adlar

    Dövlətin yüksək adları, adətən, həmin dövlətin qurulmasında, qorunmasında müstəsna rol oynamış, canlarını sipər etmiş insanlara verilir. Bu mükafat deyil! Bu, dövlətin və xalqın öz qəhrəmanlarına sonsuz təşəkkürünün təcəssümüdür. Lakin sovet dövründən qalma qəribə və anlaşılmaz mükafat növləri mövcuddur. Məsələn, cəmiyyətin öndəgedən üzvlərindən bir neçəsini fəxri adlarla, orden və medallarla təltif etmək. Çox aşağı maaşla yaşatdığın müəyyən təbəqələrdən olan insanların bəzilərini seçərək mükafatlandırmaq nə demək idi? Sanki başqalarına dərs olsun deyə, "siz də mənə xidmət etsəniz, sizə də bir pay verərəm" mesajı daşıyırdı bu mükafatlar. Standart həyat tərzini təbliğ edən sovet rejimi bu yolla gedərək uğursuzluğa düçar oldu, təhsil və s. sahələrdə heç bir şey əldə edə bilmədi  və sonda çökdü.

     
    Əlbəttə ki, qurulduğu ilk illərdə sıfırdan başlayan, qaranlıq və cəhalət məkanında təşəkkül tapan sovet hökuməti bu yolla nailiyyətlər də qazanmışdı. Bütün ucqar kəndləri tibb məntəqələri, məktəblər, müxtəlif sənət, idman dərnəkləri, qəzet və jurnallarla təmin eləmişdi. Kütləvi maarifləndirmə uğurla nəticələnmişdi. Lakin bu, sadəcə ilk dövrlərdə müsbət nəticə göstərdi, sonrakı illərdə isə inkişafın qabağını aldı. Artıq verilən mükafatların faydası yox idi: deputat seçilən pambıqçılar, kolxozçular, müəllimlər, yazıçılar lazım olanda əl qaldırıb əl salmaqdan başqa heç bir işə yaramır, ortaya fikir qoymur, təşəbbüs göstərmirdilər. İnkişafdan qalan sistem özü özünü məhv elədi. Sovet dağıldı, postsovet məkanında əvvəlki üsuli-idarə ilə yaşamaq istəməyən, standart həyat və mükafatlandırma ənənəsinə qarşı çıxan, dəyişikliklər edən ölkələr oldu. Məsələn, Baltikyanı respublikalar və Gürcüstan kimi. 


    Amma təəssüf ki, Azərbaycan sovetin, özünü doğrultmayan mükafatlandırma ənənəsindən əl çəkmədi, tibdə, elmdə, təhsildə ciddi islahatlar aparılmadı. Verdiyi zəhmətə görə yüksək qonorar almaq şansı, dövlət tərəfindən təmin edilmiş tibbi sığorta və təhsil sığortası bütün inkişaf etmiş ölkələrdə zehni əməklə məşğul olan təbəqənin əldə etdiyi nailiyyətlərdir. Həmkarlar İttifaqları belə ölkələrdə faktiki fəaliyyət göstərir, bütün üzvlərinin hüquqlarını və haqlarını qoruyur. Mükafatlar dövlət tərəfindən deyil, həmin sahələr üzrə qruplaşmış insanların öz arasında keçirilən və sponsorlar tərəfindən maliyyələşdirilən tədbirlərdə verilir. Dövlət heç bir vəchlə buna qarışa bilməz və mükafat alanlar da dövlətdən heç bir şəkildə asılı ola bilməz. Tam əksinə, çox vaxt bu mükafatları alanlar dərin bəşəri ideyaların daşıyıcıları olurlar və təkcə öz haqlarını deyil, bütün tapdanmış haqq və hüquqların müdafiəçisinə çevrilirlər.


    Gözləmək olardı ki, 20 illik müstəqillikdən sonra Azərbaycan da  yavaş-yavaş islahatlara başlayacaq, inkişaf etmiş ölkələrdən örnək alacaq. Lakin bunun əksinin şahidi olduq.  Çox təəssüf ki, illərlə sözünə inanıb yeniliyin bayraqdarı kimi qəbul etdiyimiz insanlar bu gün nəinki həmin köhnəliyi qəbul edir, hətta onun daşıyıcısına çevrilirlər. 


    Media sahəsində ad qazanmış insanlar bu gün həmin adı mükafata dəyişdilər. Ölkədə islahatlar aparılmasını istəmək əvəzinə bu köhnə, özünü doğrultmayan mükafatvermə ənənəsinin davamına dəstək verdilər. Mübarizənin yolları o qədər də asan deyil. Söz azadlığı  yolçuları bəzən yorula, bəzən sına, bəzən də qorxa bilərlər. Bu yoldan kənara çıxıb təsəlli kimi verilən mükafatlardan, fəxri adlardan yapışa bilərlər. Yorğun yolçuların bəziləri də onlara həsrətlə baxa bilərlər...


    Getdikləri yolun mahiyyətini anlamadan batmaqdan və xilas olmaqdan, perspektivdən və perspektivsizlikdən danışarlar.
    Sizə yaxşı yol.

     

    Yazarın arxivi