Xəbər lenti

  • 2017-03-25
  • 15:25 Kılıçdaroğlu: 4 milyon suriyalıya vətəndaşlıq veriləcək
    15:10 "Bakı-Tbilisi-Qars Qara dənizdən çəkiləcək dəmir yoluna birləşdiriləcək"
    15:00 Azərbaycana yaşamağa gələnlər gedənlərdən çoxdur
    14:45 Romada Avropa İttifaqının yubiley sammiti başlayıb
    14:37 Bərzani Kürdüstandan danışdı: Türkiyə də hazırdır...
    14:15 İngiltərə də FETÖ ilə bağlı iddiaları qəbul etmədi
    13:53 Xəzərdə zəlzələ olub
    13:35 Suriyada hava hücumu: 12 nəfər dinc sakin öldü
    13:16 Flinn Fətullah Güləni ABŞ-dan qaçırıb Türkiyəyə verəcəkdi - İDDİA
    12:49 Tramp Yunkerlə Tusku səhv saldı
    12:30 Merkel: Aİ çox səhvlərə yol verib
    12:15 Həftə sonuna olan hava proqnozu
    12:00 Azərbaycan nefti ucuzlaşdı
    11:50 ABŞ-ın hərbi təyyarəsi İndoneziyada məcburi eniş etdi
    11:37 Rusiya Bakıda doğulan ermənini beynəlxalq axtarışa verdi
    11:17 Yunker: "Balkan yarımadasında müharibə başlaya bilər"
    10:52 Bayram günləri yol qəzalarında ölənlərin sayı artdı
    10:40 Samvel Babayan həbs edildi
    10:28 Ermənilər mövqelərimizi 117 dəfə atəşə tutub
    10:22 Tillerson Türkiyəyə bu tarixdə gedəcək
    09:57 Trampa zərbə: layihəsi qəbul olunmadı
    09:36 Qızıl bahalaşdı
    09:18 AB: Türkiyə atəşlə oynayır
  • 2017-03-24
  • 23:54 İranda 130 maşın toqquşdu: 59 yaralı
    23:40 Yıldırımdan Kılıçdaroğluna: Əyləci boşalmış avtomobil kimi...
    23:25 Anar Məmmədovun əmlaklarına həbs qoyuldu - Məhkəmə qərarı
    23:18 Türkiyəyə girmək istəyən 4 PKK-lı saxlanıldı
    22:57 Ərdoğan Türkiyə-Finlandiya matçını izlədi
    22:45 ABŞ-dan Səudiyyə Ərəbistanına növbəti məhkəmə şikayəti
    22:16 Nazirin biabırçı təqdimatı: Xaosun, terrorun memarı...
    21:48 Dünyanın 100 ən gözəl qadını seçildi - türklər də var
    21:36 ABŞ HİV-lə mübarizə üçün Ukraynaya 22 milyon dollar ayırdı
    21:12 İslamofobiçilərin gözlədiyi olmadı: London terrorçusunun əsl adı...
    20:57 Dəkkədə kamikadze özünü partlatdı
    20:43 Nalbandyanla Hoqland görüşdü: Qarabağdan danışdılar
    20:15 Türkiyədə yenə zəlzələ oldu
    20:00 Qırmızı iPhone 7 bu gün satışa çıxarılır
    19:45 "Bugatti" 39 min dollarlıq velosiped hazırladı
    19:23 İŞİD Çeçenistandakı hücumun məsuliyyətini üzərinə götürdü
    19:00 Türkiyə hökuməti “Mercedes”i araşdıracaq
    18:47 Serbiya NATO üzvü olmayacaq
    18:40 İlham Əliyev yunanıstanlı həmkarını təbrik etdi
    18:30 Putinlə Le Pen görüşdü
    18:09 Somali üçün SOS çağırışı: 100 mindən çox uşaq acından öləcək
    17:45 Kuşadasında miqrant qayığı batdı: 11 ölü
    17:30 London terroruna görə tutulanların sayı 9-a çatdı
    17:15 WikiLeaks-dən CİA ilə bağlı növbəti iddia
    17:00 Kiyevdə öldürülmüş sabiq millət vəkilinin qatili məlum oldu
    16:50 Angela Merkel: Türkiyədəki referendumu gözləyək
    16:37 Şimali Kipr referenduma erkən gedəcək
    16:17 Bolqarıstan türk jurnalistləri ölkəyə buraxmadı
    16:00 Kanadadan İslamofobiya əleyhinə qanun
    15:45 Berti Foqts Bakıya gəlib
    15:20 ABŞ-a gediş çətinləşir: yeni viza qaydaları
    15:05 İŞİD türkmən kəndinə basqın etdi: 5 nəfər güllələndi
    14:50 Venesuela əsgərləri Kolumbiyadan çıxdı
    14:40 Türkiyədə zəlzələ oldu
    14:26 Hüsnü Mübarək azadlığa buraxıldı
    14:06 Müdafiə naziri ön xətdə yoxlama apardı
    13:55 Ərdoğan britaniyalı nazirlə görüşəcək
    13:48 AFFA "Zirə" klubunu cərimələdi
    13:36 Lapşin anası ilə görüşdü
    13:25 SOCAR Ukraynaya aviasiya yanacağı satacaq
    13:15 "Sberbank"dan Dadaşeva bacıları haqda yazılanlara təkzib: Yalandır
    13:00 London terroruna görə Azərbaycan səfirliklərinin bayraqları endirildi
    12:55 Çeçenistanda toqquşma: 6 rus əsgəri öldürüldü
    12:44 Azərbaycanda yenilik: virtual laboratoriya yaradılır
    12:38 Qeyri-qanuni taksi sürənlər cərimələndi
    12:25 Sabah Bakıda 14 dərəcə isti olacaq
    12:18 Azərbaycan nefti bahalaşıb
    12:10 Bayram günləri yol qəzalarında ölən və yaralananların STATİSTİKASI
    11:55 Daha bir miqrant faciəsi: 250 nəfərin öldüyü deyilir
    11:45 3 mindən çox Rusiya vətəndaşı Ermənistana gedib
    06
    16:37:47
    Sentyabr
    1037 nəfər oxuyub

    AT SEVGİSİ

    QAŞQAYI ATLARININ TARİXİ

    Atın Azərbaycan və türk mədəniyyətində boyuk bir yeri var və nəcabət, ədəb və nemətin çox olmağının simvoludur. Türk xalqlarında belə bir inanc var ki, allah əsl atı onlara bağışlamaqla onlara digər xalqlara nisbətdə üstünlük verib. Hətta türklərin tarixində ata sitayış etdikləri dövr də olub və ya məşhur və boyuk insanların atlarının dəfnində əzəmətli bir mərasim təşkil edilib.

    Iranın qaşqayı türkləri ki, bir milyon yeddi yüzə yaxın nümayəndələri var, dünyanın məşhur at becərənlərindəndirlər. Vasili Bartledin qaşqayı adında bir nəzəriyyəsi var: “Qaşqayı adı qaşqa kəlməsindəndir ki, bu, bir türki kəlimədir”.

    Qaşqa - alnı ağ olan ata deyərlər. Bu üzdən belə demək olar ki, qaşqayların tarixində at həmişə önəmli yer tutub.

    Qaşqayılar köçəri xalq olduqlarından yaylaq-qışlağa atla  gedərlər, at sürməkdə çox bacarıqlıdılar və bu işi sevərlər.

    Dərə Şuri, qaşqayıların bir qoludur və adları “Dərə Şur” qışlağından götürülüb. Qaşqayların arasında ən çox at saxlayanlar və atçılar onlar sayılır.

    Təəssüf ki, Riza şah zamanında bu padişahın bəzi yanlış səyasətləri Dərə Şurilərin, atlarının 80-90%-ni itirmələrinə səbəb olub.

    Doktor Əmrullah Yüsifi bəydən – ki, qaşqayıların ən savadlılarındandır - Riza şahın bu işinin səbəbini soruşuram və o, belə cavab verir:

    “Riza şah qaşqayılara qəzəbliydi. Çünki hökumətlə qaşqayıların arasında olan savaşlarda qaşqayılar atdan istifadə eləyirdilər və savaşda udurdular. Bu üzdən Riza şah əmr elədi ki, Dərə Şuri xalqı üçün at qadağan olunsun. Bu əmri icra eləyən polkovnikin adı Nuriydi. Bu səbəblə qaşqayıların xatirələrində “nuri ili” yarandi. Əlbət, Dərə Şurilərin bəziləri müxtəlif yollarla atlarını gizlətdilər...”

    Dərə Şurinin savaşçı xalqı öz atlarıyla döyüş meydanında  ilk sözü deyərmişlər. Onlar atlarının təlimi üçün çox miqdar sərmayə sərf eləyərmişlər və atları ölkənin bütünündə məşhur imiş.

    Dərə Şuri atlarının xüsusiyyətləri:

    Uzun illər ərzində dağ-daşda köç apardıqlarından təqib və ov üçün  güclü ayaqları var. Dağlıq havasında yaşamaları və oranın suyunu içmələri enerjilərinin çox olmasına səbəbiyyət verib. 30 dərəcə havaya təhəmmül eləyirlər və son dərəcə dözümlüdülər. Bu atların dəriləri nazik, gözləri qabadır .

    Qaşqayıların məşhur atları: Qızıl, Qoç, Kəhər, Təvəkkül, Qızıl Niru, Qızıl Şərak, və s...

    1975-ci ilin sentyabr ayında Ziyad xane Setorke Dərə Şuri - ki, “at atası” da adlanır - qaşqayı xalqının atlarını toplayır və onların təliminə başlayır. Təvəkkül, Tac, Şahpər, Bac Alan, Ulduz, Qara Quş, Tərlan, Ceyran, Türkmən, Əslan o zaman at adlarıymış.

    Bu ilin sentyabr ayının ilk günlərində Şəhriza şəhərində Ziyad xane Setorkün xatirəsinə həsr olunmuş “Dərə Şuri atlarının gözəllik milli festivalı”  keçirilib. Festivalda  120 at iştirak edib. Onlardan bəzilərinin qiyməti bir milyarddan yuxarıdı.

    Bu il ilk dəfə keçirilən festivala İsfahan, Fars, Kirman, Çaharmahale Bəxtiyari, Kohgiluyə, Boyr Əhməd və Buşehr vilayətlərindən də atlar qoşulmuşdu.

    Festivalın hədəfi Dərə Şuri atlarının tanıtmaq idi. Sonunda “Qara Quş” adlı at ilk rütbəni qazandı.

    ...Və illərdən sonra qaşqayı uşaqları ata-baba atlarının çapmasını gördülər. O atların ki, rənglərilə bütün seyrçilərin ürəyində yer qazandılar.

     

    Yazarın arxivi