Xəbər lenti

  • 2017-03-25
  • 15:25 Kılıçdaroğlu: 4 milyon suriyalıya vətəndaşlıq veriləcək
    15:10 "Bakı-Tbilisi-Qars Qara dənizdən çəkiləcək dəmir yoluna birləşdiriləcək"
    15:00 Azərbaycana yaşamağa gələnlər gedənlərdən çoxdur
    14:45 Romada Avropa İttifaqının yubiley sammiti başlayıb
    14:37 Bərzani Kürdüstandan danışdı: Türkiyə də hazırdır...
    14:15 İngiltərə də FETÖ ilə bağlı iddiaları qəbul etmədi
    13:53 Xəzərdə zəlzələ olub
    13:35 Suriyada hava hücumu: 12 nəfər dinc sakin öldü
    13:16 Flinn Fətullah Güləni ABŞ-dan qaçırıb Türkiyəyə verəcəkdi - İDDİA
    12:49 Tramp Yunkerlə Tusku səhv saldı
    12:30 Merkel: Aİ çox səhvlərə yol verib
    12:15 Həftə sonuna olan hava proqnozu
    12:00 Azərbaycan nefti ucuzlaşdı
    11:50 ABŞ-ın hərbi təyyarəsi İndoneziyada məcburi eniş etdi
    11:37 Rusiya Bakıda doğulan ermənini beynəlxalq axtarışa verdi
    11:17 Yunker: "Balkan yarımadasında müharibə başlaya bilər"
    10:52 Bayram günləri yol qəzalarında ölənlərin sayı artdı
    10:40 Samvel Babayan həbs edildi
    10:28 Ermənilər mövqelərimizi 117 dəfə atəşə tutub
    10:22 Tillerson Türkiyəyə bu tarixdə gedəcək
    09:57 Trampa zərbə: layihəsi qəbul olunmadı
    09:36 Qızıl bahalaşdı
    09:18 AB: Türkiyə atəşlə oynayır
  • 2017-03-24
  • 23:54 İranda 130 maşın toqquşdu: 59 yaralı
    23:40 Yıldırımdan Kılıçdaroğluna: Əyləci boşalmış avtomobil kimi...
    23:25 Anar Məmmədovun əmlaklarına həbs qoyuldu - Məhkəmə qərarı
    23:18 Türkiyəyə girmək istəyən 4 PKK-lı saxlanıldı
    22:57 Ərdoğan Türkiyə-Finlandiya matçını izlədi
    22:45 ABŞ-dan Səudiyyə Ərəbistanına növbəti məhkəmə şikayəti
    22:16 Nazirin biabırçı təqdimatı: Xaosun, terrorun memarı...
    21:48 Dünyanın 100 ən gözəl qadını seçildi - türklər də var
    21:36 ABŞ HİV-lə mübarizə üçün Ukraynaya 22 milyon dollar ayırdı
    21:12 İslamofobiçilərin gözlədiyi olmadı: London terrorçusunun əsl adı...
    20:57 Dəkkədə kamikadze özünü partlatdı
    20:43 Nalbandyanla Hoqland görüşdü: Qarabağdan danışdılar
    20:15 Türkiyədə yenə zəlzələ oldu
    20:00 Qırmızı iPhone 7 bu gün satışa çıxarılır
    19:45 "Bugatti" 39 min dollarlıq velosiped hazırladı
    19:23 İŞİD Çeçenistandakı hücumun məsuliyyətini üzərinə götürdü
    19:00 Türkiyə hökuməti “Mercedes”i araşdıracaq
    18:47 Serbiya NATO üzvü olmayacaq
    18:40 İlham Əliyev yunanıstanlı həmkarını təbrik etdi
    18:30 Putinlə Le Pen görüşdü
    18:09 Somali üçün SOS çağırışı: 100 mindən çox uşaq acından öləcək
    17:45 Kuşadasında miqrant qayığı batdı: 11 ölü
    17:30 London terroruna görə tutulanların sayı 9-a çatdı
    17:15 WikiLeaks-dən CİA ilə bağlı növbəti iddia
    17:00 Kiyevdə öldürülmüş sabiq millət vəkilinin qatili məlum oldu
    16:50 Angela Merkel: Türkiyədəki referendumu gözləyək
    16:37 Şimali Kipr referenduma erkən gedəcək
    16:17 Bolqarıstan türk jurnalistləri ölkəyə buraxmadı
    16:00 Kanadadan İslamofobiya əleyhinə qanun
    15:45 Berti Foqts Bakıya gəlib
    15:20 ABŞ-a gediş çətinləşir: yeni viza qaydaları
    15:05 İŞİD türkmən kəndinə basqın etdi: 5 nəfər güllələndi
    14:50 Venesuela əsgərləri Kolumbiyadan çıxdı
    14:40 Türkiyədə zəlzələ oldu
    14:26 Hüsnü Mübarək azadlığa buraxıldı
    14:06 Müdafiə naziri ön xətdə yoxlama apardı
    13:55 Ərdoğan britaniyalı nazirlə görüşəcək
    13:48 AFFA "Zirə" klubunu cərimələdi
    13:36 Lapşin anası ilə görüşdü
    13:25 SOCAR Ukraynaya aviasiya yanacağı satacaq
    13:15 "Sberbank"dan Dadaşeva bacıları haqda yazılanlara təkzib: Yalandır
    13:00 London terroruna görə Azərbaycan səfirliklərinin bayraqları endirildi
    12:55 Çeçenistanda toqquşma: 6 rus əsgəri öldürüldü
    12:44 Azərbaycanda yenilik: virtual laboratoriya yaradılır
    12:38 Qeyri-qanuni taksi sürənlər cərimələndi
    12:25 Sabah Bakıda 14 dərəcə isti olacaq
    12:18 Azərbaycan nefti bahalaşıb
    12:10 Bayram günləri yol qəzalarında ölən və yaralananların STATİSTİKASI
    11:55 Daha bir miqrant faciəsi: 250 nəfərin öldüyü deyilir
    11:45 3 mindən çox Rusiya vətəndaşı Ermənistana gedib
    14
    16:37:47
    Sentyabr
    782 nəfər oxuyub

    Təbrizin min bir yaşılı - Höhmavar

     

    Yaşıl, göyərmək, yaşamaq. Bunların bizim xatirələrimizdə nə mənası var? Yaşıl rəng nəyin simvoludur?

    Yaşıl sakitləşdirici xarakterə malik olduğu üçün dünyada sağlıq və təhlükəsizlik rəngi kimi məşhurdu. Ancaq ölkədən ölkəyə və tarix boyu bu məna fərqli olub. Məsəla, orta əsrlərdə yaşıl, yeni yaşamın simvolu idi. Bu səbəbdən o zamanlar gəlin paltarı yaşıl olarmış. Çində isə yaşıl rəng sərvət simvolu sayılır.

    Türk millətinə yaşıl rəng  yaşamaq, böyümək, göyərmək, yeni gün, döğulmaq, sağlıq və hayatdan hekayət eləyir. Hər nəyin rəngi yaşıl olsa, onu sevib qoruyarlar.

    Təəssüf ki, zaman keçdikcə və həyatda sənayenin rəngləri çoxaldıqca təbiətin yaşıllığı da itir, insanın ruhu habelə...

    Bir zamanlar Təbriz bağ şəhər adlanırmış. və havası ən gözəl havalardanmış. Amma indi Təbriz yaşıl deyil. Təkcə bəzi yerlərində yaşıllıq görmək olur.

    Höhmavar belə yerlərdəndir.

     

     

     

     

     

    Hər zaman Təbrizin Azərbaycan xiyabanından keçəndə gözüm o əldə görünən bağlara düşərdi. Kimdən soruşsam ki, bu bağlar nə bağlarıdı, belə söyləyərdilər: “Bura park olacaq, adı da Azərbaycanın böyük parkıdı” və parkın vüsətindən danışardılar.

    Iş elə gətirdi ki, təbrizli rejissor Məhəmməd Alimuradi bəy Höhmavar haqqında sənədli film çəkmək istədi və mən də onların qrupuna qoşulub Höhmavarı tanımağa başladım:

    Höhmavarın tarixində belə yazılıb: “Qabaq zamanlarda Höhmavarın adı “Hamı Kavar” imiş ki, iki kəlmənin mürəkkəbidir: hamı +kavar. İran Azərbaycanında “hamı” bütün mənasındadır, “kavar” da tərəvəz adıdı. Bu addan məlum olur ki, keçmiş zamanlarda höhmavarlıların işi tərəvəz əkinçiliyiymiş. O əkinçilərdən ki bu işin tarixini soruşuram, 700-1000 ilə yaxın bilirlər. Ancaq Təbrizin əkinçilik cihadının rəisi 500 ilə yaxın söyləyir və deyir:   ”Höhmavar əkinçiləri ən professional əkinçilərdəndilər ki, ata-babadan qalan yerləri indiyə qədər qoruyublar”.

    Əkinçilərin yerlərinə gedirəm. Mənə ot çayı dəmləyirlər, ağacdan alma dərib, yerdən kələm çıxardıb gətirirlər. Hansı bağa gedirəm, məhəbbətlə qarşılayırlar. Oturub ürək sözlərinə qulaq verirəm.

    Höhmavarın sahəsi 700 hektara yaxınıymış, amma son 10 ildə iqamətgah kimi istifadə olunmağa başlayıb. Bu səbəbdən əkin yerlərinin yarısı aradan gedib. Bir tərəfdən də “Azərbaycanın böyük parkı” adlanan layihə təklif olunub və  bu da qalan əkin yerlərinin də  yoxa çıxmağına səbəb olur. Bura  elə bir haldadır, əkinçilər yerlərində elə bir şərait yaradıblar ki, Təbrizin, demək olar ki, o parka ehtiyacı yoxdu!

     

     

     

     

    Höhmavarda görürəm ki, ailələr uşaqları ilə gəlib orda gəzir, dolanır və tərəvəz alırlar. Onlardan tərəvəzi niyə burdan aldıqlarını soruşuram, belə cavablayırlar: “Gəlirik gəzək, ürəyimiz açılsın”.

    Höhmavarın ən uca binasının – ki, hələ tikintisi bitməyib –gözətçisini tapıb yuxarı çıxmaq üçün izn alıram. Qaranlıqda pilləkənlərlə on üçüncü mərtəbəyə yetişirəm. Uzaqda Təbrizin binaları görünür. Onlarla aramdakı məsafə min bir yaşıl rəngə bürünüb. Adam ömrü boyu o yaşıllıqda yaşamağa həvəslənir! Bir qismi bir əkin: pomidor, kələm, qara badımcan, xiyar...

    Binanın solunda, iki binanın arasında yerləşən əkin yerinə baxıram. Rizayı adlı qoca bir kişinin yeridir ki, oğlanlarıyla işləyir. Neçə nəfər də işçisi var (əkinçilərin verdiyi məlumatdan hər yerdə bir neçə nəfər işçi işlədiyini bilirəm). Rizayi bəy deyir:

    “Nə qədər istədilər mən də o biri əkinçilər kimin buranı satam, razılaşmadım”. Yolun bu əlini də təkcə Rizayinin yeri tutub...

    Ucada durarkən fikirləşirəm ki, neçə nəsil əkinçi Höhmavarın toprağında işləyib. Neçə yaşları olar? Kimsə bilmir.  Və yaşıl rəng ki ayağımın altında parıldayır... və binalar ki onları aradan aparır...

     

     

     

    Gözüm sataşır əkinçilərin binasına: doğma bir memarlıq! özləri adını “xana bağ”  qoyublar, yənı bağı olan ev. Palçıqdan düzəldilmiş bir otaq...  Qar yağanda içinə dammasın, əriyib axsın deyə yumurta şəklindədi... Əkinçilərin dincəlmək yeridi.

    Evə dönəndən sonra internetdə dünyanın əkin yerlərini araşdırıram, gözüm “aqroturizm” kəlməsinə sataşır. Əkinçilik və turizmin mürəkkəbidir ki, əkin yerlərinə turistlərin cəzb olunması və əkinçilərin qazancının artması məqsədi daşıyır. Höhmavarlılar “agroturizm” kəlməsini heç eşitməyiblər, ancaq görünür ki, yerlərini cəzbedici eləməyə çalışıblar. Rizayi bəy deyir: “Bu güllər ki görürsüz, özüm üçün deyil. Bunları xalq üçün əkmişəm ki, gələndə ləzzət aparsınlar”.

     Bəzi əkinçilər bağlarına uşaqlar üçün oyun qurğuları qoyublar. Millət əkin yerlərində gəzir və istədiyini seçir. Amma hələ çox işlər görülməlidi ki, aqroturizm Höhmavarda yerləşsin: turist üçün doğma memarlıqlarını dizayn eləmək, satış və yerlərin dizaynı, uşaqlar üçün oyun yerləri, əkinçilik təlimlərinin keçirilməsi... 

    Bunlar bağların yoxa çıxmasının qarşısının alınmasına səbəb olar. Həm park olar, həm də əkinçilərin qazancı artar.

    Şəhərdə tərəvəz satılan yerlərə gedirəm. Dükançılar Höhmavarın tərəvəzinə səsləyirlər. Biri deyir ki, bu tərəvəzlər digər şəhərlərə də gedir.

    Xalq tərəvəz alıb evinə dönür. Xiyabanın səsi beynimdə səslənir. Höhmavarı fikirləşirəm və yaşıl rəng girir xəyalıma. Xəyalımda Höhmavarın min bir yaşılında yaşayıram.

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    Yazarın arxivi