Xəbər lenti

  • 2017-02-22
  • 18:54 "Lapşin heç nədən şikayət etmir"
    18:44 Cocuq Mərcanlıda yoxlanışlar davam edir
    18:29 Prezident nazirliyə 2 milyon manat ayırdı
    18:16 Mehman Əliyev:
    18:08 Abituriyentlərin nəzərinə: Bunu mütləq etməlisiniz
    17:45 Rusiya Azərbaycan vətəndaşını axtarışa verdi
    17:28 Binali Yıldırım:Referendumda yox çıxarsa...
    17:26 Manatın sabaha olan məzənnəsi
    17:05 Ərdoğan prokurorluğa şikayət etdi
    17:00 Sabah bu yollarda hərəkət məhdudlaşacaq
    16:54 Oqtay Əsədov Mehriban Əliyevaya təbrik məktubu göndərdi
    16:52 Hərbi qulluqçumuz şəhid oldu
    16:50 Lavrov erməni həmkarına "Dostluq ordeni" verdi
    16:50 Türkiyə 80 min suriyalıya vətəndaşlıq verəcək
    16:36 Ərdoğanla Trampın görüşəcəkləri tarix açıqlandı
    16:30 Lavrov: "ATƏT sədrlərinin formatına alternativ yoxdur"
    16:15 Nikki Haley:"ABŞ Dağlıq Qarabağla bağlı Minsk prosesinə sadiqdir”
    16:05 İlham Əliyev Yaponiyanın dövlət nazirini qəbul etdi
    15:58 Bakıda “Cənub Qaz Dəhlizi” Məşvərət Şurasının iclası olacaq
    15:46 Belarusda "Azərbaycan Ticarət Evi" təsis edilib
    15:33 Yəmənin baş qərargah rəsinin müavini öldürüldü
    15:12 Fikri İşıq: “Moskva PYD ilə bağlı bizim mövqeyimizi bölüşmür”
    15:06 İran Rusiyadan təyyarə alacaq
    15:00 Dağıstanda Xocalı soyqırımının qurbanları yad edilib
    14:49 Fələstin baş nazirinin müavini Azərbaycana gələcək
    14:32 Kipr danışıqlarına türk tərəfi qatılmayacaq
    14:13 Türkiyədə qadın hərbçilər hicab taxa biləcəklər
    14:03 CHP-nin sözçüsü ölümlə təhdid edildi
    13:55 "Ermənistanın məğlubiyyətləri davam edəcək"
    13:43 Qobustanda zəlzələ olub
    13:40 Məhkəmə Ərdoğana qarşı təzminat davasını rədd etdi
    13:39 Krıma yeni baş nazir təyin olundu
    13:25 Ramil Usubov Almaniyada səfərdədir
    13:08 Azərbaycanda 2 ailədə nadir xəstəlik tapıldı
    13:05 ABŞ xeyli sayda miqrantı həbs edəcək
    13:04 "Qarabağda "referendum" keçirilməsi qanunsuzdur"
    12:44 Sabaha olan hava proqnozu
    12:43 Ankarada Elmar Məmmədyarov və Çavuşoğlu görüşüblər
    12:36 Hemofiliya xəstələrinin sayı artıb
    12:22 Qazaxıstan və Azərbaycan parlament nümayəndələri görüşüb
    12:17 Rusiyalı politoloqlar Mehriban Əliyevanın vitse-prezident olması haqda
    11:58 Kim Çen İnin qardaşının ölümündə şübhəli bilinən diplomat axtarışa verildi
    11:28 Rusiya və ABŞ Rakkada birgə əməliyyatlara başlaya bilər
    11:25 Yanukoviç: "Donbassın statusu ilə bağlı referendum keçirilməlidir"
    11:07 Tehranda partlayış: 5 nəfər öldü
    11:05 "Fərat Qalxanı"nda 14 İŞİD-çi öldürüldü
    10:56 Sinqapurda nadir təbiət hadisəsi baş verdi - VİDEO
    10:48 Pakistanın baş naziri Türkiyəyə gəlir
    10:47 Türkiyə və Yunanıstanın hərbi gəmiləri təhlükəli şəkildə yaxınlaşdı
    10:37 İlham Əliyev ABŞ-ın nümayəndə heyətini qəbul etdi
    06
    10:24:18
    Dekabr
    913 nəfər oxuyub

    Qromov, Orhan abi və mən

     Gözümü açıb soruşuram:

    – Bura haradır?

    – 6 nömrəli palata.

    – Mənim burda nə işim var?

    Karıxmışdı, 6 nömrəli xəstəxana demək istəmişdi. Nevrologiya şöbəsi. Amma yarıayıq vəziyyətdə fikrim artıq “6 nömrəli palata”ya getmişdi. İvan Dmitriç Qromovun, onun yarımçıq mahnısının yanına.  Keçmiş məhkəmə pristavı və quberniya katibi olmuşdu, nəciblərdən... Nəzakətli, əxlaqlı, savadlı, mütaliəli idi. Köhnə qəzetləri belə acgözlüklə oxuyardı. Təqibolunma xəstəliyinə tutulmuşdu. Həmişə anlaşılmaz və gərgin vəziyyətdə olurdu. Həmişə təşvişdə idi, hər tıqqıltıda elə bilirdi ki, onu aparmağa gəliblər. Bu mübarizə və qorxu onun ruhunu yorur.

    ...Palatadakılardan fərqli olaraq onun dəliliyi ancaq üz-gözünü turşutmaqdan, bir də hərdən xalatına bürünüb titrəyərək gəzməkdən ibarət idi. Gəzəndə birdən ayaq saxlayır, sanki yoldaşlarına nəsə demək istəyirdi. Amma onu dinləməyəcəklərini ya da anlamayacaqlarını fikirləşib gəzinməsinə davam edirdi. Yenə də danışmaq arzusu qalib gəlirdi, odlu-alovlu danışmağa başlayırdı. O, adamların alçaqlığından, haqqı tapdalayan zülmdən, bir zaman yer üzündə bərpa olacaq gözəl həyatdan, hər dəqiqə ona zalımların kütlüyünü və amansızlığını andıran pəncərə barmaqlıqlarından danışırdı. Çexov yazırdı ki, axırda bu danışıqlardan, köhnə, lakin hələ oxunub qurtarmamış mahnılardan qarışıq, pozuq bir popuri əmələ gəlirdi...

    ***

    ... Bura dəlixana palatası deyildi, burda pəncərə barmaqlıqları yox idi, plastik pəncərədən Günəşə də salam verə bilirdin, yağışa da əl uzada bilirdin. Amma zülm həmin zülm, amansızlıq həmin amansızlıq idi, elə inam da həmin inam idi, bir zaman yer üzündə bərpa olacaq gözəl həyata inam...

    ***

    Qromov dəlixanaya düşməzdən əvvəl adamlara çox meyil göstərirdi, amma heç dostu yox idi. O həmin vaxtlar da elə hey bu barədə danışardı: şəhər həyatı adamı darıxdırır, cəmiyyət ali məqsədlər ardınca getmir, sönük, mənasız bir həyat sürür, həyatı təcavüzlərlə, əxlaqsızlıqla, ikiüzlülüklə boyayır, alçaq adamlar tox və üst-başlı olduğu halda, namuslu adamlar ac-yalavac dolanır. Deyirdi ki, yeni məktəblər açmaq, düzgün istiqamət götürən yerli qəzet, teatr, qiraətxana və ziyalı qüvvələri birliyi lazımdır, cəmiyyət öz vəziyyətini düşünüb dəhşətə gəlməlidir.

    ***

    Orhan abi haqqında bir türk dərgisində oxudum. Yazar onu belə çağırırdı, mənim də belə adlandırmaq xoşuma gəldi. “Abi” daha doğma səslənir axı. Mağarada yaşayır Orhan abi, İstanbulda, Sənətkarlar Parkındakı Osmanlıdan qalma köhnə bir hamam sayılan mağarada. Uşaq evinə atılıb, sonra anası onu ordan götürüb. Amma o, anasıyla yaşaya bilməyib, evdən qaçıb. Geyinməyə şalvarı olmadığından şəritdən kiminsə şalvarını oğurlayıb, sonra yenə, yenə... və həbs olunub. Oğurluq kimi həbsxanada yatmaq da onda vərdişə çevrilib və az qala ömrünün yarısı burada keçib. Amma artıq canı qalmayıb deyə nə bahasına olur-olsun tutulmaq istəmir.

    O, həyatı boyunca ac qalıb, təkcə bir loxma çörəyin aclığı olmayıb bu. Həyata, sahilə, çölə-çəmənə, ailəyə, anaya, ataya, təmiz işə, dosta, hamısından önəmlisi bir qadına... Bir az içki dindirir onun acısını.

    Deyir, çörək pulumu çıxarmaq üçün bir dəzgah qurdum, polis dağıtdı, dilək şarı satdım, əlimdən aldılar. Yaxşı, həbsxanadan çıxanda mənə iş vermirsiniz, dilək şarımı da əlimdən alırsınız, mən bu dövləti necə sevim?

    Sənətçilərin, zənginlərin içindədir yaşadığı yer, amma onların Orhan abidən xəbərləri yoxdur. Xəbərləri yoxdur ki, onu çox kiçik şeylər də mutlu edə bilir. Beşikdəki körpənin ağlaması, küləyin yarpağı xışıldatması kimi...

    Onun xəyalları var, balaca bir evi olsun, həyətində qoyun-quzusu olsun. Kor-topal bir arvadı olsun, istəsə uşaq doğsun, o da atalıq etsin. Deyir bunları bacara bilərəmmi, bacarmaq üçün xəyal qurmaq bəs edərmi? Əlimdə olsa bütün pislikləri dəyişərəm deyir...

    ***

    Qromov artıq həbs olunmaq qorxusuna düşəndə fikirləşirdi ki, qoy heç kəs deməsin, mən dilənçi olmayacam, həbsxanaya düşməyəcəm, bunu əsrlər boyu əldə edilmiş xalq təcrübəsi göstərib. İnsana formal münasibət göstərəndə onu bütün hüquqlarından məhrum, katorqa cəzasına məhkum etmək üçün hakimə yalnız vaxt lazımdır. Bunun üçün də hakimlərə maaş verib saxlayırlar, ondan sonra hər şey bitdi, getdi. İndi gəl ədalət gözlə...

     

     

    ***

    Son vaxtlar narahat dostlara deyirdim ki, darıxmayın, yaxşı olacaq. Burda olduğum müddətdə isə onlar mənə yazırdılar ki, darıxma, yaxşı olacaq. Biz nəyin yaxşı olacağını demirdik, yazmırdıq, amma hər şeyi yaxşı başa düşürdük. İnanırdıq...

    Çexovun əsərinin başqa qəhrəmanı Mixail Averyanıç da bir gün dostunu kilsəyə aparır, ürəkdən dua edir, gözündən yaş axıdaraq səcdəyə düşür. Sonra bir ah çəkərək dostuna deyir:

    – Adamın etiqadı olmasa da, dua eləyəndə nədənsə təskinlik tapır. Siz də dua eləyin, əzizim...

     

    Yazarın arxivi