Xəbər lenti

  • 2017-01-21
  • 18:53 Trampın Ağ evdə ilk dəyişikliyi bu oldu
    18:41 Ramil Usubov göstəriş verdi
    18:30 Avropa Birliyinin komissarı Azərbaycana səfər edəcək
    18:08 Azərbaycanla Küveyt arasında ilk dəfə çarter reysi açıldı
    17:51 Rusiya neft hasilatını sürətlə azaldır
    17:40 “Lisenziyalar və icazələr” portalı haqqında Əsasnamə" təsdiq edildi
    17:30 12 universitetin rektoru dəyişdirildi - TÜRKİYƏDƏ
    17:11 "Fırat Qalxanı"nın 151-cü günü: 46 terrorist öldürüldü
    16:56 Qaçqın düşərgəsində partlayış baş verib
    16:42 Myanmada 40 taylandlı turist girov götürülüb
    16:33 Qambiada prezident istefa verdi
    16:09 Putinlə Trampın görüşü keçiriləcək
    15:59 Xızıda top mərmisi tapıldı
    15:40 İlham Əliyev qaçqınların statusu haqqında sərəncam imzaladı
    15:27 “Bank of Baku”ya yeni müvəqqəti sədr təyin edilib
    15:12 Sinoptiklər xəbərdarlıq edir: Yollar buz bağlayacaq
    14:54 Azərbaycandan Donald Trampa xüsusi hədiyyə göndərildi
    14:43 Vyanada terror həyəcanı
    14:29 Moldova Ermənistan-Azərbaycan Sülh Platformasına qoşulub
    14:06 Səudiyyə Ərəbistanında partlayış baş verib
    13:55 İstanbulda polisə atəş açılıb
    13:48 Minimum əmək haqqı 10.5 faiz artırılıb
    13:32 Əmək pensiyalarının sığorta hissəsi artırılıb
    13:18 Peskov: "Putin Trampla görüşməyə hazırdır"
    13:02 Siqaretlər bahalaşıb
    12:50 Sabah qar yağacaq
    12:37 Bakıdan Ağ Evə xüsusi hədiyyə getdi
    12:18 Danimarka XİN erməniləri pərişan etdi
    12:03 Pakistanda şiə qırğını: 18 ölü, 51 yaralı
    11:47 Türkiyənin tanınmış aktyoru vəfat edib
    11:39 Musa Yaqub: Mən öz siyasətimi şeirimlə həyata keçirirəm
    11:30 Əsəd istefa şərtini açıqladı
    11:15 Cerrard “Liverpul”a qayıtdı
    10:59 Lapşinin anası İlham Əliyevdən oğlunun əfvini istədi
    10:41 Bu şəxs ABŞ-ın müdafiə naziri oldu
    10:25 Neft bahalaşır
    10:13 Nazir həbs edildi
    10:05 Atəşkəs rejimi 39 dəfə pozulub
    09:48 Dövlət İmtahan Mərkəzində növbəti SAT imtahanı keçirilir
    09:36 Vaşinqtonda iğtişaşlara görə 217 nəfər saxlanılıb (YENİLƏNİB)
    09:31 ABŞ-ın birinci xanımı hələlik Nyu-York şəhərində yaşayacaq
    09:06 Türkiyə PKK-ya hava zərbələri endirdi: 22 ölü
    03:19 ABŞ-ın yeni prezidenti Donald Trampın dünyanı silkələyəcək çıxışı
    00:11 Tramp administrasiyasının proqramı dərc edilib
    10
    14:57:59
    Yanvar
    643 nəfər oxuyub

    "B" planı olmayan yazıçılarımız

     

    Son dövrlər ətrafımdakı insanlarda bir bezginlik hiss edirəm. Təəssüf ki, bu yorğunluq yaradıcı insanlara da sirayət edib. Əslində, cəmiyyətin aydın, yaradıcı təbəqəsi həmişə ən sona qədər mübarizə aparır, insanların ən ümidsiz vaxtlarında belə gələcəyə ümid, inam aşılayırlar.

     

    Ancaq görünür, Azərbaycanda adət ediləndən fərqli – yeni bir mərhələ yaranıb. Artıq yaradıcı insanlar, xüsusən də, yazıçılar nəinki gələcəyə ümidlə baxa bilir, hətta yazmaqdan imtina edirlər. Söhbətlərimizin birində yazıçı dostlardan biri dedi ki, nəinki yazmaq, hətta danışmaq belə istəmirəm.

     

    Əslində, nümunəni yazıçılardan göstərsəm də, rəssamlarda, aktyorlarda da vəziyyət eynidir. Bunun bir çox səbəbləri var. Əksəriyyəti maddiyyatla bağlı olsa da, həm də onunla bağlı deyil. Hazırkı mühit o qədər bozdur ki, hətta yaradıcı insanlar da bu bozluğu yarıb gündəmə rəng qata bilmirlər. Hey vurnuxur, çarpışırlar, ancaq sanki hər şey tükənib, bu bozluqdan çıxış yolu yoxdur. Bəs indiki durumda nə etməli? Həqiqətənmi, çıxış yolu qalmayıb?

     

    Bir neçə il əvvəl qəzetdə işləyirdim və tez-tez belə bir mövzunu yazarlarla müzakirə edirdik: “Dövlət yazıçılara dəstək verməlidir. Jurnalların çap edilməsinə, yazıçıların dünyaya tanıdılmasına, tərcümə edilməsinə pul ayırlmalıdır”.

     

    Düşünürəm ki, indiki problemlərin kökü, məhz, o vaxta gedib çıxır. Çünki həmin vaxt bütün yazıçılar dövlətin ədəbiyyata münasibətini tənqid edirdilər. Tələb edirdilər ki, dövlət yuxarıda sadaladığım məsələlər üçün konkret addımlar atsın, pul ayırsın.

     İndi də yazıçılarımızın eyni gözləntiləri var. Ancaq beş il əvvəl bu, tələb idisə, artıq  bəhanəyə, özü də uğursuzluğun bəhanəsinə çevrilib.

     

    Təəssüf ki, bizim “B” planımız yoxdur. Hələ də Anarın Yazıçılar Birliyindən getməsini gözləyirik. İnanırıq, inanırıq ki, onda hər şey düzələcək. Gözləyirik ki, bir sehirli əl gələcək və hər şeyi dəyişəcək. Bizim əsərlərimizi xaricdə çap etdirəcək və bununla da bütün əzabların sonu çatacaq.

     

    Biz artıq uzun illərdir, bu xəyallarla yaşayırıq. Nəticə isə göz qabağındadır, artıq gələcəyə ümidimiz də yoxdur. Çarəni özümüzdən, oxucumuzdan küsməkdə, yazmamaqda görürük.

     

    Yanlış anlamayın. Demirəm ki, dövlət yazıçıların kitablarını çap etməsi üçün pul ayırmamalıdır, layihələr keçirməməlidir, bu, dövlətin işi deyil. Yox, bu, elə birbaşa dövlətin borcudur və tənqiddə də haqlıdırlar. Ancaq illərdir tələb edirik, tənqid edirik, heç nə dəyişmir, bu məsələdə yenilik olmur. Görünən odur ki, dövlətin ədəbiyyat siyasəti dəyişməyəcək. Vaxt da bizim əleyhimizə işləyir. Ona görə mütləq bir “B” planımız olmalıdır. Ən azından, gileyləndiyimiz bu illər ərzində qəpik-qəpik yığsaydıq, heç olmasa, özümüz öz romanlarımızı, hekayələrimizi, şeirlərimizi tərcümə etdirə bilərdik. Ya da nəsə başqa bir yol tapmaq olardı və mütləq tapmalıyıq. Çünki bütün tarixi dövrlərdə aydınlar gedişata  yalnızca yazdıqları ilə deyil, həm də əziyyətlərə qatlaşdıqları üçün yön verə biliblər. Bezginlik, yorğunluq başa düşüləndir, bununla belə bozluğa məğlub olmaq da yolverilməzdir.

     

    Türkiyədə Cemal Süreya və dostları “İkinci yeni” adı altında yeni üslubda şeirlər yazmağa başlayıblar. Ancaq o dövrdə də onların bu şeirləri qəbul edilmir, ənənə müdafiəçiləri onlara mane olmağa çalışırdılar. Cemal Sürəyagil qərara gəlirlər ki, öz jurnallarını buraxsınlar. Jurnalın bütün materiallarını hazırlayırlar, ancaq çap etmək üçün pulun böyük bir hissəsi çatışmır. Bütün mümkün variantları nəzərdən keçirirlər, ancaq yenə də lazım olan məbləğ yığılmır. Bir gün yenə jurnalı müzakirə edərkən şairin dostlarından biri onların yanına gəlir. Yerdəki xalçanı görüb qışqırır: “Siz neylədiyinizi bilirsiniz?  Adam da bu xalçanın üstündə gəzər heç? Bu ki çox əntiq xalçadır”.

     

    Cemal Süreyanın üzü gülür və bir an da tərəddüd etmədən xalçanı satır və jurnalın ilk nömrəsini çıxarır. Və Cemal Süreya türk ədəbiyyatına adını qızıl hərflərlə yazan şairlərdəndir. Bir vaxtlar qəbul olunmayan şeirləri isə Türkiyə ədəbiyyatının istiqamətini dəyişdirib.

    Yazarın arxivi