Xəbər lenti

  • 2017-02-21
  • 22:50 Azərbaycanlı diplomat Aİ komissarı ilə görüşüb
    22:46 1,4 milyon uşaq aclıqla üz-üzədir
    22:34 Ukrayna da Qarabağdakı "referendum"u tanımır
    22:12 Cocuq Mərcanlıda raket zərərsizləşdirilib
    21:56 Mehriban Əliyevanın deputat mandatı ləğv ediləcək
    21:43 Səfirimiz Gürcüstanın Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi ilə görüşüb
    21:36 Türkiyə və Rusiya daha bir ortaq layihə həyata keçirəcək
    21:17 Səlahəddin Dəmirtaş 5 ay müddətində həbs edildi
    20:59 Trampın qərarları neftin qiymətinə müsbət təsir göstərir
    20:42 İran sərhəd-keçid məntəqəsini bağladı
    20:26 AKP-lilər Mehriban Əliyevanı təbrik etdi
    20:08 Birinci xanım: "Prinsiplərimə sadiq qalacağam"
    20:00 Sabah üç şəhərdə qaz olmayacaq
    19:46 Rusiya İraq kürd müxtar vilayətindən neft alacaq
    19:31 Ermənilər Ağdamı atəşə tutdu
    19:09 Ərdoğan İlham Əliyevi təbrik etdi: Mehriban Əliyevaya görə
    18:53 Elmar Məmmədyarov Türkiyəyə gedir
    18:41 Bakı Mühəndislik Universitetinin nizamnaməsi təsdiq edildi
    18:28 Çində partlayış baş verib
    18:10 “WhatsApp”dan daha bir yenilik
    17:59 "Prezident özündən sonra estafeti Mehriban Əliyevaya verməyi düşünür"
    17:50 Türkiyədəki sonuncu referendum anketinin nəticəsi bəlli oldu
    17:34 "İqtidar komandasına baxanda ən layiqli namizəd Mehriban Əliyevadır"
    17:33 Sergey Markov:Mehriban Əliyevanın vitse-prezident təyin olunması ölkəyə fayda verəcək
    17:22 Elmar Məmmədyarov Türkiyəyə gedib
    17:15 Bərzani Türkiyəyə gəlir
    17:05 Ermənistan baş naziri Gürcüstana səfər edəcək
    16:45 Çin ABŞ-a xəbərdarlıq etdi
    16:33 Novruz Məmmədov: "Hamı bu vəzifədə Mehriban Əliyevanı görürdü"
    16:28 Oskanianın oğlu adam oğurluğunda ittiham olunur
    16:14 Gürcüstanda Kür çayı tullantılardan təmizlənir
    16:02 "İdarəetmədə təkmilləşmə olacaqsa, təyinat effektli olacaq"
    15:56 Elmar Məmmədyarov Belçika xalqını təbrik etdi
    15:45 Yaralı fələstinlini öldürən əsgərə 18 ay cəza
    15:33 BMT: Qəddafinin oğlunun taleyi məlum deyil
    15:07 Mehriban Əliyeva: "Cənab prezident, bu yüksək etimada görə Sizə minnətdaram"
    15:03 "Dünyada analoqu olmayan situasiya yaranıb" - ADP sədri
    14:50 Rusiya dünyanın ən böyük neft istehsalçısı oldu
    14:35 “Parabank”ın məcburi ləğv prosesi dayandırılıb
    14:20 Ağdamda çobanlar atəşə tutulub
    14:04 Arif Hacılı: "Bu təyinat hakimiyyətdaxili qarşıdurmanı gücləndirəcək"
    13:55 Uşaqlar üçün İslam ensiklopediyası hazırlanacaq
    13:50 Roma Papasının nümayəndəsi:Xocalını törədənlər cəzasız qalmayacaq
    13:38 Tailandda körpü dağıldı - Xəsarət alan var
    13:23 Fazil Mustafa: "Bu postun ən layiqli namizədi odur"
    13:22 Dollar bahalaşdı
    13:12 Azərbaycan nümayəndə heyəti İrana səfərə gedir
    13:01 İlham Əliyevin sədrliyi ilə Təhlükəsizlik Şurasının iclası keçirildi
    12:41 Cocuq Mərcanlıda açıq səma altında muzey yaratmaq təklif olunur
    12:31 Yeni vitse-prezident təyin olundu
    27
    18:51:59
    Oktyabr
    534 nəfər oxuyub

    Qafqazın üçüncü ən qədim məscidi – müsahibə, fotoreportaj

    Qafqazın üçüncü ən qədim məscidi – müsahibə, fotoreportaj

    Müsahibimiz, Qəbələ Şəhər Cümə məscidinin imam köməkçisi Saleh Şirinovdur. Onunla məscidin tarixindən başlayan söhbətimiz müasir dövrümüzə qədər uzandı. 

     

    -    Saleh bəy, bu məscid nə vaxt tikilib?
     
    -    Bu gördüyümüz bina 1896-cı ildə tikilməyə başlayıb və iki məscidin üzərində inşa edilib. Qafqazda tarixi min ildən yuxarı olan üç dənə məscid var. Biri Dərbənddədi, biri Şamaxıda, bir də bu məscidin yerində olan məscid. Yazılı olmasa da, ağızdan gələn məlumatlara görə, bu, bir yox, iki məscid olub. Daha sonradan onların yerində böyük Cümə məscidi tikiblər. O məscidlərdən birinin mehrabı indi də durur. Onu tarixi eksponat kimi saxlayırlar. Aşağıdadı, indi üzərində xalça var. O məscidlərin tarixi haqqında bundan başqa məlumatımız yoxdu. Sadəcə bilirik ki, burda ilk tikilən məscidin yaşı min ildən yuxarıdı. Bu gördüyümüz bina isə 1896-cı ildə tikilməyə başlayıb, 1906-cı ildə cümə məscidi kimi istifadəyə verilib. Deyilənə görə, məscidin kərpiclərini camaat çaydan bura bir-bir, əldən-ələ ötürərək gətirib. Təxminən, 1925-ci ildə - sovet işğalından sonra məscidin fəaliyyəti dayandırılır. O vaxtdan 2004-cü ilə qədər bina fərqli məqsədlərlə istifadə olunur: kinoteatr, anbar, iclas zalı, çayxana olur. 1983-86-cı illərdə təmir edilir və Tarix muzeyi olaraq saxlanılır. 2004-cü ildə Qəbələ camaatı buranı yenidən məscid kimi qazanmaq istədi. Həmin ildə də təmir-bərpa işləri aparıldı. Artıq 12 ildi ki, məscid kimi fəaliyyət göstərir. Məscidimiz hər kəsə açıqdı. Hər məzhəbdən namaz qılanımız var. Təmir vaxtı bina üç hissəyə ayrılıb- namaz zalı, sol tərəfdə həm imam otağı, kitabxana var, həm də kişilər üçün dərs otağı. Sağ tərəf də qadınlar üçündü. quran dəsrləri almaq və ya  namaz öyrənmək istəyən qadınlar orda toplaşırlar. 

     

    -    Quran dərsləri almağa nə qədər adam gəlir? Qadınlı-kişili.


    -     Gələnlərin sayı fəsildən asılı olaraq dəyişir. Yay vaxtlarında çox olur- xüsusən uşaqlar. Amma bu vaxtlarda- payızda-qışda daha çox şənbə-bazar günləri gəlirlər.

     

     

     

    -    Uşaqlar öz xoşları ilə gəlirlər, yoxsa daha çox valideynləri göndərir? 


    -    Elələri var ki, valideynləri  göndərir.  Amma özləri həvəsli olub gələnlər də var. Valideynləri də dəstəkləyir. Bütün hallarda müəllimlər mütləq valideynlərlə görüşürlər  ki, bu işə razılıqları olub-olmadıqlarını öyrənsinlər. 

     

    -    Burda xütbə, moizə də oxunur? 


    -    Təbii ki. Cümə namazı qılınır, minbərdən xütbə oxunur, kürsüdən də moizə edilir.

     

     

     

    -    Filmlərdə xristian keşişlərinin moziələri ən müxtəlif mövzularla – sosial, siyasi mövzularla, ictimai-siyasi hadisələrlə əlaqəli olur. Məscidlərdə oxunan moziələr isə adətən, satirik təsvir olunur. Məsələn, Cəlil Məmmədquluzadədən bəhs eləyən “Qəm pəncərəsi” filmində olduğu kimi. Bəs əslində necədi? Moizələrinizdə hansı mövzulara toxunursunuz? 


    -    Cəlil Məmmədquluzadələrin, Mirzə Ələkbər Sabirlərin vurğulamaq istədiyi  məsələ, əslində, din adından istifadə eləyənlərin tənqidi idi. Onlar çalışırdılar ki, insanlar dinin göstərdiyi doğru yoldan ayrılmasınlar. Biz isə şəriətin göstərdiyi yolla gedirik, dini mövzularda danışırıq. 

     

    -    Bəs cəmiyyətdə gedən proseslər haqqında nə isə danışırsınızmı?

     
    -    Cəmiyyətdə gedən proseslərlə bağlı camaatımıza istiqamət verməyə çalışırıq. Birlik-bərabərliyimizi qorumağın, milli və mənəvi dəyərlərimizə sahib çıxmağın vacibliyindən danışırıq. Deyirik ki,  əmin-amanlıq şəraitində, müstəqil bir ölkədə yaşayırıq, öz bayrağımız var. Çalışırıq ki, camaatımız düzgün baxışını pozmasın və bu əmin-amanlığa sahib çıxaq.

     

     

     

    -    Problemlərdən də danışırsınızmı? 


    -    Siyasi problemlərdən məscidlərdə heç vaxt danışılmır. Ölkənin gündəmindən söhbət gedir. Şəhidlərimiz olur, döyüşlər olur, müəyyən məsələlər olur ki, əlbəttə, yada salınır. Camaatımızdan dua istənilir, ortaq bir dəyərə qulluq elədiyimizi söyləyərək  mesajımızı bu şəkildə camaatla paylaşırıq. Ölkəmizin bütünlüyü, əsgərlərimizin xidməti, savaşı, torpaqlarımızın bir hissəsinin düşmən tapdağı altında olması- bu mövzuları camaatımızla paylaşırıq. Bizi aşan siyasi məsələlərə,  təbii ki, toxunmuruq. Əsasən, çalışırıq ki, camaatımıza milli və mənəvi ruhda  istiqamət verək, şəriətə aid mövzulara, əxlaqi mövzulara daha çox üstünlük veririk. Vətənin müdafiəsi ilə bağlı xütbələrimiz, moizələrimiz olur.

     

     

    -    Bu mövzudan danışanda insanlara nəyi təlqin eləməyə çalışırsınız – sülhsevərliyi, yoxsa müharibənin vacibliyini?

     
    -    Döyüşmək ölkə üçün bir dəyərdi. Necə ki, 20 yanvar şəhidlərimiz bizim üçün ayrıca dəyərdi və  hər il 20 yanvarda  onları yad eləyirik. Bu gün müstəqil ölkəyiksə, buna görə şəhidlərimizə bir vəfa borcumuz var. Biz bu barədə danışırıq - vətənin müqəddəs bir dəyər olaraq  görülməsini, vətənsiz dinin də yaşana bilməyəcəyini, dinimizdə cihadın da əmr edildiyini, allah yolunda, din uğrunda, vətən uğrunda da savaşın gərəkdiyini, əmr verilərsə, savaşa getməyin vacibliyini deyirik. Biz sadəcə “döyüşə getmək lazımdı” deyirik, “döyüşün” demirik. Dəyəri çatdırırıq- niyə döyüşməliyik, nəyin uğrunda döyüşürük və döyüşəndə nə qazanırıq. Vətəni itirmək azadlığı itirmək deməkdi. Biz yetmiş il başqasının bayrağı altında yaşamışıq. İndi öz bayrağımız var. Bunun dəyərini bilək. Bu necə bir dəyərdi – onu çatdırmağa çalışırıq.

     

    -    Quran VII əsrdə yazılıb, indi isə XXI əsr və 2016-cı ildi. Moizələrinizdə bu dəyişikliyi nəzərə alırsınızmı, yoxsa VII əsrdə Quranda necə və nə deyilibsə, onu öyrədirsiniz?


    -    Qurani- kərim VII əsrdə yazılsa da, təkcə o əsrdəki problemlərə işıq tutan kitab deyil. Digər müqəddəs kitablardan fərqli olaraq Qurani-Kərimin dövrü qiyamətə qədər davam eləyəcək.  Digər tərəfdən Quranın gəldiyi əsrdəki problemlər necə idisə, indi də elədi. Faiz o vaxt necə çirkin bir əməl idisə, indi də elədi. Qurani-Kərim gəldiyi dövrdə rüşvəti qadağan eləyib çirkin əməl adlandırmışdı. Bu dövrümüzdə rüşvət  cəmiyyəti kökündən baltalayan, inkişafına əngəl olan bir problemdir.  Qurani Kərimin gəldiyi əsrdə qız uşaqlarının diri-diri öldürülməsi, basdırılması kimi böyük bir cinayət vardı. Eyni cinayət bu gün də var - abort qəssabları yoxlama aparırlar və doğulacaq uşaq qızdısa, dərhal abort  edirlər.  Sadəcə olaraq dəyişən zamandı. Onda VII əsr idi, indi XXI əsrdi. Amma bəzi problemlər, bəzi cinayətlər eyni formada davam eləyir. Ona görə də  məsələ aktual olaraq qalır. Biz də məsələlərə müasir eynəklə baxaraq çatdırmağa çalışırıq.

     

     

     

    -    Bu yaxınlarda gənc bir yazar yeni Quran yazdığını elan etdi və hər kəs onun üstünə düşdü, dərhal qaragüruh başladı. Və belə faktlar çoxdu. Doğrudanmı, belə şeylər Quranın nüfuzuna ziyan gətirə bilər?


    -    Bu, əslində ayaqüstü söhbətin mövzusu deyil. Amma qısa cavab verməyə çalışacam. Siz dediyiniz “Qurani- Kərim”i yazmaq deyil, onun tərcüməsini yazmaq problemidi. 

     

    -    Yox, adam kitab yazır və adını Qurani-Kərim qoymaq istəyir. 


    -    Bu, mümkün olan şey deyil. Çünki Quran allah kəlamıdı. Qurani-Kərim təkdi  və ilahi kitabdı, necə ki, ikinci bir İncil kitabı ola bilməz.  

     

    -    Onlar, məsələn, uşağın tərbiyəsi və ya sağlamlığı haqqında kitab buraxıb adını “Uşaq tərbiyəsinin bibliyası” qoya bilirlər və buna görə heç kim onları təhqir eləmir. Amma, məsələn, mən bir sevgi romanı yazıb adını “Sevginin Qurani-kərim”i qoya bilmərəm.

     
    -    Adını belə qoya bilərsiniz: Qurani Kərimə görə övladla davranış qaydaları.  “Qurani-Kərim” tək ad olaraq qoyulsa, problem olar. Çünki Qurani-Kərim tək addı, allahın göndərdiyi kitabın adıdı. Yazılan bütün şərhlər, tərcümələr Qurani Kərimə əsaslanır. Ona görə də istinad eləyə bilərsiniz, amma adını düzgün qoymalısınız.