Xəbər lenti

  • 2017-03-25
  • 15:25 Kılıçdaroğlu: 4 milyon suriyalıya vətəndaşlıq veriləcək
    15:10 "Bakı-Tbilisi-Qars Qara dənizdən çəkiləcək dəmir yoluna birləşdiriləcək"
    15:00 Azərbaycana yaşamağa gələnlər gedənlərdən çoxdur
    14:45 Romada Avropa İttifaqının yubiley sammiti başlayıb
    14:37 Bərzani Kürdüstandan danışdı: Türkiyə də hazırdır...
    14:15 İngiltərə də FETÖ ilə bağlı iddiaları qəbul etmədi
    13:53 Xəzərdə zəlzələ olub
    13:35 Suriyada hava hücumu: 12 nəfər dinc sakin öldü
    13:16 Flinn Fətullah Güləni ABŞ-dan qaçırıb Türkiyəyə verəcəkdi - İDDİA
    12:49 Tramp Yunkerlə Tusku səhv saldı
    12:30 Merkel: Aİ çox səhvlərə yol verib
    12:15 Həftə sonuna olan hava proqnozu
    12:00 Azərbaycan nefti ucuzlaşdı
    11:50 ABŞ-ın hərbi təyyarəsi İndoneziyada məcburi eniş etdi
    11:37 Rusiya Bakıda doğulan ermənini beynəlxalq axtarışa verdi
    11:17 Yunker: "Balkan yarımadasında müharibə başlaya bilər"
    10:52 Bayram günləri yol qəzalarında ölənlərin sayı artdı
    10:40 Samvel Babayan həbs edildi
    10:28 Ermənilər mövqelərimizi 117 dəfə atəşə tutub
    10:22 Tillerson Türkiyəyə bu tarixdə gedəcək
    09:57 Trampa zərbə: layihəsi qəbul olunmadı
    09:36 Qızıl bahalaşdı
    09:18 AB: Türkiyə atəşlə oynayır
  • 2017-03-24
  • 23:54 İranda 130 maşın toqquşdu: 59 yaralı
    23:40 Yıldırımdan Kılıçdaroğluna: Əyləci boşalmış avtomobil kimi...
    23:25 Anar Məmmədovun əmlaklarına həbs qoyuldu - Məhkəmə qərarı
    23:18 Türkiyəyə girmək istəyən 4 PKK-lı saxlanıldı
    22:57 Ərdoğan Türkiyə-Finlandiya matçını izlədi
    22:45 ABŞ-dan Səudiyyə Ərəbistanına növbəti məhkəmə şikayəti
    22:16 Nazirin biabırçı təqdimatı: Xaosun, terrorun memarı...
    21:48 Dünyanın 100 ən gözəl qadını seçildi - türklər də var
    21:36 ABŞ HİV-lə mübarizə üçün Ukraynaya 22 milyon dollar ayırdı
    21:12 İslamofobiçilərin gözlədiyi olmadı: London terrorçusunun əsl adı...
    20:57 Dəkkədə kamikadze özünü partlatdı
    20:43 Nalbandyanla Hoqland görüşdü: Qarabağdan danışdılar
    20:15 Türkiyədə yenə zəlzələ oldu
    20:00 Qırmızı iPhone 7 bu gün satışa çıxarılır
    19:45 "Bugatti" 39 min dollarlıq velosiped hazırladı
    19:23 İŞİD Çeçenistandakı hücumun məsuliyyətini üzərinə götürdü
    19:00 Türkiyə hökuməti “Mercedes”i araşdıracaq
    18:47 Serbiya NATO üzvü olmayacaq
    18:40 İlham Əliyev yunanıstanlı həmkarını təbrik etdi
    18:30 Putinlə Le Pen görüşdü
    18:09 Somali üçün SOS çağırışı: 100 mindən çox uşaq acından öləcək
    17:45 Kuşadasında miqrant qayığı batdı: 11 ölü
    17:30 London terroruna görə tutulanların sayı 9-a çatdı
    17:15 WikiLeaks-dən CİA ilə bağlı növbəti iddia
    17:00 Kiyevdə öldürülmüş sabiq millət vəkilinin qatili məlum oldu
    16:50 Angela Merkel: Türkiyədəki referendumu gözləyək
    16:37 Şimali Kipr referenduma erkən gedəcək
    16:17 Bolqarıstan türk jurnalistləri ölkəyə buraxmadı
    16:00 Kanadadan İslamofobiya əleyhinə qanun
    15:45 Berti Foqts Bakıya gəlib
    15:20 ABŞ-a gediş çətinləşir: yeni viza qaydaları
    15:05 İŞİD türkmən kəndinə basqın etdi: 5 nəfər güllələndi
    14:50 Venesuela əsgərləri Kolumbiyadan çıxdı
    14:40 Türkiyədə zəlzələ oldu
    14:26 Hüsnü Mübarək azadlığa buraxıldı
    14:06 Müdafiə naziri ön xətdə yoxlama apardı
    13:55 Ərdoğan britaniyalı nazirlə görüşəcək
    13:48 AFFA "Zirə" klubunu cərimələdi
    13:36 Lapşin anası ilə görüşdü
    13:25 SOCAR Ukraynaya aviasiya yanacağı satacaq
    13:15 "Sberbank"dan Dadaşeva bacıları haqda yazılanlara təkzib: Yalandır
    13:00 London terroruna görə Azərbaycan səfirliklərinin bayraqları endirildi
    12:55 Çeçenistanda toqquşma: 6 rus əsgəri öldürüldü
    12:44 Azərbaycanda yenilik: virtual laboratoriya yaradılır
    12:38 Qeyri-qanuni taksi sürənlər cərimələndi
    12:25 Sabah Bakıda 14 dərəcə isti olacaq
    12:18 Azərbaycan nefti bahalaşıb
    12:10 Bayram günləri yol qəzalarında ölən və yaralananların STATİSTİKASI
    11:55 Daha bir miqrant faciəsi: 250 nəfərin öldüyü deyilir
    11:45 3 mindən çox Rusiya vətəndaşı Ermənistana gedib
    27
    18:51:59
    Oktyabr
    583 nəfər oxuyub

    Qafqazın üçüncü ən qədim məscidi – müsahibə, fotoreportaj

    Qafqazın üçüncü ən qədim məscidi – müsahibə, fotoreportaj

    Müsahibimiz, Qəbələ Şəhər Cümə məscidinin imam köməkçisi Saleh Şirinovdur. Onunla məscidin tarixindən başlayan söhbətimiz müasir dövrümüzə qədər uzandı. 

     

    -    Saleh bəy, bu məscid nə vaxt tikilib?
     
    -    Bu gördüyümüz bina 1896-cı ildə tikilməyə başlayıb və iki məscidin üzərində inşa edilib. Qafqazda tarixi min ildən yuxarı olan üç dənə məscid var. Biri Dərbənddədi, biri Şamaxıda, bir də bu məscidin yerində olan məscid. Yazılı olmasa da, ağızdan gələn məlumatlara görə, bu, bir yox, iki məscid olub. Daha sonradan onların yerində böyük Cümə məscidi tikiblər. O məscidlərdən birinin mehrabı indi də durur. Onu tarixi eksponat kimi saxlayırlar. Aşağıdadı, indi üzərində xalça var. O məscidlərin tarixi haqqında bundan başqa məlumatımız yoxdu. Sadəcə bilirik ki, burda ilk tikilən məscidin yaşı min ildən yuxarıdı. Bu gördüyümüz bina isə 1896-cı ildə tikilməyə başlayıb, 1906-cı ildə cümə məscidi kimi istifadəyə verilib. Deyilənə görə, məscidin kərpiclərini camaat çaydan bura bir-bir, əldən-ələ ötürərək gətirib. Təxminən, 1925-ci ildə - sovet işğalından sonra məscidin fəaliyyəti dayandırılır. O vaxtdan 2004-cü ilə qədər bina fərqli məqsədlərlə istifadə olunur: kinoteatr, anbar, iclas zalı, çayxana olur. 1983-86-cı illərdə təmir edilir və Tarix muzeyi olaraq saxlanılır. 2004-cü ildə Qəbələ camaatı buranı yenidən məscid kimi qazanmaq istədi. Həmin ildə də təmir-bərpa işləri aparıldı. Artıq 12 ildi ki, məscid kimi fəaliyyət göstərir. Məscidimiz hər kəsə açıqdı. Hər məzhəbdən namaz qılanımız var. Təmir vaxtı bina üç hissəyə ayrılıb- namaz zalı, sol tərəfdə həm imam otağı, kitabxana var, həm də kişilər üçün dərs otağı. Sağ tərəf də qadınlar üçündü. quran dəsrləri almaq və ya  namaz öyrənmək istəyən qadınlar orda toplaşırlar. 

     

    -    Quran dərsləri almağa nə qədər adam gəlir? Qadınlı-kişili.


    -     Gələnlərin sayı fəsildən asılı olaraq dəyişir. Yay vaxtlarında çox olur- xüsusən uşaqlar. Amma bu vaxtlarda- payızda-qışda daha çox şənbə-bazar günləri gəlirlər.

     

     

     

    -    Uşaqlar öz xoşları ilə gəlirlər, yoxsa daha çox valideynləri göndərir? 


    -    Elələri var ki, valideynləri  göndərir.  Amma özləri həvəsli olub gələnlər də var. Valideynləri də dəstəkləyir. Bütün hallarda müəllimlər mütləq valideynlərlə görüşürlər  ki, bu işə razılıqları olub-olmadıqlarını öyrənsinlər. 

     

    -    Burda xütbə, moizə də oxunur? 


    -    Təbii ki. Cümə namazı qılınır, minbərdən xütbə oxunur, kürsüdən də moizə edilir.

     

     

     

    -    Filmlərdə xristian keşişlərinin moziələri ən müxtəlif mövzularla – sosial, siyasi mövzularla, ictimai-siyasi hadisələrlə əlaqəli olur. Məscidlərdə oxunan moziələr isə adətən, satirik təsvir olunur. Məsələn, Cəlil Məmmədquluzadədən bəhs eləyən “Qəm pəncərəsi” filmində olduğu kimi. Bəs əslində necədi? Moizələrinizdə hansı mövzulara toxunursunuz? 


    -    Cəlil Məmmədquluzadələrin, Mirzə Ələkbər Sabirlərin vurğulamaq istədiyi  məsələ, əslində, din adından istifadə eləyənlərin tənqidi idi. Onlar çalışırdılar ki, insanlar dinin göstərdiyi doğru yoldan ayrılmasınlar. Biz isə şəriətin göstərdiyi yolla gedirik, dini mövzularda danışırıq. 

     

    -    Bəs cəmiyyətdə gedən proseslər haqqında nə isə danışırsınızmı?

     
    -    Cəmiyyətdə gedən proseslərlə bağlı camaatımıza istiqamət verməyə çalışırıq. Birlik-bərabərliyimizi qorumağın, milli və mənəvi dəyərlərimizə sahib çıxmağın vacibliyindən danışırıq. Deyirik ki,  əmin-amanlıq şəraitində, müstəqil bir ölkədə yaşayırıq, öz bayrağımız var. Çalışırıq ki, camaatımız düzgün baxışını pozmasın və bu əmin-amanlığa sahib çıxaq.

     

     

     

    -    Problemlərdən də danışırsınızmı? 


    -    Siyasi problemlərdən məscidlərdə heç vaxt danışılmır. Ölkənin gündəmindən söhbət gedir. Şəhidlərimiz olur, döyüşlər olur, müəyyən məsələlər olur ki, əlbəttə, yada salınır. Camaatımızdan dua istənilir, ortaq bir dəyərə qulluq elədiyimizi söyləyərək  mesajımızı bu şəkildə camaatla paylaşırıq. Ölkəmizin bütünlüyü, əsgərlərimizin xidməti, savaşı, torpaqlarımızın bir hissəsinin düşmən tapdağı altında olması- bu mövzuları camaatımızla paylaşırıq. Bizi aşan siyasi məsələlərə,  təbii ki, toxunmuruq. Əsasən, çalışırıq ki, camaatımıza milli və mənəvi ruhda  istiqamət verək, şəriətə aid mövzulara, əxlaqi mövzulara daha çox üstünlük veririk. Vətənin müdafiəsi ilə bağlı xütbələrimiz, moizələrimiz olur.

     

     

    -    Bu mövzudan danışanda insanlara nəyi təlqin eləməyə çalışırsınız – sülhsevərliyi, yoxsa müharibənin vacibliyini?

     
    -    Döyüşmək ölkə üçün bir dəyərdi. Necə ki, 20 yanvar şəhidlərimiz bizim üçün ayrıca dəyərdi və  hər il 20 yanvarda  onları yad eləyirik. Bu gün müstəqil ölkəyiksə, buna görə şəhidlərimizə bir vəfa borcumuz var. Biz bu barədə danışırıq - vətənin müqəddəs bir dəyər olaraq  görülməsini, vətənsiz dinin də yaşana bilməyəcəyini, dinimizdə cihadın da əmr edildiyini, allah yolunda, din uğrunda, vətən uğrunda da savaşın gərəkdiyini, əmr verilərsə, savaşa getməyin vacibliyini deyirik. Biz sadəcə “döyüşə getmək lazımdı” deyirik, “döyüşün” demirik. Dəyəri çatdırırıq- niyə döyüşməliyik, nəyin uğrunda döyüşürük və döyüşəndə nə qazanırıq. Vətəni itirmək azadlığı itirmək deməkdi. Biz yetmiş il başqasının bayrağı altında yaşamışıq. İndi öz bayrağımız var. Bunun dəyərini bilək. Bu necə bir dəyərdi – onu çatdırmağa çalışırıq.

     

    -    Quran VII əsrdə yazılıb, indi isə XXI əsr və 2016-cı ildi. Moizələrinizdə bu dəyişikliyi nəzərə alırsınızmı, yoxsa VII əsrdə Quranda necə və nə deyilibsə, onu öyrədirsiniz?


    -    Qurani- kərim VII əsrdə yazılsa da, təkcə o əsrdəki problemlərə işıq tutan kitab deyil. Digər müqəddəs kitablardan fərqli olaraq Qurani-Kərimin dövrü qiyamətə qədər davam eləyəcək.  Digər tərəfdən Quranın gəldiyi əsrdəki problemlər necə idisə, indi də elədi. Faiz o vaxt necə çirkin bir əməl idisə, indi də elədi. Qurani-Kərim gəldiyi dövrdə rüşvəti qadağan eləyib çirkin əməl adlandırmışdı. Bu dövrümüzdə rüşvət  cəmiyyəti kökündən baltalayan, inkişafına əngəl olan bir problemdir.  Qurani Kərimin gəldiyi əsrdə qız uşaqlarının diri-diri öldürülməsi, basdırılması kimi böyük bir cinayət vardı. Eyni cinayət bu gün də var - abort qəssabları yoxlama aparırlar və doğulacaq uşaq qızdısa, dərhal abort  edirlər.  Sadəcə olaraq dəyişən zamandı. Onda VII əsr idi, indi XXI əsrdi. Amma bəzi problemlər, bəzi cinayətlər eyni formada davam eləyir. Ona görə də  məsələ aktual olaraq qalır. Biz də məsələlərə müasir eynəklə baxaraq çatdırmağa çalışırıq.

     

     

     

    -    Bu yaxınlarda gənc bir yazar yeni Quran yazdığını elan etdi və hər kəs onun üstünə düşdü, dərhal qaragüruh başladı. Və belə faktlar çoxdu. Doğrudanmı, belə şeylər Quranın nüfuzuna ziyan gətirə bilər?


    -    Bu, əslində ayaqüstü söhbətin mövzusu deyil. Amma qısa cavab verməyə çalışacam. Siz dediyiniz “Qurani- Kərim”i yazmaq deyil, onun tərcüməsini yazmaq problemidi. 

     

    -    Yox, adam kitab yazır və adını Qurani-Kərim qoymaq istəyir. 


    -    Bu, mümkün olan şey deyil. Çünki Quran allah kəlamıdı. Qurani-Kərim təkdi  və ilahi kitabdı, necə ki, ikinci bir İncil kitabı ola bilməz.  

     

    -    Onlar, məsələn, uşağın tərbiyəsi və ya sağlamlığı haqqında kitab buraxıb adını “Uşaq tərbiyəsinin bibliyası” qoya bilirlər və buna görə heç kim onları təhqir eləmir. Amma, məsələn, mən bir sevgi romanı yazıb adını “Sevginin Qurani-kərim”i qoya bilmərəm.

     
    -    Adını belə qoya bilərsiniz: Qurani Kərimə görə övladla davranış qaydaları.  “Qurani-Kərim” tək ad olaraq qoyulsa, problem olar. Çünki Qurani-Kərim tək addı, allahın göndərdiyi kitabın adıdı. Yazılan bütün şərhlər, tərcümələr Qurani Kərimə əsaslanır. Ona görə də istinad eləyə bilərsiniz, amma adını düzgün qoymalısınız.