Xəbər lenti

  • 2017-03-23
  • 10:00 İran neftinin ilk partiyası bu həftə Belarusa çatdırılacaq
    09:45 Kılıçdaroğlu Londondakı terror aktına münasibət bildirdi
    09:30 Azərbaycan məhsullarının Rusiyaya keçirilməsində problemlər yaranıb
    09:15 Ermənistan Milli Təhlükəsizlik Xidməti Samvel Babayanın həbsini təsdiqləyib
    09:00 Prezident Ərdoğan Tereza Meyə başsağlığı verdi
    03:04 Sevinc Fədai:“Mövlud həmin gün o binanın başına iki dəfə çıxıb...”
  • 2017-03-22
  • 23:50 Silahlı, Londondakı terror hücumunu tək törədib
    23:30 Suriya və İraqda İŞİD-in 180-dən çox lideri öldürülüb
    23:11 Boşanmaların 20-30 faizinin səbəbi: Sosial şəbəkələr
    22:50 "WhatsApp"da 4 yeni funksiya
    22:30 Azərbaycana qarşı amansız olacağıq
    22:10 Bu simptom təhlükəli xəstəlikdən xəbər verə bilər
    21:50 Koalisiya qüvvələri Suriyaya hücumlarını artırıb
    21:30 Londonda törədilən terror nəticəsində qadın ölüb
    21:10 “Naftogaz Ukraine” şirkəti müflis ola bilər
    20:50 Kürdlərə görə Türkiyə ilə dialoqu davam etdiririk
    20:36 Disney "Zveropolis" filmində plagiat edib?
    20:15 İlham Əliyev Pakistan prezidentini təbrik edib
    20:00 Prezidentin oğlu parlament komitəsinin sədri oldu
    19:45 Almaniyada doğulmuş şəxslərin ilk deportasiyası
    19:30 Britaniya parlamentində silahdan atəş açılıb
    19:15 Reks Tillerson tənqidlərlə qarşılaşıb
    19:00 Avropa ölkələri insan hüquqlarına hörmət etməlidir
    18:45 Azərbaycanın dövlət sərhəddini pozan şəxs saxlanılıb
    18:30 Çin Şimali Koreyaya qarşı yeni sanksiyaları dəstəkləmir
    18:15 Danimarkada hicablı işsizlərə müavinət verilməyəcək
    18:00 Xəzərdə meyiti tapılan şəxsin neftçi olduğu müəyyənləşib
    17:39 “DQR”-in sabiq “müdafiə naziri” Samvel Babayan saxlanıldı
    17:15 Mosulda bəşəri faciə baş verə bilər
    17:00 Ukrayna, rus müğənnisini “Eurovision”a buraxmayacaq
    16:45 AZAL - tam sürətlə müflisləşməyə doğru
    16:30 Türkiyə və Rusiya Dağlıq Qarabağ münaqişəsi üzərində birgə işləyir
    16:15 Qənirə Paşayeva Tovuzun ön cəbhədə ailələri ziyarət edib
    16:00 Kompüterlərə uçuş qadağası İŞİD təhlükəsinə görə tətbiq edilib
    15:45 Sabah Bakıda yağış yağacaq
    15:30 Almaniya millisinin futbolçularından qəfil dopinq-test götürülüb
    15:15 İlqar Məmmədovun səhhəti pisləşib
    15:00 BBC "Brexit"ə qərəzli yanaşdığına görə cərimə oluna bilər
    14:45 Serj Sarkisyan, Ter-Petrosyanla bağlı qərarını verdi
    14:30 Maqsud İbrahimbəyovu anım mərasimi keçirilib
    14:15 DYP taksi fəaliyyəti ilə məşğul olanlara müraciət edib
    14:00 Sevgi romanı həvəskarları üçün yeni kitab
    13:45 Qanazlığından əziyyət çəkirsinizsə...
    13:30 Almaniya, Türkiyəyə silah satışını məhdudlaşdırdı
    13:15 İsrail: Suriyaya hücum barədə Putinə bildirmişdik
    13:00 Özümü "Real"da görmürəm
    12:45 Bayram günlərində təcili yardıma daxil olan müraciətlərin sayı
    12:30 Bu il Azərbaycan dili" imtahanında 59 abituriyent imtahansız keçəcək
    12:15 "Yəqin, əllərində qalan köhnə bir nişanı veriblər"
    12:00 Dünya birjalarında neft ucuzlaşır
    11:45 Şimali Koreya raket buraxılışı həyata keçirdi
    11:35 Twitter yüzminlərlə hesabı dondurdu
    11:30 Rusiya türk malının idxalına qoyulan qadağanı götürməyəcək
    11:15 Ermənistan silahlı qüvvələri atəşkəsi 143 dəfə pozub
    11:00 Vaşinqtonda İŞİD-ə qarşı beynəlxalq koalisiyasının toplantısı oldu
    10:45 Azərbaycan-Almaniya matçının hakimləri məlum olub
    05
    22:24:19
    Noyabr
    789 nəfər oxuyub

    Robert Kapa və Gerda Taro – Müharibənin içində fotoqraflar

    İspaniyada vətəndaş müharibəsindən çəkdikləri ilə Robert Kapa və Gerda Taro müasir "Müharibə Fotoqrafiyası"-nın əsasını qoydular. Onlar öz kameraları ilə mübarizənin ən yaxınına getdilər və beləliklə, müharibə jurnalistikasını və müharibə reportyoruluğunu  tamamilə dəyişdilər.

    Onların hər ikisi gənc idi, yəhudi əsilli olduqları üçün də nasistlərin ucbatından öz ölkələrindən qaçmağa məcbur olmuşdular. Həmin ərəfədə - 1936-cı ilin 17 iyulunda Ispaniyada Françesko Frankonun faşist rejiminə qarşı respublikaçıların mübarizəsi başlamışdı. Buna görə həm Kapa, həm də Taro bu müharibəni başqalarına çatdırmaq üçün Ispaniyaya yollanmaq və reportajlar etmək eşqinə düşürlər.

    Gerda Taro alman əsilli idi, Kapa isə macar. Onlar 1934-cü ildə hər ikisi Parisdə sürgündə olarkən görüşmüş və bir-birilərini sevmişdilər. Onlar yaxşı cütlük idilər və bir-birilərini tamamlayırdılar: Kapa sevgilisinə fotoqrafiyanı texniki və məzmun olaraq öyrətdi, Taro isə fotoqrafiyanın marketinq işlərini öz üzərinə götürdü. Onların adları əslində bütün dünyanın bildiyi kimi "Robert Kapa" və "Gerda Taro" deyildi, Kapanın doğum şəhadətnaməsində "Andre Friedman" yazılmışdı, Taronun əsil adı isə "Gerta Pohorylle" idi. Hər ikisi bu təxəllüsləri sənətə birgə başlayarkən götürmüşdülər.

     

    İlk öncə "İspan Vətəndaş Müharibəsi", sonra "D-DAY"

    Robert Kapa və Gerda Taro 1936-ci ildə Ispaniyaya "Ispan Vətəndash Müharibəsi"-ni (17 iyul, 1936 - 1 aprel, 1939) görüntüləmək üçün  yollanarkən onların əlində yalnız kiçik fotoapparat var idi və onlar bu fotoapparatla respublikaçıların sırasında ön cəbhənin "0" nöqtəsinə qədər irəliləmişdilər. Episentrdə olmaq və Risk - bu müharibə reportyorluğunda yenilik idi. Buna görə də onların yaratdıqları "Müharibə Fotoqrafiyası" indiyədək öz təsirini itirməyib.

    II Dünya Müharibəsi zamanında da Robert Kapa öz işini davam etdirdi: O, artıq ABŞ vətəndaşı olaraq fotoreportyor kimi müttəfiq əsgərləri ilə birgə "D-Day"-də (1944-cü ilin 6 iyununda ikinci cəbhə olaraq bilinən Normandiya sahillərinə müttəfiq qoşununun çıxarılması "D-Day" kimi də adlandırılır - A.A) də iştirak edir. Və daha sonra ABŞ paraşütçüları ilə birgə Almaniya torpaqlarına atılır.

    Robert Kapa öz işləri ilə bir çoxlarının əzbərlədiyi "Əgər fotoların kifayət qədər yaxşı alınmayıbsa, deməli, hadisənin episentrinə kifayət qədər yaxın olmamısan" şüarını yaratmış fotoqrafdır. O, XX əsrin ən parlaq müharibə fotoqarfıdır. Robert Kapa həmçinin Henri Cartier-Bresson, David Seymour və George Rodger ilə birgə məşhur "Magnum" fotoagentliyinin qurucusudur.

     

    Kapanın ən məshur əsəri: "Respublikaçı əsgərin ölümü"

    Kapa və Taro İspaniyada olarkən öz işləri ilə faşist general Frankonun qarşısında, respublikaçıların isə yanında olduqlarını göstərmişdilər. Kapa müharibənin gedişatında bir foto çəkdi - "Respublikaçı əsgərin ölümü". Bu foto, ümumiyyətlə, fotografiya tarixinin ən məşhur əsərlərindən biri hesab olunur.

    Bu fotoda Respublikaçıların sırasında vuruşan bir əsgərin ölüm anı göstərilir. 1936-cı ilin əvvəlində Cordoba cəbhəsində tam dəqiqliyi ilə nə baş verirdi? - Bu suala indiyədək tam aydın cavab verilməyib. Robert Kapanın ölümündən illər sonra bu mövzu yenidən müzakirə edilməyə başlandı. Hətta müəllif Amanda Vaill "Ispan Vətəndaş Müharibəsi" ilə bağlı araşdırma kitabı "Hotel Florida"-da bu məsələyə xüsusi yer ayırıb.

    Kapa və Taro bir qrup Respublikaçı döyüşçü ilə hücum və mübarizə səhnəsini yamsılayırdılar. Hər iki fotoqraf baş verənləri çəkirdi. Bu anda əsgərlərdən biri yerə yıxıldı və həmin anı Kapa fotoapparatın lentinə köçürə bildi: "Həmin əsgər kamera qarşısında döyüş səhnəsini, necə savaşdıqlarını təsvir etdiyi an real olaraq güllə ilə vuruldu. Ola bilsin, bu güllə faşist cəbhəsindən snayper və ya bu bölgədə aktiv olan yerli üsyançılar (Guardia-Civil-Rəbəllən) tərəfindən atılmışdı. Və güllə döyüşçünün ürəyinə dəymişdi",- Vaill öz kitabında belə yazırdı.

     

    Onillər sonra yenidən tapıntı: Meksika çamodanı

    İspaniyada müharibə zamanı cəkilmiş və sonra itdiyi ehtimal olunan Taro, Kapa və Seymourun minlərlə fotolentləri 2007-ci ildə "Meksika Çamodanı"-nda yenidən tapıldı. Amma onların içindən "Vurulan əsgər"-in neqativi çıxmadı.

    1 Avqust, 1910-cu ildə anadan olan Taro nəinki ilk qadın müharibə fotoqrafi, hətta ilk müharibə fotoqrafı idi ki, iş başında, müharibədə ölürdü: 25 iyul, 1937-ci ildə Taro geriyə çəkilməkdə olan Respublikaçı dəstənin yanında ikən bir tank qəzasında ağır yaralandı. (Kontroldan çıxan tank Taronun olduğu hərbi Jeepə dəyərək maşını və içindəki şəxsləri əzdi - A.A). Və növbəti gün Taro 26 yaşında ikən vəfat etdi.

    "İspan Vətəndaş Müharibəsi"-nin ardından II Dünya Müharibəsi Media sahəsində yaşanmış bütün hadisələrin, demək olar ki, üzərini örtdü və Taronun fotoları unudulmağa düçar oldu. Bu unuduluş bir xeyli davam etdi, müəllif İrme Schaber 1994-cü ildə Gerda Taronun həyatını qələmə alana qədər. Taro haqqında bu bioqrafik əsərdən sonra fotoqraf yenə yada düşdü və yenidən Kapa ilə birgə anılmağa başladı.

    Kapa da (13 Oktyabr, 1913) fotoqraf kimi iş bashinda həlak oldu: Hindiçin müharibəsi zamanı- 25 may, 1954-cü ildə minaya basaraq vəfat etdi. Yəqin ki, həmin vaxt o, fotoapparatını iki əlləri ilə bərk-bərk tuturmuş.

     

    Müəllif: Klaudia Prevezanos

    http://www.dw