Xəbər lenti

  • 2017-01-19
  • 14:25 “CinemaPlus”da “Qanlı Yanvar” filmi pulsuz nümayiş etdiriləcək
    14:05 Aviauçuşların təhlükəsizliyinə dair proqram hazırlanacaq
    13:47 "Reina" terrorçusu azərbaycanlılarla təlim keçibmiş
    13:35 Sabaha olan hava proqnozu
    13:20 Trampın BMT səfiri deyir ki, Rusiyaya inanmaq olmaz
    13:04 Tehranın mərkəzində çoxmərtəbəli bina yanğından sonra çöküb
    12:52 TRT Şəhidlər xiyabanından canlı yayım verəcək
    12:35 Bahar Muradova: Lavrov vəziyyətə adekvat olan açıqlama verməli idi
    12:18 İtaliyada qar uçqunu nəticəsində 30 nəfər ölüb(Yenilənib)
    12:02 İran BMT-nin silah embarqosunu pozur
    11:49 Azərbaycandan ixracla bağlı təkliflər paketi hazırlanıb
    11:32 Azərbaycan ABŞ-ın xətrinə İrana qarşı çıxacaqmı? – TƏHLİL
    11:26 Senator ABŞ-ın Rusiya siyasətini dəyişməsini istəyir
    11:18 Kipr liderləri birləşmə ilə bağlı danışıqlar aparır
    11:05 Telefon və internet xidmətlərinin ödənişi onlayn olacaq
    10:55 Bahar Muradova: Sergey Lavrov bugünkü vəziyyətə adekvat olan açıqlama verməli idi
    10:40 Lapşin Azərbaycandan üzr istəməyə hazırdır
    10:28 Bayden Davosda Rusiyanı tənqid edib
    10:18 Dollar bahalaşdı:1.8311
    10:10 Moskva Astana görüşünə kürdləri də dəvət edib
    09:55 İtaliyada otel qarın altında qalıb
    09:45 Neft ucuzlaşdı
    09:30 Türkiyə baş konsulluğuna hücum olub - Sürixdə
    09:15 FED uçot dərəcəsini bir neçə dəfə artırmağı planlaşdırır
    09:01 Azərbaycanda orqan transplantasiyası mümkün olacaq
    00:15 Gədəbəy / Şınıx-Kollu-Qarabağlı
    00:12 2017-ci ildə dollar daha da möhkəmlənəcək
    00:07 Ata Corc Buş reanimasiyaya yerləşdirilib
  • 2017-01-18
  • 23:51 “Honkonq qripi”ndən artıq ölən var
    23:45 Türkiyəyə səyahət etmək istəyən rusların sayı iki dəfə artıb
    23:27 Ərdoğan Erməni Vəqflər Birliyinin sədri ilə görüşdü
    23:13 700 fransız İŞİD-ə qoşuldu
    22:59 Ukrayna separatçı rejimi heç vaxt tanımayacaq
    22:42 Hacıbala Abutalıbov jurnalistlərə məsləhət verdi
    22:29 Tacikistanın Baş Qərargah rəisi yol qəzasında ölüb
    22:11 Azərbaycan prezidenti Barzani ilə görüşdü
    21:50 "Receb İvedik 5" filmində qalmaqallı səhnələr yığışdırıldı
    21:41 Çində 1,4 milyon nəfər köçürüləcək
    21:33 Çavuşoğlu ABŞ-da Maykl Flinnlə görüşüb
    21:10 CHP TBMM-də konstitusiya dəyişikliklərini baykot etdi
    20:57 Gürcüstanda etiraz aksiyası keçirildi
    20:44 Elmar Məmmədyarov İƏT baş katibi ilə görüşüb
    20:30 Türkiyə və Rusiya Hələbdə birgə əməliyyat keçirdi
    20:07 Türkiyədə daha bir terrorist ələ keçirildi
    19:55 İlham Əliyev Vahid Ələkbərovla görüşdü
    19:45 Moldova MDB-yə inteqrasiya etmək istəyir
    19:32 “Tramp Qarabağ məsələsində təşəbbüsü Rusiyaya verəcək” – MÜSAHİBƏ
    19:17 İsveç ən böyük təhlükəni radikal islamçılardan gözləyir
    18:58 Erməni hərbçisi öldürüldü
    18:39 Koçaryanın ABŞ-a köçmək xəbəri təkzib olunub
    18:26 NATO –nu yalançılıqda ittiham etdilər
    18:10 OPEC-in neft hasilatı azalıb
    18:00 Eks baş prokuror prezident müşaviri oldu
    17:55 Tbilisidə azərbaycanlıların pulsuz müayinəsi təşkil olunub
    17:41 Putin Trampa görə Obamanı ittiham etdi
    17:28 Rusiyada "Honkonq qripi"ndən ilk ölüm faktı qeydə alınıb
    17:07 Türkiyədə saxlanılan İŞİD-çi bombaların yerini göstərdi (video)
    16:52 Qafqaz Universitetinin müəllim və tələbələrinin taleyinə aydınlıq gətirlib
    16:31 Suriyadakı İŞİD-in başçısı tacik polis polkovniki imiş
    16:22 Əli Şəmxani: “ABŞ Astana görüşünə dəvət olunmayıb”
    16:15 Lavrov ABŞ-ı Rusiyanı şərləməkdə günahlandırır
    16:05 Malidə hərbi bazada partlayışda azı 37 nəfər ölüb
    15:51 Azərbaycanda nüvə xammalı ehtiyatları axtarılacaq
    15:35 Lavrova bəyanatla cavab verildi
    15:27 Nazir: "Avropanın ən böyük problemi Avropanın özüdür"
    14:57 Qubad İbadoğludan Lavrov açıqlaması: "Moskva buna göz yummayacaq"
    14:55 Azərbaycan və İslam İnkişaf Bankı arasında qrant sazişi imzalanıb
    14:23 CİA 11 milyondan çox gizli sənədi ictimaiyyətin istifadəsinə verib
    14:18 Kılıçdaroğlu və Baxçalı bir araya gəliblər
    14:06 Sabah havanın kəskin dəyişəcəyi gözlənilir
    13:51 İtaliyada zəlzələ baş verib
    13:45 Corc Buş xəstəxanaya yerləşdirilib
    13:30 "ASAN" xidmətin iş qrafiki dəyişdi
    13:20 BSU-nun yeni rektoru Kamal Abdulladan danışdı
    13:15 Çin ABŞ-a Tayvanla bağlı etiraz edib
    12:58 Böyük Britaniya turistlərini Qambiyadan təxliyyə edir
    12:37 Təhsil Nazirliyi “Qafqaz” Universitetinin bağlanmasına reaksiya verib
    12:25 Davosda Azərbaycan və İsveçrə prezidentləri arasında görüş olub
    15
    18:45:36
    Dekabr
    1046 nəfər oxuyub

    “Dolların bahalaşmasından həm qazana bilərik, həm də uduza” - MÜSAHİBƏ

    Bütün dünyanın maraqla gözlədiyi FES ilin sonunda nəzərdə tutulmuş iclasında uçot dərəcəsi ilə bağlı qərarını açıqladı.

    Amerika Federal Ehtiyatlar Sistemi bütün üzvlərinin səs çoxluğu ilə 0.25%-lik artım barədə qərar qəbul etdi. Yəni, dollar valyuta bazarında mövqeyini daha da möhkəmləndirəcək. Bu isə, o deməkdir ki, digər valyutaların, xüsusilə manatın taleyi sual atındadır. Məsələ təkcə bununla bitmir. FES gələn il daha üç dəfə faiz artımına gedəcəyini açıqlayıb. Bu da öz növbəsində inkişaf etməkdə olan ölkələr üçün yaxşı heç nə vəd etmir. FES-in son qərarının nəticələri və təsirləri ilə bağlı iqtisadçı-ekspert Qubad İbadoğlu ilə söhbətləşdik.

    Xəbər365.com ekspertlə müsahibəni təqdim edir:

     

    - Qubad bəy, FES-in son qərarlarını necə qiymətləndirirsiniz? Bütün bunlar nə dərəcədə gözlənilən idi?

     

    – Bu barədə biz də öz fikirlərimizi açıqlamışdıq. Əvvəlcədən gözlədiyimiz nəticə baş verdi. İlin sonunda iki iclas nəzərdə tutulmuşdu, noyabrda və dekabrda.  Biz bu iclaslarla bağlı qeyd etmişdik ki, böyük ehtimalla dekabr ayında FES uçot dərəcələrinin qaldırılmasına qərar verəcək. Belə də oldu. Əslində, bu gözləntini şərtləndirən ABŞ-ın iqtisadi vəziyyətidir. Yəni iqtisadiyyatındakı durum, təbii ki, FES-in siyasətində də öz əksini tapıb. Bu baxımdan iqtisadiyyatın vəziyyətini dəyərləndirib qənaətə gəlmək bir o qədər çətin deyil. Gözləntilər ondan ibarət oldu ki, indiki halda FES artımla bağlı qərar verdi və bu artımın da təsirlərini artıq biz hiss edirik. Və bu təsirlər dünya qiymətli kağızlar bazarında da özünü göstərir . Xüsusilə də ABŞ-a məxsus olan qiymətli kağızlar bazarındakı  fond birjalarındakı indekslərin FES-in qərarından sonra dəyişikliyini görürük. Düzdür, bu dəyişiklik çox müxtəlif cür müşahidə olunur. Məsələ ondan ibarətdir ki, FES-in qərarı nəticədə ona gətirib çıxarır ki, bütövlükdə milli valyutasının, yəni dolların  mövqeyini möhkəmləndirir. Dollarla olan əməliyyatlara sərmayə qoyuluşunu artırır. Dollarla olan əməliyyatlara sərmayə qoyuluşunun artırılması ABŞ-ın həm qiymətli kağızlarının, həm də şirkətlərinin fəaliyyətində öz təsirini bir daha nümayiş etdirir. Bu isə özlüyündə ona gətirib çıxarır ki, kənardan olan inverstorlar daha çox vəsaiti ABŞ-ın nəzarətində olan əməliyyatlara qoyurlar.  FES-in qərarından sonra istər sənayə, pul, istərsə də digər indekslərdə  müəyyən dəyişiklikləri biz müşahidə edirik. Bu beynəlxalq səviyyədə gedən bir prosesdir. Çünki bu proses borclanmalar üçün xərci artırır.  Ona görə də ABŞ bundan bir növ dollarla olan investisiyaların çoxalmasına nail ola bilir. Bu investisiyaların çoxalması dünya valyuta bazarlarına, maliyyə bazarlarına, eləcə də xammal bazarlarına təsir göstərir. Dünya valyuta bazarında artıq bilindiyi kimi avronun və digər valyutaların dollar nisbətdə ucuzlaşması müşahidə olunur. Maliyyə bazarlarında, xüsusilə qiymətli kağızlar bazarında daha çox bundan zərər çəkən Avropa və Asiya ölkələrinin qiymətli kağızlar indeksi olub. Xammal bazarına gəlincə isə, göründüyü kimi müəyyən dəyişikliklər var. Xüsusilə də kommunal xidmətlər bazarında qiymətlərin düşməsi müşahidə edilir. Söhbət, təbii ki, beynəlxaq səviyyədən gedir. Enerji daşıyıcılarının qiymətlərində də bu istiqamətdə dəyişikliklər qeydə alınıb. 

     

    - Nəticələrin bu cür olmasında sizcə Donald Tramp faktorunun hər hansı bir rolu varmı? Varsa, bunu necə izah etmək olar?

     

    – Mən nəticənin bu cür olmasında onun ciddi rolundan danışa bilmərəm. Çünki Donald Tramp hazırda icraçı prezident deyil, seçilmiş prezidentdir, vəzifələrinin icrasına başlamayıb. İkincisi, Tramp seçilsəydi də, seçilməsəydi də, bu, baş verəcək hadisə idi. Çünki FES-in artıq əvvəldən apardığı siyasətdən, müzakirələrdən gözlənilirdi ki, uçot dərəcələrini qaldıracaq. Yəni o baxımdan Donald Trampın birbaşa təsirlərindən danışmağa dəyməz. Həmçinin, Trampın mövqeyi uçot dərəcələrinin dəyişməməsindən yana idi, uçot dərəcələrinin qaldırılması siyasətini dəstəkləmirdi. Ona görə də, bunun onunla hər hansısa bir əlaqəsi olması ağlabatan deyil.

     

     

     

     

    - Bəs bu qərarın 2017-ci ildə dünya maliyyə sisteminə nə kimi təsirləri olacaq?

     

    – Dollarla olan sərmayələr artacaq. Bu, təbii ki, digər valyutalarla qoyulmuş sərmayələrin azalmasına, həmçinin, xammal bazarlarında sərmayələrin azalmasına gətirib çıxaracaq. Yəni bu baxımdan 2017-ci il üçün dollar stabil və möhkəm valyuta olaraq öz hökmran mövqeyini saxlayacaq.

     

    - Qubad bəy, Avropa ölkələrini nə gözləyir?

     

    – Avropa ölkələrində bütün proseslərin hamısını pulla əlaqələndirmək olmaz. Avronun məzənnəsinin ucuzlaşması gözləniləndir. Bu da Avropa şirkətlərinin investisiya qoyuluşlarına mənfi təsir göstərən bir amil olacaq.

     

     

     

    - Yaxşı, FES-in bu qərarı neft qiymətlərinə necə təsir göstərəcək?

     

    – Dolların bahalaşması elə neftin ucuzlaşması deməkdir. Ancaq burada ciddi təsirlərdən danışmaq hələ tezdir. Çünki neftin qiymətində vacib amil hasilat amilidir. İndiki halda nəzərə alsaq ki, OPEC və qeyri-OPEC ölkələri hasilatın azaldılması istiqamətində müəyyən müzakirələrə başlayıblar. Bu da son nəticədə onu deməyə əsas verir ki, neftin daha çox bahalaşmasının tempini aşağı salsın.  Yəni əslində OPEC-in və qeyri-OPEC ölkələrinin müzakirələrinə nəzər salanda yaxın zamanda neftin qiymətində ciddi artım gözlənilmir.

     

    - Azərbaycan qısa və uzun dönəmdə qərardan necə təsirlənəcək? Yeni devalvasiya və ya devalvasiyalar gözlənilirmi?

     

    – Azərbaycana təsirlər birbaşa və dolayı ola bilər. Birbaşa təsir daha çox psixoloji təsirdir. Bu gün bizdə olan məlumata görə, yenə valyuta bazarında gərginlik var. Bankların bir çoxu dollar satmaqdan imtina edib. Dolayı təsir də ondan ibarətdir ki, bu qərar başqa ölkələrin də valyutalarına təsir göstərir.  O cümlədən, Rusiya rubluna, Türkiyə lirəsinə təsir göstərə bilər. Rusiya və Türkiyə də Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşlarından biridir. Təbii ki, qonşu ölkələrdə baş verən dəyişikliklər xüsusilə dolların valyutası ilə əlaqədar dəyişikliklər Azərbaycanın ticarət əlaqələrində və digər investisiya əməkdaşlığında özünü göstərəcək. Bu baxımdan bu dolayı təsirlərdir.  Əgər Azərbaycan ABŞ-ın qiymətli kağızlar bazarında müəyyən sərmayələrə sahib olsaydı, o halda da ona təsir göstərmək imkanları var. Yəni bunu da nəzərə almaq lazımdır ki, Dövlət Neft Fondunun vəsaitlərinin bir qismi (50 %-ə yaxın) dollarladır.  Dövlət Neft Fondunun dollarla olan valyuta səbətindəki vəsaitlər dolların bahalaşması hesabına arta bilər. Bu kimi təsirləri ola bilər. Ancaq birbaşa manata təsirindən danışmaq hələ tezdir. Çünki manat tənzimlənir. Manatın məzənnəsini hazırda Mərkəzi Bank bazara müdaxilə edərək istədiyi səviyyədə saxlaya bilir. Gələcəkdə manat sərbəst bazarda və üzən məzənnə rejimində öz kursunu formalaşdıracaqsa, o zaman birbaşa təsirlər daha çox olacaq, nəinki dolayı təsirlər. Amma indiki halda dolayı təsirlər daha çoxdur, nəinki birbaşa təsirlər. Burada da müsbət və mənfi təsirlər var. Məsələn, bayaq dediyim kimi, DNF-nin investisiyalarının bir qismi Amerika bazarındadır, eyni zamanda DNF-nin aparıcı valyuta səbətində valyuta vahidi dollardır.  Onun aktivlərinin 47, 6 % dollarla saxlanılır. 35, 3 %i isə avro ilədir.  Coğrafi baxımdan nəzər yetirsək görərik ki, DFN-nin vəsaitlərinin 24, 1 %-i ABŞ-da yerləşdirilibdir. Yəni bu baxımdan müsbət təsirlərdən danışmaq olar. Təbii ki, burada da bir tərəfdən qazanc var, digər tərəfdən uduzmaq da var.  Bayaq da qeyd etdiyim kimi, DNF-nin aktivlərinin 47, 6 %- i dollarladır, 35,3 %- i isə avroyla. Yəni avronun ucuzlaşmasından müəyyən itkilər ola bilər.

     

    – Hökümət və Mərkəzi Bank maliyyə sahəsində vəziyyəti stabilləşdirmək üçün hansı tədbirləri görməlidirlər? Bəs sizcə, bu, nə dərəcədə mümkün olacaq?

     

    – Maliyyə xidmətlərinin genişləndirilməsi ilə bağlı bilirsiniz ki, yol xəritəsi qəbul olunub. Biz hələ onunla tanış ola bilməmişik. Hər halda maliyyə sektorunda sabitliyin yaradılması hesab edirəm ki, elə ilk növbədə, ölkə vəsaitlərinin daha rasional, səmərəli istifadəsindən asılı olacaq. Bu da hökümətdən hesabatlıq və şəffaflıq tələb edir. Nəzərə alsaq ki, son zamanlar xüsusilə inhisarçı strukturlar tarifləri qaldırıblar. Bu da hesabatlıq və şəffaflıq istiqamətinin önəmini daha da artırır. Bizim hökümətdən gözləntilərimiz də elə xüsusilə maliyyə əməliyyatları, maliyyə xidmətləri və informasiyalarına dair daha şəffaf, daha hesabatlı siyasət yeritməkdən ibarətdir.