Xəbər lenti

  • 2017-03-25
  • 15:25 Kılıçdaroğlu: 4 milyon suriyalıya vətəndaşlıq veriləcək
    15:10 "Bakı-Tbilisi-Qars Qara dənizdən çəkiləcək dəmir yoluna birləşdiriləcək"
    15:00 Azərbaycana yaşamağa gələnlər gedənlərdən çoxdur
    14:45 Romada Avropa İttifaqının yubiley sammiti başlayıb
    14:37 Bərzani Kürdüstandan danışdı: Türkiyə də hazırdır...
    14:15 İngiltərə də FETÖ ilə bağlı iddiaları qəbul etmədi
    13:53 Xəzərdə zəlzələ olub
    13:35 Suriyada hava hücumu: 12 nəfər dinc sakin öldü
    13:16 Flinn Fətullah Güləni ABŞ-dan qaçırıb Türkiyəyə verəcəkdi - İDDİA
    12:49 Tramp Yunkerlə Tusku səhv saldı
    12:30 Merkel: Aİ çox səhvlərə yol verib
    12:15 Həftə sonuna olan hava proqnozu
    12:00 Azərbaycan nefti ucuzlaşdı
    11:50 ABŞ-ın hərbi təyyarəsi İndoneziyada məcburi eniş etdi
    11:37 Rusiya Bakıda doğulan ermənini beynəlxalq axtarışa verdi
    11:17 Yunker: "Balkan yarımadasında müharibə başlaya bilər"
    10:52 Bayram günləri yol qəzalarında ölənlərin sayı artdı
    10:40 Samvel Babayan həbs edildi
    10:28 Ermənilər mövqelərimizi 117 dəfə atəşə tutub
    10:22 Tillerson Türkiyəyə bu tarixdə gedəcək
    09:57 Trampa zərbə: layihəsi qəbul olunmadı
    09:36 Qızıl bahalaşdı
    09:18 AB: Türkiyə atəşlə oynayır
  • 2017-03-24
  • 23:54 İranda 130 maşın toqquşdu: 59 yaralı
    23:40 Yıldırımdan Kılıçdaroğluna: Əyləci boşalmış avtomobil kimi...
    23:25 Anar Məmmədovun əmlaklarına həbs qoyuldu - Məhkəmə qərarı
    23:18 Türkiyəyə girmək istəyən 4 PKK-lı saxlanıldı
    22:57 Ərdoğan Türkiyə-Finlandiya matçını izlədi
    22:45 ABŞ-dan Səudiyyə Ərəbistanına növbəti məhkəmə şikayəti
    22:16 Nazirin biabırçı təqdimatı: Xaosun, terrorun memarı...
    21:48 Dünyanın 100 ən gözəl qadını seçildi - türklər də var
    21:36 ABŞ HİV-lə mübarizə üçün Ukraynaya 22 milyon dollar ayırdı
    21:12 İslamofobiçilərin gözlədiyi olmadı: London terrorçusunun əsl adı...
    20:57 Dəkkədə kamikadze özünü partlatdı
    20:43 Nalbandyanla Hoqland görüşdü: Qarabağdan danışdılar
    20:15 Türkiyədə yenə zəlzələ oldu
    20:00 Qırmızı iPhone 7 bu gün satışa çıxarılır
    19:45 "Bugatti" 39 min dollarlıq velosiped hazırladı
    19:23 İŞİD Çeçenistandakı hücumun məsuliyyətini üzərinə götürdü
    19:00 Türkiyə hökuməti “Mercedes”i araşdıracaq
    18:47 Serbiya NATO üzvü olmayacaq
    18:40 İlham Əliyev yunanıstanlı həmkarını təbrik etdi
    18:30 Putinlə Le Pen görüşdü
    18:09 Somali üçün SOS çağırışı: 100 mindən çox uşaq acından öləcək
    17:45 Kuşadasında miqrant qayığı batdı: 11 ölü
    17:30 London terroruna görə tutulanların sayı 9-a çatdı
    17:15 WikiLeaks-dən CİA ilə bağlı növbəti iddia
    17:00 Kiyevdə öldürülmüş sabiq millət vəkilinin qatili məlum oldu
    16:50 Angela Merkel: Türkiyədəki referendumu gözləyək
    16:37 Şimali Kipr referenduma erkən gedəcək
    16:17 Bolqarıstan türk jurnalistləri ölkəyə buraxmadı
    16:00 Kanadadan İslamofobiya əleyhinə qanun
    15:45 Berti Foqts Bakıya gəlib
    15:20 ABŞ-a gediş çətinləşir: yeni viza qaydaları
    15:05 İŞİD türkmən kəndinə basqın etdi: 5 nəfər güllələndi
    14:50 Venesuela əsgərləri Kolumbiyadan çıxdı
    14:40 Türkiyədə zəlzələ oldu
    14:26 Hüsnü Mübarək azadlığa buraxıldı
    14:06 Müdafiə naziri ön xətdə yoxlama apardı
    13:55 Ərdoğan britaniyalı nazirlə görüşəcək
    13:48 AFFA "Zirə" klubunu cərimələdi
    13:36 Lapşin anası ilə görüşdü
    13:25 SOCAR Ukraynaya aviasiya yanacağı satacaq
    13:15 "Sberbank"dan Dadaşeva bacıları haqda yazılanlara təkzib: Yalandır
    13:00 London terroruna görə Azərbaycan səfirliklərinin bayraqları endirildi
    12:55 Çeçenistanda toqquşma: 6 rus əsgəri öldürüldü
    12:44 Azərbaycanda yenilik: virtual laboratoriya yaradılır
    12:38 Qeyri-qanuni taksi sürənlər cərimələndi
    12:25 Sabah Bakıda 14 dərəcə isti olacaq
    12:18 Azərbaycan nefti bahalaşıb
    12:10 Bayram günləri yol qəzalarında ölən və yaralananların STATİSTİKASI
    11:55 Daha bir miqrant faciəsi: 250 nəfərin öldüyü deyilir
    11:45 3 mindən çox Rusiya vətəndaşı Ermənistana gedib
    05
    14:00:16
    Noyabr
    1654 nəfər oxuyub

    QARA ŞEY AXIRIMIZA NECƏ ÇIXDI?

    Ağlamalı mövzuya gülməli giriş

    Uzun illər Rusiyada yaşayan azərbaycanlı günlərin bir günü kəndinə qayıdır. Özü də tək yox, yanında rus xanımı ilə. Belə qərara alınır ki, həmin bu adam bundan sonra rus arvadı ilə birlikdə kənddə - ata-anasının yanında yaşayacaq. Kənd yeri, Rusiyada yağ-balın içində yaşamağa öyrəşmiş rus və kasıbçılıq. Rus qız hər gün görür ki, oğlan və ailəsi səhər-səhər ağ nə isə yeyirlər. Şorun nə olduğunu bilməyən bu rus buna təəccüblənsə də, ac qalmamaq üçün o da bu sıraya qoşulur. Günlər keçir və ailə hər gün eyni qayda ilə səhərlər şor yeməyə davam edir. Günlərin bir günü səhər rus qızın evdə olmadığının və qaçdığının fərqinə varırlar. Qız stolun üstünə qoyduğu məktubda bircə cümlə yazmışdı: Mən gedirəm, amma o ağ şey nədirsə, sizin axırınıza çıxacaq.

     

    Yaman olur qara şeyin sərxoşluğu

    Bu lətifədəki ailəni Azərbaycana bənzətmək olar. Yeganə fərq odur ki, bizim sonumuza ağ yox, qara şey çıxdı. Əlbəttə, bütün bunlar bir gün baş verməli idi. Daha doğrusu, hakimiyyət qızıl nimçədə önümüzə qoyulan tarixi imkanı neft pullarının sərxoşluğu altında əlinin tərsi ilə geri çevirməsəydi, bəlkə də indi tamam başqa şeylər müzakirə olunar, fərqli mövzulardan danışılardı. Amma istənilən halda, olmalıydı və oldu. İndi artıq sərxoşluq baş ağrıları ilə əvəz olunub və gedişat onu göstərir ki, bu “baş” hələ çox ağrıyacaq.

    Təxminən, iki il əvvələ qədər sıravi vətəndaşdan tutmuş yüksək rütbəli dövlət məmurlarına qədər, demək olar ki, heç kim bütün bunların baş verə biləcəyinə inanmırdı. Azərbaycan iqtidasiyyatı gücünə, inkişaf tempinə görə seçilir, neft vəsaitləri fonunda əzəmətini nümayiş etdirə bilirdi. Lakin birdən-birə hər şey dəyişdi. Dünya bazarında neftin qiymətinin düşməsi özü ilə bərabər bir sıra problemlər də gətirdi. İndi artıq heç kim bu problemləri inkar edə bilmir, sadəcə forma və məzmununu dəyişdirməyə cəhd göstərirlər. Nazirlər kabinetinin bir qrup idxal məhsullarına tətbiq olunan gömrük rüsumunu artırması da kənardan bu cür təsir bağışlayır.

     

    Bir qərarın tarixçəsi

    Oktyabrın 2-də Nazirlər Kabineti Azərbaycanda idxal edilən ev toyuqları (əti və ət əlavələri, təzə, soyudulmuş və ya dondurulmuş) və toyuq yumurtaları, soğan, xiyar, qoz-fındıq, üzüm, alma, armud, heyva, xurma, meyvə şirələri, spirtli içkilər üçün yeni gömrük rüsumları müəyyənləşdirdi, daha doğrusu, mövcud rüsumları artırdı. Belə ki, dəyişikliklərə əsasən Azərbaycana idxal edilən 1 kq ev toyuğu əti üçün 1, 1000 ədəd toyuq yumurtası üçün 100, 1 kq xiyar üçün 0.2, 1 kq üzüm üçün 0.4, 1 kq soğan üçün 0.2, 1 kq qoz-fındıq üçün 1.5, 1 kq xurma üçün 0.3 dollar gömrük rüsumu ödəniləcək. Meyvə şirələri və spirtli içkilərin 1 litri üçün isə minimum 0.7 dollar idxal rüsumu müəyyənləşdirilib. Bu vaxta qədər mövcud qaydalara əsasən gömrük dəyərinin 15%-i miqdarında idxal rüsumu nəzərdə tutulurdu.  Qərar dərc olunduğu gündən 30 gün sonra qüvvəyə minir və iki il müddətinə nəzərdə tutulmuşdu.

     

    Bahalaşma qaçınılmazdır

    Aidiyyatı qurumlar bu addımın yerli istehsalı qorumaq üçün atıldığını bildirirlər. Belə ki, onların fikrincə xaricdən gətirilən məhsullara qoyulan yüksək rüsum nəticəsində bu malların qiyməti artacaq, belə olan halda isə rəqabətlilik qabiliyyəti azalacaq ki, bu da öz növbəsində yerli istehsalın satışına müsbət təsir göstərəcək. Əslində ilk baxışda bu normal görünür. Dünya ölkələrinin bu sahədə anoloji təcrübələri mövcuddur. Lakin bununla belə heç də hər şeyin iddia edildiyi kimi asan olmayacağı dəqiqdir.

    İlk növbədə onu qeyd etmək lazımdır ki, bu məhsulların bir çoxu üzrə yerli istehsal daxili tələbatı ödəmək gücündə deyil və idxal məhsulları bu sahədəki boşluğu doldura bilirdi. Üstəlik onların istehsal həcmini artırması üçün uzun müddət, hətta iki ildən də çox vaxt lazım gələ bilər ki, bu da qərarın effektivliliyini şübhə altında qoyur. Hətta bunun baş verəcəyini düşünsək belə, həmin vaxta qədər qiymətlər yüksək olacaq ki, bu da əhali üçün arzuedilməzdir. İndi vətəndaşlar hətta yumurtanın, toyuğun qiymətində də bahalaşmanı hiss edib evə əliboş və dilxor qayıda biləcəklər.

     

    Kənd təsərrüfatının problemləri həll edilməyib

    Siyahıya nəzər salanda gömrük rüsumu artırılan əksər malların kənd təsərrüfatına aid olduğu görünür. İllərdir ölkəyə neft milyonlarının axdığı bir dövrdə unudulan və ya az xatırlanan kənd təsərrüfatının Azərbaycanda maliyyə problemlərinin yaşandığı bir dövrdə tezliklə inkişaf etdirilə biləcəyi elə də inandırıcı görünmür. Üstəlik ölkədə iqtisadi problemlərin özünü göstərməyə başladığı dövrdən iki ilə yaxın vaxt keçməsinə baxmayaraq, demək olar ki, heç bir ciddi uğur əldə edilməyib. Hələ də insanlar devalvasiya qorxusu ilə yaşayır, sahibkarlar bu və ya digər səbəbdən azad şəkildə fəaliyyət göstərə bilmir, dövlətin ayrı-ayrı sahələrdə, o cümlədən, kənd təsərrüfatının inkişafı üçün atdığı addımlar özünü doğrultmur. Belə olan halda yerli istehsalın tezliklə inkişaf edəcəyi və bahalaşmanın azalacağını gözləmək sadəlövhlükdən başqa bir şey deyil.  Məsələni  aktuallaşdıran bir digər məsələ isə inhisarların mövcudluğudur. Az qala, hamıya məlumdur ki, ölkə iqtisadiyyatının əsas problemlərindən biri də inhisarlardır və onlara qarşı mübarizədə hələ də ciddi uğur əldə edilməyib. Belə olan halda mövcud qərar əslində onları daha da gücləndirəcək və geniş vüsət almasına gətirib çıxaracaq.  Məsələyə iki tərəfli baxmaq mümkündür. Birincisi, daxildə qiymətlərin normadan artıq qalxmaq ehtimalı var. Yəni inhisarlar onsuz da artmalı olan qiymətləri bir az da  artıra bilərlər – bəhanə də artıq hazırdır. İkincisi isə, xaricdən ölkəyə mal gətirən monopolistlər onsuz da artmış olan qiymətləri bir az da şişirdəcəklər.

     

    Dünənkindən pis, sabahkından yaxşı

    Vaxtilə Hüseyn Cavidin oğlu Ərtoğruldan necə olduğunu soruşanda “Dünənkindən pis, sabahkından yaxşıyam” deyirmiş. Azərbaycanın eyni taleyi yaşamayacağına ümid edək. Əks halda, nəticə indidən məlumdur. Bahaçılıq, problemli kreditlər, daha da ciddi iqtisadi problemlər, əhalinin dövlətə inamının bir az da azalması və s...