Xəbər lenti

  • 2017-03-24
  • 23:54 İranda 130 maşın toqquşdu: 59 yaralı
    23:40 Yıldırımdan Kılıçdaroğluna: Əyləci boşalmış avtomobil kimi...
    23:25 Anar Məmmədovun əmlakına həbs qoyuldu - Məhkəmə qərarı
    23:18 Türkiyəyə girmək istəyən 4 PKK-lı saxlanıldı
    22:57 Ərdoğan Türkiyə-Finlandiya matçını izlədi
    22:45 ABŞ-dan Səudiyyə Ərəbistanına növbəti məhkəmə şikayəti
    22:16 Nazirin biabırçı təqdimatı: Xaosun, terrorun memarı...
    21:48 Dünyanın 100 ən gözəl qadını seçildi - türklər də var
    21:36 ABŞ HİV-lə mübarizə üçün Ukraynaya 22 milyon dollar ayırdı
    21:12 İslamofobiçilərin gözlədiyi olmadı: London terrorçusunun əsl adı...
    20:57 Dəkkədə kamikadze özünü partlatdı
    20:43 Nalbandyanla Hoqland görüşdü: Qarabağdan danışdılar
    20:15 Türkiyədə yenə zəlzələ oldu
    20:00 Qırmızı iPhone 7 bu gün satışa çıxarılır
    19:45 "Bugatti" 39 min dollarlıq velosiped hazırladı
    19:23 İŞİD Çeçenistandakı hücumun məsuliyyətini üzərinə götürdü
    19:00 Türkiyə hökuməti “Mercedes”i araşdıracaq
    18:47 Serbiya NATO üzvü olmayacaq
    18:40 İlham Əliyev yunanıstanlı həmkarını təbrik etdi
    18:30 Putinlə Le Pen görüşdü
    18:09 Somali üçün SOS çağırışı: 100 mindən çox uşaq acından öləcək
    17:45 Kuşadasında miqrant qayığı batdı: 11 ölü
    17:30 London terroruna görə tutulanların sayı 9-a çatdı
    17:15 WikiLeaks-dən CİA ilə bağlı növbəti iddia
    17:00 Kiyevdə öldürülmüş sabiq millət vəkilinin qatili məlum oldu
    16:50 Angela Merkel: Türkiyədəki referendumu gözləyək
    16:37 Şimali Kipr referenduma erkən gedəcək
    16:17 Bolqarıstan türk jurnalistləri ölkəyə buraxmadı
    16:00 Kanadadan İslamofobiya əleyhinə qanun
    15:45 Berti Foqts Bakıya gəlib
    15:20 ABŞ-a gediş çətinləşir: yeni viza qaydaları
    15:05 İŞİD türkmən kəndinə basqın etdi: 5 nəfər güllələndi
    14:50 Venesuela əsgərləri Kolumbiyadan çıxdı
    14:40 Türkiyədə zəlzələ oldu
    14:26 Hüsnü Mübarək azadlığa buraxıldı
    14:06 Müdafiə naziri ön xətdə yoxlama apardı
    13:55 Ərdoğan britaniyalı nazirlə görüşəcək
    13:48 AFFA "Zirə" klubunu cərimələdi
    13:36 Lapşin anası ilə görüşdü
    13:25 SOCAR Ukraynaya aviasiya yanacağı satacaq
    13:15 "Sberbank"dan Dadaşeva bacıları haqda yazılanlara təkzib: Yalandır
    13:00 London terroruna görə Azərbaycan səfirliklərinin bayraqları endirildi
    12:55 Çeçenistanda toqquşma: 6 rus əsgəri öldürüldü
    12:44 Azərbaycanda yenilik: virtual laboratoriya yaradılır
    12:38 Qeyri-qanuni taksi sürənlər cərimələndi
    12:25 Sabah Bakıda 14 dərəcə isti olacaq
    12:18 Azərbaycan nefti bahalaşıb
    12:10 Bayram günləri yol qəzalarında ölən və yaralananların STATİSTİKASI
    11:55 Daha bir miqrant faciəsi: 250 nəfərin öldüyü deyilir
    11:45 3 mindən çox Rusiya vətəndaşı Ermənistana gedib
    27
    20:14:43
    Dekabr
    393 nəfər oxuyub

    Dollar bu il dünyanı necə bir-birinə qatdı? – SON SÖZ

    Son günlərini yaşadığımız 2016-cı ildə bir sıra mühüm hadisələr baş verdi. Bu hadisələr sırasında siyasi qərarlar və onların nəticəsində baş vermiş iqtisadi proseslər də xüsusi yer tutur. Hər zaman olduğu kimi, bu iki faktor yenə də dünyanın istiqamətinə təsir edən əsas qüvvə oldu və  hərəkətverici faktor qismində çıxış etdi.

     

    Dollar şahə qalxdı

    2016-cı ildə baş vermiş iqtisadi proseslərdən danışarkən, sözsüz ki, diqqət ilk növbədə okeanın o tayına – ABŞ-a yönəlir. ABŞ hər zaman olduğu kimi son 12 ayda da dünyanın əsas iqtisadi qütblərindən biri və bəlkə də, elə birincisi oldu. Təbii ki, bu məsələdə dollar faktoru mühüm oynadı. Ümumilikdə ilə nəzər saldıqda görmək mümkündür ki, dollar dünyada öz nüfuzunu nəinki qorudu, hətta bir az daha da artıra bildi. FED-in faiz artımı haqqında son qərarını da bu sıraya aid etmək olar.

    Təbii ki, ABŞ-dan və onun dünya iqtisadiyyatına təsirindən bəhs edərkən ilin sonlarına doğru ölkədə keçirilmiş prezident seçkilərini və onun bir çoxlarına görə gözlənilməz olan nəticəsini də qeyd etmək lazımdır. Donald Trampın qələbəsində onun iqtisadi sahədə verdiyi sözlərin mühüm rol oynadığını düşünənlər də az deyil. Belə ki, gələcək prezident vergi dərəcələrini azaltmağa və həmçinin, daha çox ABŞ-ın daxili məsələləri ilə məşğul olmağa söz verdi ki, bu da öz növbəsində ölkə iqtisadiyyatı üçün müsbət siqnal oldu. Bu baxımdan gələn il üçün də müsbət tendensiyanın davam etməsi proqnozlaşdırılır. FED-in 2017-ci ildə üç dəfə faiz artımına gedə biləcəyi ilə bağlı fikirlər də bunu bir daha sübut edir.

     

    Avro uçurumun kənarına qədər gəldi

    Təbii ki, 2016-cı il dünya iqtisadiyyatından danışarkən, onun ən mühüm tərkib hissələrindən olan avrodan bəhs etməmək olmaz. Çünki son bir il ərzində istər Avropa ölkələri, istərsə də bir bura daxil olan əksər dövlətlərin pul vahidi olan avro üçün il elə də asan keçmədi. Belə ki, dolların güclənməsi fonunda avro dəyər itirdi, üstəlik, onun gələcəyə olan inamı da sarsılmağa başladı.  Buna təsir edən əsas faktorlar sırasında Yunanıstan da daxil olmaqla bir sıra avrozona ölkələrində iqtisadi böhranın davam etməsini qeyd etmək olar. Təbii ki, 2016-cı ildə avro üçün əsas təhlükə Böyük Britaniyanın ittifaqdan çıxmaq üçün keçirdiyi referendum oldu. Səsvermə nəticələrinə görə, Avropanın ən əzəmətlilərindən olan bu dövlətin, belə demək mümkünsə, köhnə qitə ilə “arası dəydi”.  Bu isə, təbii ki, öz növbəsində avronun gələcəyi haqqında bədbin proqnozların artmasına gətirib çıxardı. 2017-ci ilin bu valyuta üçün asan keçməcəyini indidən söyləmək olar. Çünki bir sıra Avropa ölkələrində iqtisadi çətinliklər hələ də davam edir ki, bu da yuxarıda deyilənləri bir daha təsdiqləyir.

     

    Neftə olan ümidlər özünü doğrultmadı

    2016-cı ili iqtisadi cəhətdən ağır keçirən ölkələr sırasına, şübhəsiz ki, iqtisadiyyatı neftdən asılı olan dövlətləri də əlavə etmək olar. Təsadüfi deyil ki, il ərzində neft qiymətlərində bəzi hallarda cüzi artımlar olsa da, ümumi trend aşağıyönlü oldu. Bu isə öz növbəsində “çörəyi neftdən çıxan” ölkələr üçün ən arzuedilməz ssenari idi. Çünki azsaylı optimist proqnozlar 2016-cı ildə neftin qiymətində artım olacağını deyirdi. Lakin ilin gedişatı bu fikirlərin əsassız olduğunu amansızca təkrarladı.

    2016-cı ildə neftin qiymətindən danışarkən, təbii ki, OPEK-in bu sahədəki fəaliyyətini də diqqətə çatdırmaq lazım gəlir. Belə ki, neft ixrac edən ölkələrin birliyi olan bu təşkilat bütün çətinliklərə və anlaşmazlıqlara rəğmən, ilin sonlarına doğru hasilatın azaldılması haqda qərarın verilməsinə nail oldu. Məqsəd bu üsulla neftin qiymətinin artırılmasını təmin etmək idi. Bir çox mütəxəssisin proqnozlarına görə, bu, elə də mümkün görünmürdü, lakin proqnozların əksinə olaraq, razılaşma əldə edildi. Hətta İran və Səudiyyə Ərəbistanı kimi illərin barışmaz düşmənləri belə bu məsələdə yekdil mövqe sərgilədilər. Lakin dolların güclənməsi və neftə olan tələbatın aşağı düşməsi fonunda neftin qiyməti elə də ciddi sıçrayış əldə etmədi və bu haqda ümidləri növbəti ilə miras qoydu.

     

    Rusiya və Çin birləşir

    Dünya iqtisadiyyatının son ilini analiz edərkən Çin və Rusiya faktorunu da unutmamaq lazımdır. Siyasi proseslər fonunda yaxınlaşan bu iki iqtisadi sahədə də əməkdaşlığı genişləndirməyə başladılar. Bu isə, təbii ki, dünyanın yeni qütbünün yaranması və ya yenidən bərpa edilməsi haqda fikirləri artırdı. Doğrudur, sürətli artım tempi ilə inkişaf edən Çin iqtisadiyyatı son bir ildə nisbətən yavaşlasa da, əvəzində Rusiya böhrandan çıxmış kimi görünür. Üstəlik, artıq Avropada Rusiyaya qarşı sanksiyaların davam etməsinə maraq dövlətlərin sayı günü-gündən azalır ki, bunu da rəsmi Moskvanın aktivinə yazmaq olar. İlin sonlarına doğru Rusiyanın başlatdığı “dollardan imtina” siyasəti və ona qoşulmağa həvəsli dövlətlərin tapılması da növbəti ildə də ABŞ və Rusiya-Çin ittifaqı arasında iqtisadi mübarizənin davam edəcəyini söyləməyə əsas verir.