Xəbər lenti

  • 2017-02-21
  • 22:50 Azərbaycanlı diplomat Aİ komissarı ilə görüşüb
    22:46 1,4 milyon uşaq aclıqla üz-üzədir
    22:34 Ukrayna da Qarabağdakı "referendum"u tanımır
    22:12 Cocuq Mərcanlıda raket zərərsizləşdirilib
    21:56 Mehriban Əliyevanın deputat mandatı ləğv ediləcək
    21:43 Səfirimiz Gürcüstanın Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi ilə görüşüb
    21:36 Türkiyə və Rusiya daha bir ortaq layihə həyata keçirəcək
    21:17 Səlahəddin Dəmirtaş 5 ay müddətində həbs edildi
    20:59 Trampın qərarları neftin qiymətinə müsbət təsir göstərir
    20:42 İran sərhəd-keçid məntəqəsini bağladı
    20:26 AKP-lilər Mehriban Əliyevanı təbrik etdi
    20:08 Birinci xanım: "Prinsiplərimə sadiq qalacağam"
    20:00 Sabah üç şəhərdə qaz olmayacaq
    19:46 Rusiya İraq kürd müxtar vilayətindən neft alacaq
    19:31 Ermənilər Ağdamı atəşə tutdu
    19:09 Ərdoğan İlham Əliyevi təbrik etdi: Mehriban Əliyevaya görə
    18:53 Elmar Məmmədyarov Türkiyəyə gedir
    18:41 Bakı Mühəndislik Universitetinin nizamnaməsi təsdiq edildi
    18:28 Çində partlayış baş verib
    18:10 “WhatsApp”dan daha bir yenilik
    17:59 "Prezident özündən sonra estafeti Mehriban Əliyevaya verməyi düşünür"
    17:50 Türkiyədəki sonuncu referendum anketinin nəticəsi bəlli oldu
    17:34 "İqtidar komandasına baxanda ən layiqli namizəd Mehriban Əliyevadır"
    17:33 Sergey Markov:Mehriban Əliyevanın vitse-prezident təyin olunması ölkəyə fayda verəcək
    17:22 Elmar Məmmədyarov Türkiyəyə gedib
    17:15 Bərzani Türkiyəyə gəlir
    17:05 Ermənistan baş naziri Gürcüstana səfər edəcək
    16:45 Çin ABŞ-a xəbərdarlıq etdi
    16:33 Novruz Məmmədov: "Hamı bu vəzifədə Mehriban Əliyevanı görürdü"
    16:28 Oskanianın oğlu adam oğurluğunda ittiham olunur
    16:14 Gürcüstanda Kür çayı tullantılardan təmizlənir
    16:02 "İdarəetmədə təkmilləşmə olacaqsa, təyinat effektli olacaq"
    15:56 Elmar Məmmədyarov Belçika xalqını təbrik etdi
    15:45 Yaralı fələstinlini öldürən əsgərə 18 ay cəza
    15:33 BMT: Qəddafinin oğlunun taleyi məlum deyil
    15:07 Mehriban Əliyeva: "Cənab prezident, bu yüksək etimada görə Sizə minnətdaram"
    15:03 "Dünyada analoqu olmayan situasiya yaranıb" - ADP sədri
    14:50 Rusiya dünyanın ən böyük neft istehsalçısı oldu
    14:35 “Parabank”ın məcburi ləğv prosesi dayandırılıb
    14:20 Ağdamda çobanlar atəşə tutulub
    14:04 Arif Hacılı: "Bu təyinat hakimiyyətdaxili qarşıdurmanı gücləndirəcək"
    13:55 Uşaqlar üçün İslam ensiklopediyası hazırlanacaq
    13:50 Roma Papasının nümayəndəsi:Xocalını törədənlər cəzasız qalmayacaq
    13:38 Tailandda körpü dağıldı - Xəsarət alan var
    13:23 Fazil Mustafa: "Bu postun ən layiqli namizədi odur"
    13:22 Dollar bahalaşdı
    13:12 Azərbaycan nümayəndə heyəti İrana səfərə gedir
    13:01 İlham Əliyevin sədrliyi ilə Təhlükəsizlik Şurasının iclası keçirildi
    12:41 Cocuq Mərcanlıda açıq səma altında muzey yaratmaq təklif olunur
    12:31 Yeni vitse-prezident təyin olundu
    27
    20:14:43
    Dekabr
    344 nəfər oxuyub

    Dollar bu il dünyanı necə bir-birinə qatdı? – SON SÖZ

    Son günlərini yaşadığımız 2016-cı ildə bir sıra mühüm hadisələr baş verdi. Bu hadisələr sırasında siyasi qərarlar və onların nəticəsində baş vermiş iqtisadi proseslər də xüsusi yer tutur. Hər zaman olduğu kimi, bu iki faktor yenə də dünyanın istiqamətinə təsir edən əsas qüvvə oldu və  hərəkətverici faktor qismində çıxış etdi.

     

    Dollar şahə qalxdı

    2016-cı ildə baş vermiş iqtisadi proseslərdən danışarkən, sözsüz ki, diqqət ilk növbədə okeanın o tayına – ABŞ-a yönəlir. ABŞ hər zaman olduğu kimi son 12 ayda da dünyanın əsas iqtisadi qütblərindən biri və bəlkə də, elə birincisi oldu. Təbii ki, bu məsələdə dollar faktoru mühüm oynadı. Ümumilikdə ilə nəzər saldıqda görmək mümkündür ki, dollar dünyada öz nüfuzunu nəinki qorudu, hətta bir az daha da artıra bildi. FED-in faiz artımı haqqında son qərarını da bu sıraya aid etmək olar.

    Təbii ki, ABŞ-dan və onun dünya iqtisadiyyatına təsirindən bəhs edərkən ilin sonlarına doğru ölkədə keçirilmiş prezident seçkilərini və onun bir çoxlarına görə gözlənilməz olan nəticəsini də qeyd etmək lazımdır. Donald Trampın qələbəsində onun iqtisadi sahədə verdiyi sözlərin mühüm rol oynadığını düşünənlər də az deyil. Belə ki, gələcək prezident vergi dərəcələrini azaltmağa və həmçinin, daha çox ABŞ-ın daxili məsələləri ilə məşğul olmağa söz verdi ki, bu da öz növbəsində ölkə iqtisadiyyatı üçün müsbət siqnal oldu. Bu baxımdan gələn il üçün də müsbət tendensiyanın davam etməsi proqnozlaşdırılır. FED-in 2017-ci ildə üç dəfə faiz artımına gedə biləcəyi ilə bağlı fikirlər də bunu bir daha sübut edir.

     

    Avro uçurumun kənarına qədər gəldi

    Təbii ki, 2016-cı il dünya iqtisadiyyatından danışarkən, onun ən mühüm tərkib hissələrindən olan avrodan bəhs etməmək olmaz. Çünki son bir il ərzində istər Avropa ölkələri, istərsə də bir bura daxil olan əksər dövlətlərin pul vahidi olan avro üçün il elə də asan keçmədi. Belə ki, dolların güclənməsi fonunda avro dəyər itirdi, üstəlik, onun gələcəyə olan inamı da sarsılmağa başladı.  Buna təsir edən əsas faktorlar sırasında Yunanıstan da daxil olmaqla bir sıra avrozona ölkələrində iqtisadi böhranın davam etməsini qeyd etmək olar. Təbii ki, 2016-cı ildə avro üçün əsas təhlükə Böyük Britaniyanın ittifaqdan çıxmaq üçün keçirdiyi referendum oldu. Səsvermə nəticələrinə görə, Avropanın ən əzəmətlilərindən olan bu dövlətin, belə demək mümkünsə, köhnə qitə ilə “arası dəydi”.  Bu isə, təbii ki, öz növbəsində avronun gələcəyi haqqında bədbin proqnozların artmasına gətirib çıxardı. 2017-ci ilin bu valyuta üçün asan keçməcəyini indidən söyləmək olar. Çünki bir sıra Avropa ölkələrində iqtisadi çətinliklər hələ də davam edir ki, bu da yuxarıda deyilənləri bir daha təsdiqləyir.

     

    Neftə olan ümidlər özünü doğrultmadı

    2016-cı ili iqtisadi cəhətdən ağır keçirən ölkələr sırasına, şübhəsiz ki, iqtisadiyyatı neftdən asılı olan dövlətləri də əlavə etmək olar. Təsadüfi deyil ki, il ərzində neft qiymətlərində bəzi hallarda cüzi artımlar olsa da, ümumi trend aşağıyönlü oldu. Bu isə öz növbəsində “çörəyi neftdən çıxan” ölkələr üçün ən arzuedilməz ssenari idi. Çünki azsaylı optimist proqnozlar 2016-cı ildə neftin qiymətində artım olacağını deyirdi. Lakin ilin gedişatı bu fikirlərin əsassız olduğunu amansızca təkrarladı.

    2016-cı ildə neftin qiymətindən danışarkən, təbii ki, OPEK-in bu sahədəki fəaliyyətini də diqqətə çatdırmaq lazım gəlir. Belə ki, neft ixrac edən ölkələrin birliyi olan bu təşkilat bütün çətinliklərə və anlaşmazlıqlara rəğmən, ilin sonlarına doğru hasilatın azaldılması haqda qərarın verilməsinə nail oldu. Məqsəd bu üsulla neftin qiymətinin artırılmasını təmin etmək idi. Bir çox mütəxəssisin proqnozlarına görə, bu, elə də mümkün görünmürdü, lakin proqnozların əksinə olaraq, razılaşma əldə edildi. Hətta İran və Səudiyyə Ərəbistanı kimi illərin barışmaz düşmənləri belə bu məsələdə yekdil mövqe sərgilədilər. Lakin dolların güclənməsi və neftə olan tələbatın aşağı düşməsi fonunda neftin qiyməti elə də ciddi sıçrayış əldə etmədi və bu haqda ümidləri növbəti ilə miras qoydu.

     

    Rusiya və Çin birləşir

    Dünya iqtisadiyyatının son ilini analiz edərkən Çin və Rusiya faktorunu da unutmamaq lazımdır. Siyasi proseslər fonunda yaxınlaşan bu iki iqtisadi sahədə də əməkdaşlığı genişləndirməyə başladılar. Bu isə, təbii ki, dünyanın yeni qütbünün yaranması və ya yenidən bərpa edilməsi haqda fikirləri artırdı. Doğrudur, sürətli artım tempi ilə inkişaf edən Çin iqtisadiyyatı son bir ildə nisbətən yavaşlasa da, əvəzində Rusiya böhrandan çıxmış kimi görünür. Üstəlik, artıq Avropada Rusiyaya qarşı sanksiyaların davam etməsinə maraq dövlətlərin sayı günü-gündən azalır ki, bunu da rəsmi Moskvanın aktivinə yazmaq olar. İlin sonlarına doğru Rusiyanın başlatdığı “dollardan imtina” siyasəti və ona qoşulmağa həvəsli dövlətlərin tapılması da növbəti ildə də ABŞ və Rusiya-Çin ittifaqı arasında iqtisadi mübarizənin davam edəcəyini söyləməyə əsas verir.