Xəbər lenti

  • 2017-03-25
  • 15:25 Kılıçdaroğlu: 4 milyon suriyalıya vətəndaşlıq veriləcək
    15:10 "Bakı-Tbilisi-Qars Qara dənizdən çəkiləcək dəmir yoluna birləşdiriləcək"
    15:00 Azərbaycana yaşamağa gələnlər gedənlərdən çoxdur
    14:45 Romada Avropa İttifaqının yubiley sammiti başlayıb
    14:37 Bərzani Kürdüstandan danışdı: Türkiyə də hazırdır...
    14:15 İngiltərə də FETÖ ilə bağlı iddiaları qəbul etmədi
    13:53 Xəzərdə zəlzələ olub
    13:35 Suriyada hava hücumu: 12 nəfər dinc sakin öldü
    13:16 Flinn Fətullah Güləni ABŞ-dan qaçırıb Türkiyəyə verəcəkdi - İDDİA
    12:49 Tramp Yunkerlə Tusku səhv saldı
    12:30 Merkel: Aİ çox səhvlərə yol verib
    12:15 Həftə sonuna olan hava proqnozu
    12:00 Azərbaycan nefti ucuzlaşdı
    11:50 ABŞ-ın hərbi təyyarəsi İndoneziyada məcburi eniş etdi
    11:37 Rusiya Bakıda doğulan ermənini beynəlxalq axtarışa verdi
    11:17 Yunker: "Balkan yarımadasında müharibə başlaya bilər"
    10:52 Bayram günləri yol qəzalarında ölənlərin sayı artdı
    10:40 Samvel Babayan həbs edildi
    10:28 Ermənilər mövqelərimizi 117 dəfə atəşə tutub
    10:22 Tillerson Türkiyəyə bu tarixdə gedəcək
    09:57 Trampa zərbə: layihəsi qəbul olunmadı
    09:36 Qızıl bahalaşdı
    09:18 AB: Türkiyə atəşlə oynayır
  • 2017-03-24
  • 23:54 İranda 130 maşın toqquşdu: 59 yaralı
    23:40 Yıldırımdan Kılıçdaroğluna: Əyləci boşalmış avtomobil kimi...
    23:25 Anar Məmmədovun əmlaklarına həbs qoyuldu - Məhkəmə qərarı
    23:18 Türkiyəyə girmək istəyən 4 PKK-lı saxlanıldı
    22:57 Ərdoğan Türkiyə-Finlandiya matçını izlədi
    22:45 ABŞ-dan Səudiyyə Ərəbistanına növbəti məhkəmə şikayəti
    22:16 Nazirin biabırçı təqdimatı: Xaosun, terrorun memarı...
    21:48 Dünyanın 100 ən gözəl qadını seçildi - türklər də var
    21:36 ABŞ HİV-lə mübarizə üçün Ukraynaya 22 milyon dollar ayırdı
    21:12 İslamofobiçilərin gözlədiyi olmadı: London terrorçusunun əsl adı...
    20:57 Dəkkədə kamikadze özünü partlatdı
    20:43 Nalbandyanla Hoqland görüşdü: Qarabağdan danışdılar
    20:15 Türkiyədə yenə zəlzələ oldu
    20:00 Qırmızı iPhone 7 bu gün satışa çıxarılır
    19:45 "Bugatti" 39 min dollarlıq velosiped hazırladı
    19:23 İŞİD Çeçenistandakı hücumun məsuliyyətini üzərinə götürdü
    19:00 Türkiyə hökuməti “Mercedes”i araşdıracaq
    18:47 Serbiya NATO üzvü olmayacaq
    18:40 İlham Əliyev yunanıstanlı həmkarını təbrik etdi
    18:30 Putinlə Le Pen görüşdü
    18:09 Somali üçün SOS çağırışı: 100 mindən çox uşaq acından öləcək
    17:45 Kuşadasında miqrant qayığı batdı: 11 ölü
    17:30 London terroruna görə tutulanların sayı 9-a çatdı
    17:15 WikiLeaks-dən CİA ilə bağlı növbəti iddia
    17:00 Kiyevdə öldürülmüş sabiq millət vəkilinin qatili məlum oldu
    16:50 Angela Merkel: Türkiyədəki referendumu gözləyək
    16:37 Şimali Kipr referenduma erkən gedəcək
    16:17 Bolqarıstan türk jurnalistləri ölkəyə buraxmadı
    16:00 Kanadadan İslamofobiya əleyhinə qanun
    15:45 Berti Foqts Bakıya gəlib
    15:20 ABŞ-a gediş çətinləşir: yeni viza qaydaları
    15:05 İŞİD türkmən kəndinə basqın etdi: 5 nəfər güllələndi
    14:50 Venesuela əsgərləri Kolumbiyadan çıxdı
    14:40 Türkiyədə zəlzələ oldu
    14:26 Hüsnü Mübarək azadlığa buraxıldı
    14:06 Müdafiə naziri ön xətdə yoxlama apardı
    13:55 Ərdoğan britaniyalı nazirlə görüşəcək
    13:48 AFFA "Zirə" klubunu cərimələdi
    13:36 Lapşin anası ilə görüşdü
    13:25 SOCAR Ukraynaya aviasiya yanacağı satacaq
    13:15 "Sberbank"dan Dadaşeva bacıları haqda yazılanlara təkzib: Yalandır
    13:00 London terroruna görə Azərbaycan səfirliklərinin bayraqları endirildi
    12:55 Çeçenistanda toqquşma: 6 rus əsgəri öldürüldü
    12:44 Azərbaycanda yenilik: virtual laboratoriya yaradılır
    12:38 Qeyri-qanuni taksi sürənlər cərimələndi
    12:25 Sabah Bakıda 14 dərəcə isti olacaq
    12:18 Azərbaycan nefti bahalaşıb
    12:10 Bayram günləri yol qəzalarında ölən və yaralananların STATİSTİKASI
    11:55 Daha bir miqrant faciəsi: 250 nəfərin öldüyü deyilir
    11:45 3 mindən çox Rusiya vətəndaşı Ermənistana gedib
    11
    11:22:04
    Yanvar
    1659 nəfər oxuyub

    “Bir əli xalqın yanında, digər əli sarayda idi”

    Dünən yanvarın 9-da Azərbaycanın xalq şairi Zəlimxan Yaqub uzun sürən xəstəlikdən vəfat edib. O, iki çağırış parlamentin deputatı və “Aşıqlar birliyi”nin sədri kimi çalışmışdı. Əgər ədəbi zövqündən danışsaq, şübhəsiz ki, Zəlimxan Yaqub mühafizəkar ədəbi cərəyanın davamçısı, folklor və aşıq şeirinə daha yaxın idi. Ancaq məsələ ədəbi zövqündə deyil, o, həm də ictimai mövqeyinə görə sıx-sıx tənqid olunan və bu tənqidlərin çoxunu xoş sözlərlə qarşılayan biri idi. Belə ki, onu ən çox şeir yazan, tərif yazan, xalqın dərdindən yazmayan, ölkədəki ictimai hadisələr haqda danışmayan birisi adlandıranlar da vardı, ancaq onu xalqa yaxın olan, xalq şeirini, klassik şairləri tədqiq edib öyrənin və təbliği ilə məşğul olan birisi də adlandırırlar. Bəs, görəsən, Azərbaycan şairləri, ədəbiyyat adamları onu necə xatırlayır, ədəbiyyatda yerini necə görürlər.




    Akif Əhmədgil

    “Bir əli xalqın yanında, digər əli sarayda idi”.

    Vaxtilə Zəlimxan Yaqubun kitabını çapa hazırlamış Akif Əhmədgil onu aşıq ədəbiyyatının bilicisi kimi xatırlayır:
    “Zəlimxan Yaqub xatirimdə aşıq yaradıcılığının bilicisi kimi qalıb. Mən Milli Məclisdə işləyəndə Murtuz Ələsgərovun təşəbbüsü ilə Zəlimxan Yaqubun şeirlər kitabını çapa hazırlamışam. Sonuncu dəfə onunla Buta qəsəbəsində bir məktəbdə görüşümüz baş tutmuşdu. 
    Dünyasını dəyişmiş bir insan kimi onun haqqında ancaq müsbət şeylər danışmaq istərdim, bununla belə boğazdan yuxarı təriflər də demək mənlik deyil. Əlbəttə, o, aşıq yaradıcılığını, Azərbaycan ədəbiyyatını gözəl bilirdi. Bu da sirr deyil ki, Zəlimxan Yaqub yuxarılara, hökümətə çox yaxın idi. Onun haqqında “saray şairi” ifadəsini mənfi konteksdə deyənlər də var. Əslində isə bu titul orta əsrlərdə şairlər tərəfindən fəxr kimi qəbul olunurdu. Bilirsiniz, klassiklərimizin çoxu, elə Nizami də, Füzuli də öz şeirlərini yazıb saraya yollayırdılar. Həmçinin Zəlimxan Yaqubun xalqa böyük yaxınlığı da vardı, xalq arasında şöhrətli biri idi. Əslində onun əsl portretini cızmağa çalışsaq, bir əli xalqın, aşağı təbəqənin yanında, o biri əli “saray”da olan bir şair obrazı ortaya çıxar.

     

    Qəşəm Nəcəfzadə

    “Ona mədhiyyəçi, saray şairi deyənlər ki, var...”


    Bizimlə söhbətində Zəlimxan Yaqubla bağlı xatirələrini bölüşən Qəşəm Nəcəfzadə isə mərhum şair haqda bir sirr açdı. Sən demə, Zəlimxan Yaqub vaxtilə Qəşəm Nəcəfzadəyə ev tikməsi üçün torpaq alıb hədiyyə edibmiş:
     “Zəlimxan Yaqubla yaxın dost olmuşuq. 1998-ci ildə mən Bakıda kirayədə qaldığım dövrlər idi, Zəlimxan Yaqub mənə altı sot torpaq alıb verdi, özü torpağı ölçdü və ev tikməyim üçün xeyir-dua verdi. 
    O mənim ilk şeirlər kitabımın redaktoru olub. Tanıdığım qədəriylə o, xalqı əzbərdən bilirdi, xalqı yaxından tanıyırdı, Osman Sarıvəlili, Hüseyn Arif, Səməd Vurğun yaradıcılığına dərindən bələd idi. Bəzən öz aramızda onu “yeriyən folklor institutu” adlandırırdıq”. 
    Qəşəm Nəcəfzadə Zəlimxan Yaqubu mədhiyyəçi və “saray şairi” adlandıranlara da hiddətini bildirir:
    “Zəlimxana yaltaq, mədhiyyəçi, saray şairi deyənləri qınayıram. Əgər hətta o, saray şairi idisə də, öz sarayımızın şairi idi. Zəlimxan Yaqubun xalqın yanında üzü vardı, yuxarıların yanında sözü. O, hökumətdəki nüfuzundan istifadə edib ədəbiyyatı, sözü yuxarı təbəqəyə çatdırırdı. Aşığı, folkloru, şeiri dövlət səviyyəsinə qaldırırdı”. 

     

     

    Murad Köhnəqala

    “Sarayın ona ehtiyacı vardı, ancaq onu saray şairi edə bilmədilər”


    Postmodern şair Murad Köhnəqala isə gözlənilənin əksinə Zəlimxan Yaqubu müsbət yanları ilə xatırlayır:
    “Zəlimxan Yaqub son dərəcə saf insan idi. Həyatının heç bir dönəmində milli kimliyini, türk kişisi olduğunu unutmadı. Çox kaloritli adam idi, mehriban, deyib-gülən, xeyirxah, enerjili, istedadlı... 
    Bir el şairi kimi yazdığı qoşmalarından başqa onun çoxlu sayda ictimai-siyasi yüklü  şeirləri var. Şairin hələ sağlığında şeirlərini aşıqlar oxuyurdu. Düşünürəm, neçə ki saz var, Zəlimxan Yaqubun şeirləri, adı, əhvalatları xatırlanacaq”.
    Belə anlaşılır ki, Murad Köhnəqala Zəlimxan Yaquba saray şairi deyənlərlə qətiyyən razı deyil.
    “Zəlimxan Yaqub heç vaxt saray şairi deyildi, əksinə, sarayın ona ehtiyacı vardı. Təzəcə mütəşəkkil tapan parlament mədəniyyətimizdə Zəlimxan Yaqub kimi ozanlara indən belə də ehtiyac olacaq. Zəlimxan Yaqub xarakterli insanlardan saray şairi eləmək mümkün olmazdı. Əksinə, Zəlimxan həmişə sarayı xalqa endirməyə çalışan şair, ağsaqqal, ictimai xadim idi. O, müstəqil dövlətimizin bərpa olmasına çox sevinən biri idi. Ona görə Heydər Əliyev haqda yazdıqları və söylədikləri səmimi, qəlbindən gələnlər idi...” – deyə Murad Köhnəqala fikrini yekunlaşdırır. 

     

    Bəxtiyar Hidayət

    “Xalqın ruhunda yazırdı, amma xalqın dərdindən deyil”...


    Qazaxda yaşayan şair Bəxtiyar Hidayət deyir ki, Zəlimxan Yaqub Qazağa tez-tez gəlsə də, heç vaxt onunla görüşmək marağında olmayıb. Bəxtiyar Hidayət Zəlimxan Yaqubu belə xatırlayır:
    “Bəlkə də ən çox şeir yazan şair kimi tarixə düşəcək. Təsəvvür edin-  ZƏLİMXAN YAQUB imzasının hərflərinə uyğun 12 cildlik seçilmiş əsərləri var. Hələ poemalarını demirəm. Bununla belə ictimai fikrə təsir gücü yoxdu.

    Arılar, gül mənəm, qonun üstümə,
    Məndən nə çəksəniz, saf çəkərsiniz.
    Başına götürər ətrim dünyanı,
    Sözün gülşənində kef çəkərsiniz.
    Durnalar, yerləri göylərə qatdım,
    Sizinlə uçmağa hər gün can atdım,
    Elə ki, torpağın altında yatdım,
    Məzarım üsründə səf çəkərsiniz.
    İnsanlar, ürəyim quzu tək mələr,
    Başım nələr çəkdi, dünyada, nələr,
    Hansı gün Zəlimxan ölüb desələr,
    O gün, bircə dəfə "of" çəkərsiniz
     Bu şeirinin vurğunuyam. Hətta bu şeirə paxıllıq da edirəm. Ki, kaş mən yazaydım. Belə beş- üç şeiri qalacaq.
    Həmçinin Bəxtiyar Hidayətin fikrincə, Zəlimxan Yaqub xalqın ruhunda yazan biri olsa da, xalqın dərdini dilə gətirmədiyini deyir:
    “Xalq ruhunda yazmaq hələ xalqın ruhunu poeziyaya gətirmək deyil. Faciə də budur- xalq ruhunda yaz, xalqın dərdini yazma. Xalqın dərdini demə. Mədh et saray əyanlarını.
    Doğmalarına, yaxınlarına başınız sağ olsun deyirəm”. 

     

    Şərif Ağayar

    “Zəlimxan Yaqubu yaxşı insan kimi tanımışam”

    Mənim üçün insanlıq bütün sənətlərdən öncə gəlir. Zatən sənətin məqsədi həm də yaxşı, xeyirxah, mərd, özündən zəifə əl tutmağı bacaran insanların yetişməsidir. Bu mənada Zəlimxan Yaqubu yaxşı insan kimi tanımışam. Sənəti və ictimai-siyasi mövqeyi ilə bağlı razılaşıb-razılaşmadığım məqamlardan asılı olmayaraq... Allah rəhmət eləsin.