Xəbər haqqında
05 Sentyabr 2017 - Çərşənbə axşamı 22:36 985 nəfər oxuyub
 
OCCRP-nin mənbəsiz araşdırması - Nə dərəcədə əsaslı sayıla bilər?
BAXIŞ Xəbəri
OCCRP-nin mənbəsiz araşdırması - Nə dərəcədə əsaslı sayıla bilər?

Dünən "Guardian"da Azərbaycanın dövlət başçısı İlham  Əliyev və ailəsi haqqında "Pulyuyan maşın nədir?" adlı məqalənin dərc olunması ölkə gündəmini dəyişdi. Məqalədə Azərbaycanın hakim elitasının avropalı siyasətçilərə ödənişlər etdiyi və lüks əşyalar almaq üçün iki il ərzində 2.8 milyard dollarlıq (4.76 milyard AZN) gizli fondu idarə etdiyi yazılır. Müəllifinin Dina Neqapetyan olduğu məqalə Avropa qəzetlər konsorsiumunun həyata keçirdiyi və Mütəşəkkil Cinayətkarlıq və Korrupsiya Hesabat Layihəsi (OCCRP) tərəfindən nəşr olunan araşdırmaya söykənir. Araşdırmanın hazırlanmasında azərbaycanlı jurnalistlər də iştirak edib. 

 

 

Bu gün Prezident Aparatının Mətbuat Xidməti bəyanat yayaraq araşdırmada yer alan məlumat və ittihamların prezident və onun ailə üzvləriylə heç bir əlaqəsi olmadığını bildirdi. Eynilə, dövlət rəsmiləri araşdırmanın təxribat xarakterli olduğu barədə açıqlamalar verdilər. Ancaq istər dövlət, istərsə də məqaləni yayımlayan media orqanları tərəfindən araşdırmanın hazırlandığı təşkilatın özünün nə qədər ciddi, təhqiqatın isə nə qədər əsaslı olduğu araşdırılmadı. Araşdırmada sadəcə hardan əldə edildiyi açıqlanmayan faktlar sadalanır. Digər detalların açıqlanmaması suallar doğrurur: Araşdırmanın əsaslandığı sənəd və mənbələr niyə göstərilmir, bu, onun səhihliyinə kölgə salmırmı? Avropa qəzetlər konsorsiumu  deyilən təşkilat harda yaranıb, yaranma məqsədi və prinsipləri nədən ibarətdir? Avropanın hansı nüfuzlu media orqanları burada yer alır, təşkilat necə və kimlər tərəfindən maliyyələşir? 

 

 

Media eksperti Ələsgər Məmmədlinin sözlərinə görə, jurnalistikanın təməl prinsipi mənbələrə istinad etməkdir: "Açığı, mən həmin araşdırma və məqalə ilə hələ tanış olmadığımdan onu təhlil etmək iqtidarında deyiləm. Ancaq ümumilikdə araşdırma jurnalistikasında faktlar önəmlidir. OCCRP-nin bundan əvvəl də istər Azərbaycan, istərsə də digər ölkələrlə bağlı araşdırmaları olub. Hamısında xeyli faktlar və sənədlər təqdim olunub. Onlar dünyada məmurların, siyasətçilərin korrupsiya və qanunsuzluq elementi olan əməllərini araşdırırlar. 

 

Hər hansı araşdırma  və ya məqalə konkret olaraq heç bir fakta söykənmirsə, mənbə göstərilmirsə, bu, təhqiqatın obyektivliyinə kölgə sala bilər. 

 

Dediyim kimi, jurnalistikanın başlıca prinsipi budur: fakta istinad edəcəksən, mənbələrin mötəbər olacaq. Eynilə, mötəbər mənbələr açıq olacaq. İstisna hallarda, mənbələrin gizliliyi qoruna bilər. Bu zaman da onun mahiyyəti haqqında informasiya verilməlidir. Bizim "KİV haqqında Qanun"un 13-cü bəndində yazılır ki, mənbənin gizliliyi qoruna bilər, ancaq bunun üçün əsaslar olmalıdır. Bu əsaslar araşdırma müəllifinin təqibolunma ehtimalı, şəxsi həyatının toxunulmazlığı məsələsi ola bilər. Lakin birmənalıdır ki, mənbəsiz araşdırma olmaz".

 

Xeber365.com  olaraq sadalanan sualların bəzilərinə isə, internet üzərindən araşdırma apararaq cavab tapa bildik. Əvvəlcə OCCRP-nin veb-səhifəsinin ölkəmizdə açılmadığının, yəni bloklandığının şahidi olduq. Lakin texnoloji vasitələrlə saytı açmağa nail olduq və bəzi bilgiləri əldə edə bildik. 

 


 

Layihənin yaradıcıları Dryu Sullivan və Paul Radu, donorları isə United States Agency for International Development, International Center for Journalists, United States Department of State, Swiss Confederation, the Open Society Foundation-dur. Lakin istənilən şəxs və ya təşkilat layihəyə maliyyə dəstəyi göstərə bilər ki, bu da araşdırmaların istiqamətinə təsirsiz ötüşmür. 

 

Diqqətimizi cəlb edən məqamlardan biri də Avropa qəzetləri konsorsiumunda Avropa ölkələrinin yer almadığı oldu. Həmçinin,  bu layihənin əməkdaşları sırasında Avropanın nüfuzlu təşkilat və media qurumlarını  görə bilmədik. Avropa qəzetlər konsorsiumuna bağlı olan OCCRP–nin tərəfdaşlıq etdiyi ölkə, təşkilat və media qurumlarını diqqətinizə çatdırırıq:

 

 Ermənistan 

 Hetq Online – üçdilli internet qəzet  (http://hetq.am/rus/);

Avstriya 

DOSSIER internet portalı
Jurnalistlər üçün müstəqil qeyri-kommersiya xəbər portalı (www.dossier.at);

Azərbaycan 

Meydan Tv – internet portalı 

Mərkəzi Berlində yerləşir.  Üçdilli Azərbaycan qeyri-kommersiya media strukturu (www.meydan.tv);

Bosniya-Hersoqovina 

Bosniya-Hersoqovina Jurnalist Araşdırmaları Mərkəzi (CİN) (www.cin.ba);

Bolqariya 

“BIVOL” araşdırmaçı jurnalistlər birliyi – (Bivol.bg);

Çexiya 

Çexiya Araşdırmaçı Jurnalistlər Mərkəzi – (www.investigace.cz);

Gürcüstan 

KAVSHIREBI.GE internet saytı (www.kavshirebi.ge)

“Monitori” studiyası müstəqil araşdırmaçı-jurnalistlər birliyi  (www.monitori.ge);

Macarıstan 

ATLATSZO.HU – jurnalist portalı (atlatszo.hu/category/english/);
 
DIREKT36  – Macar Araşdırmaçı jurnalistika mərkəzi (www.direkt36.hu);

İtaliya 

İtaliya araşdırmaçı jurnalistlər birliyi (IRPI) – (www.irpi.eu);

KOSOVO 

BIRN   Jurnalistlər Birliyi 

Balkan Araşdırmaçı Jurnalistləri Birliyinin milli bölməsi (BIRN — the Balkan Investigative Reporting Network) – (birn.eu.com/en/network/birn-kosovo-home);

Latviya 

RE:BALTICA – jurnalist Birliyi (www.rebaltica.lv/en);

Litva 

15MIN.LT  xəbər portalı – (www.15min.lt);

MAKEDONİYA 

SCOOP Birliyi – QHT (en.scoop.mk);

MOLDOVA 

Moldova müstəqil telejurnalistlər Asossiasiyası – RİSE Moldova Jurnalistlər Birliyi (www.rise.md)

“ ZIARUL DE GARDĂ” (ZDG) qəzeti – (www.zdg.md)

Moneteneqro 

MANS Birliyi – Ölkədə korrupsya və mütəşəkkil cinayətkarlıqla mübarizə aparan QHT  (www.mans.co.me/en/);

Rumıniya

RİSE Projekt Jurnalistlər Birliyi  – (www.riseproject.ro);

RUSİYA 

“Novaya Qazeta” – (en.novayagazeta.ru);

Serbiya

Cinayətkarlıq və Korrupsiyanın araşdırılması üzrə Jurnalist Birliyi (KRIK) – (www.krik.rs)
 Serbiya Araşdırmaçı Jurnalist Mərkəzi (CINS) – (www.cins.rs);

Ukrayna 

“KYIV POST”  qəzeti  – (www.kyivpost.com)

 KİV İnkişaf Fondu – (mdf.org.ua)

 СЛIДСТВО.IНФО Jurnalist Araşdırması Agentliyi – (slidstvo.info);

AFRİKA 

BOTSWANA – Araşdırmaçı Jurnalistlər Mərkəzi (http://inkjournalism.org);

KENİYA 
Senzurasız Afrika  – Keniya Araşdırmaçı Jurnalistlər Şirkəti – (http://africauncensored.net/);

LIBERIA - (http://www.newnarratives.org/);

MALİ - (http://www.depechesdumali.com/);

MALAZİYA – (http://www.investigative-malawi.com/);

MOZAMBIK - http://www.verdade.co.mz

Nigeriya -http://levenementniger.org/ və 
http://www.premiumtimesng.com/

Namibiya -http://www.namibian.com.na/

Cənubi Afrika -http://www.noseweek.co.za/
 http://oxpeckers.org/ 

TOGO -http://www.togo-online.co.uk/author/lalternative/

TUNİS - https://inkyfada.com/ 
 
ORTA ASİYA 

İordaniya -Ərəb Müxbirlərinin Araşdırmaçı Jurnalistika Birliyi  – (http://en.arij.net/)


OCCRP –nin regional tərəfdaşları 

Çexiya 

Azadlıq radiosu -RADIO FREE EUROPE/RADIO LIBERTY – (http://www.rferl.org/)
 
LATIN AMERİKASI 

Kolumbiya -CONNECTAS – https://connectas.org/


Qeyd etdiyimiz kimi, "Guardian"ın məqaləsinə Azərbaycan hökumətindən cavab gəldi. Korrupsiya ilə mübarizə aparan Beynəlxalq Şəffaflıq Dərnəyi isə sentyabrın 7-də əllərindəki dəlilləri AŞPA-nın korrupsiya ilə bağlı istintaq aparan komandasına təqdim edəcək və istintaqın şəffaf şəkildə aparılmasını tələb edəcək. 

Həmçinin, dərnək ABŞ, Danimarka və Almaniya kimi ölkələrdən adından və nüfuzundan istifadə edilən şirkətlərin rolu ilə bağlı araşdırma aparmalarını, korrupsiya və çirkli pulların yuyulması ilə mübarizə üçün qanunlarını kəskinləşdirmələrini tələb edəcək. 

 

 

 

 

Mənbə: Müəllif: XƏBƏR365
OCCRP-nin, mənbəsiz, araşdırması, -, Nə, dərəcədə, əsaslı, sayıla, bilər?,
Xəbərin videosu
Şərhlər
Haber Yazılımı

antalya escort bayan escort izmir bursa escort bursa escort bayan ataşehir escort izmir escort Türk ifşa beylikdüzü escort